Дандамаева, Мариям Магамедовна

Дандамаева, Мариям Магамедовна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հույները Սելևկյանների և Պարթևների ժամանակաշրջանի Բաբելոնիայում (հունական և բաբելոնյան մշակույթների փոխազդեցությունը)

Աշխատությունը նվիրված է Սելևկյանների և Պարթևների տիրապետության ժամանակաշրջանում Բաբելոնիայում բնակվող հունական համայնքների պատմությանը, նրանց հասարակական դիրքին, մշակութային առանձնահատկություններին և տեղական բաբելոնյան քաղաքակրթության հետ ունեցած բազմակողմանի փոխհարաբերություններին։ Այն անդրադառնում է Հին Մերձավոր Արևելքի պատմության այն կարևոր փուլին, երբ Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքներից և հելլենիստական աշխարհի ձևավորումից հետո հունական քաղաքական, հասարակական և մշակութային ազդեցությունը տարածվեց Միջագետքում՝ ստեղծելով տարբեր քաղաքակրթական ավանդույթների համատեղ գոյակցության և փոխազդեցության նոր միջավայր։ Բաբելոնիան, լինելով հին արևելյան մշակույթի, գիտելիքի, կրոնական ավանդույթների և քաղաքային կյանքի կարևոր կենտրոններից մեկը, դարձավ հունական և տեղական մշակութային համակարգերի հանդիպման նշանակալի տարածք։ Աշխատության առանցքում հունական բնակչության ներկայությունն է Սելևկյանների և Պարթևների իշխանության ներքո, ինչպես նաև այն գործընթացները, որոնց միջոցով հունական համայնքները պահպանեցին իրենց լեզվական, մշակութային և հասարակական առանձնահատկությունները՝ միաժամանակ ներգրավվելով Բաբելոնիայի տեղական կյանքի մեջ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում երկու քաղաքակրթությունների փոխադարձ ազդեցության ուսումնասիրությունը, որը դրսևորվել է ոչ միայն քաղաքական և վարչական հարաբերություններում, այլև կրոնական պատկերացումների, մտավոր կյանքի, գիտելիքի փոխանցման, գրավոր մշակույթի և հասարակական սովորույթների ոլորտներում։ Հունական մշակույթի տարածումը Բաբելոնիայում չի կարելի դիտարկել միայն որպես օտար մշակութային ավանդույթի միակողմանի ներմուծում, քանի որ տեղական քաղաքակրթությունն ուներ դարավոր պատմություն, զարգացած գիտական ավանդույթներ և ինքնատիպ կրոնական համակարգ, որոնք նույնպես ազդեցություն էին գործում նոր ձևավորվող հելլենիստական միջավայրի վրա։ Հունական և բաբելոնյան մշակույթների շփումը նպաստեց մշակութային հարմարվողականության, ավանդույթների պահպանման և փոխադարձ յուրացման բարդ գործընթացների ձևավորմանը։ Սելևկյանների ժամանակաշրջանը կարևոր նշանակություն ունեցավ հունական քաղաքական և մշակութային ներկայության ամրապնդման տեսանկյունից, իսկ Պարթևների իշխանության հաստատումից հետո այդ ներկայությունը շարունակեց գոյություն ունենալ փոփոխված քաղաքական պայմաններում՝ դառնալով տարածաշրջանի բազմամշակութային իրականության բաղկացուցիչ մասը։ Այս համատեքստում կարևոր է նաև ուսումնասիրել, թե ինչպես էին հունական և բաբելոնյան ավանդույթները համատեղ գոյակցում, ինչպիսի ազդեցություն էին ունենում միմյանց վրա և ինչ դեր էին կատարում Միջագետքի պատմական ու մշակութային զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր է հելլենիզմի պատմության, հին Միջագետքի քաղաքակրթության, հունական սփյուռքի, ինչպես նաև հունական և արևելյան մշակույթների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու հին աշխարհի մշակութային բազմազանության, քաղաքակրթությունների միջև երկխոսության և քաղաքական փոփոխությունների պայմաններում մշակութային ինքնության պահպանման ու վերափոխման գործընթացների մասին։ Նյութը արժեքավոր է Հին Արևելքի պատմությամբ, հելլենիստական դարաշրջանով, Բաբելոնիայի պատմությամբ և հունա-արևելյան մշակութային կապերով հետաքրքրվող ընթերցողների, պատմաբանների, արևելագետների և մշակութաբանների համար։

Обновлено. 2026-11-20
Հույները Սելևկյանների և Պարթևների ժամանակաշրջանի Բաբելոնիայում (հունական և բաբելոնյան մշակույթների փոխազդեցությունը)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее