Егорин, Анатолий Захарович

Егорин, Анатолий Захарович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Политология

Լիբիայի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման փուլերը (1969–1987 թթ.)

Աշխատությունը ներկայացնում է Լիբիայի պատմության կարևորագույն ժամանակաշրջաններից մեկի՝ 1969–1987 թվականների քաղաքական, հասարակական և սոցիալ-տնտեսական զարգացումների համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Հետազոտության առանցքում 1969 թվականի սեպտեմբերի 1-ի հեղափոխությունից հետո երկրում սկսված արմատական վերափոխումներն են, որոնք հանգեցրին միապետական կարգերի տապալմանը, Լիբիայի քաղաքական համակարգի փոփոխությանը և պետական կառավարման նոր մոդելի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են հեղափոխությունից հետո իշխանության եկած նոր քաղաքական ղեկավարության գործունեությունը, պետական ինստիտուտների վերակազմավորման գործընթացը, կառավարման համակարգի կենտրոնացման առանձնահատկությունները և երկրի հասարակական կյանքի վերափոխմանն ուղղված քաղաքական նախաձեռնությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Մուամմար Քադաֆիի ղեկավարության տարիներին ձևավորված գաղափարախոսական հայեցակարգերին, ազգային ինքնիշխանության ամրապնդման քաղաքականությանը և սոցիալիստական կողմնորոշման վրա հիմնված զարգացման ուղու որոնումներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Լիբիայի քաղաքական համակարգի աստիճանական փոփոխությունները՝ հեղափոխական կառավարման սկզբնական փուլից մինչև նոր հասարակական-քաղաքական կառուցվածքի ձևավորումը, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը երկրի ներքին և արտաքին քաղաքականության վրա։ Զգալի տեղ է հատկացվում սոցիալ-տնտեսական վերափոխումներին, մասնավորապես՝ նավթային պաշարների և դրանցից ստացվող եկամուտների դերին ազգային տնտեսության զարգացման գործում, բնական ռեսուրսների նկատմամբ պետական վերահսկողության հաստատմանը, ազգային տնտեսական քաղաքականության ձևավորմանը և արտադրական ոլորտների զարգացմանը։ Դիտարկվում են տնտեսության պետական հատվածի ընդլայնման, արդյունաբերության և գյուղատնտեսության զարգացման, ենթակառուցվածքների բարելավման, բնակչության կենսամակարդակի բարձրացման և սոցիալական հարաբերությունների փոփոխության հիմնական ուղղությունները։ Կարևորվում են նաև տնտեսական զարգացման ծրագրերը, պետական սեփականության ընդլայնման գործընթացները, ռեսուրսների վերաբաշխման քաղաքականությունը և նավթային եկամուտներից կախված տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քաղաքական գաղափարախոսության և տնտեսական զարգացման մոդելի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ այսպես կոչված «Երրորդ համաշխարհային տեսության» գաղափարների ազդեցությունը պետական կառավարման, սեփականության հարաբերությունների և հասարակական կազմակերպման սկզբունքների վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվող ժամանակաշրջանը հնարավորություն է տալիս հետևելու նաև Լիբիայի տնտեսական քաղաքականության փոփոխություններին՝ պետականացման և տնտեսության կենտրոնացված կառավարման սկզբնական միտումներից մինչև տնտեսական դժվարությունների պայմաններում տնտեսական հարաբերությունների վերանայման ու զարգացման այլընտրանքային մոտեցումների ի հայտ գալը։ Քննարկվող ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Լիբիայի միջազգային դիրքի և արաբական աշխարհի քաղաքական գործընթացներում նրա ունեցած դերի ըմբռնման տեսանկյունից, քանի որ երկրի ներքին վերափոխումները սերտորեն կապված էին տարածաշրջանային հարաբերությունների, հակագաղութատիրական գաղափարների, արաբական համերաշխության և միջազգային քաղաքական միջավայրի փոփոխությունների հետ։ Հեղինակը պատմական գործընթացները դիտարկում է քաղաքական և տնտեսական փոխազդեցությունների համատեքստում՝ հնարավորություն ընձեռելով բացահայտելու հեղափոխությունից հետո ձևավորված պետական համակարգի առանձնահատկությունները, զարգացման ընտրված մոդելի հնարավորություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև երկրի հասարակական կառուցվածքի փոփոխության հիմնական միտումները։ Աշխատությունը կարևոր պատմագիտական և քաղաքագիտական արժեք ունի ժամանակակից Լիբիայի ձևավորման նախադրյալների, հետհեղափոխական պետականաշինության, արաբական երկրների զարգացման առանձնահատկությունների և նավթային տնտեսության ազդեցությամբ իրականացվող սոցիալ-տնտեսական վերափոխումների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել Լիբիայի և ընդհանրապես արաբական աշխարհի նորագույն պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի ու Հյուսիսային Աֆրիկայի քաղաքական գործընթացներով, միջազգային հարաբերություններով, տնտեսական զարգացման մոդելներով և հետգաղութային պետությունների պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-20
Լիբիայի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական զարգացման փուլերը (1969–1987 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее