Էորտեկյան, Մարլեն Գրիգորի

Էորտեկյան, Մարլեն Գրիգորի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Երուսաղեմի հարցը․ Իսրայելը և Հայոց պատրիարքությունը (1948–1967)

Աշխատությունը նվիրված է Երուսաղեմի հարցի պատմաքաղաքական և եկեղեցական նշանակությանը՝ 1948–1967 թվականներին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով Իսրայելի պետության և Երուսաղեմի Հայոց պատրիարքության հարաբերություններին։ Այն ուսումնասիրում է Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումների, Իսրայել պետության ձևավորման և տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների ազդեցությունը Երուսաղեմի հայկական համայնքի ու Հայ Առաքելական եկեղեցու դիրքի վրա։ Հատուկ տեղ է հատկացվում Հայոց պատրիարքության պատմական ներկայությանը Երուսաղեմում, նրա հոգևոր, համայնքային և ներկայացուցչական առաքելությանը, ինչպես նաև հայկական եկեղեցական հաստատությունների իրավունքների, կարգավիճակի և շահերի պահպանման խնդիրներին։ Աշխատության առանցքում գտնվում են հայոց պատրիարքության և իսրայելական պետական իշխանությունների փոխհարաբերությունները, դրանց ձևավորման ու զարգացման քաղաքական և դիվանագիտական պայմանները, ինչպես նաև այն մարտահրավերները, որոնք առաջացան Երուսաղեմի կարգավիճակի շուրջ ընթացող միջազգային քննարկումների և տարածաշրջանային հակամարտությունների պայմաններում։ 1948–1967 թվականներն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Երուսաղեմի նորագույն պատմության մեջ, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում քաղաքը բաժանված էր տարբեր քաղաքական վերահսկողության գոտիների, իսկ նրա սրբավայրերի, կրոնական հաստատությունների և համայնքների իրավունքների հարցը դարձել էր միջազգային հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ։ Այս համատեքստում ներկայացվում է հայկական համայնքի առանձնահատուկ դիրքը՝ որպես Երուսաղեմի բազմադարյա քրիստոնեական ավանդույթների պահպանման կարևոր կրողներից մեկի, ինչպես նաև Հայոց պատրիարքության դերը՝ հայկական հոգևոր ժառանգության, ազգային ինքնության և պատմական իրավունքների պաշտպանության գործում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կրոնական հաստատությունների և պետական իշխանությունների փոխհարաբերությունների դիտարկումը՝ իրավական, քաղաքական և դիվանագիտական տեսանկյուններից։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև Երուսաղեմի հայկական ներկայության շարունակականության, եկեղեցական ինքնակառավարման, սրբավայրերի պահպանության և հայկական շահերի ներկայացման հիմնահարցերին։ Աշխատությունն ունի կարևոր պատմագիտական և հայագիտական նշանակություն, քանի որ Երուսաղեմի խնդիրը դիտարկում է ոչ միայն որպես միջազգային քաղաքականության և տարածքային հակասությունների հարց, այլև որպես հայ ժողովրդի պատմական, հոգևոր և մշակութային ժառանգության պահպանման հետ անմիջականորեն կապված հիմնախնդիր։ Այն արժեքավոր է Հայոց պատրիարքության նորագույն պատմությամբ, Երուսաղեմի հայ համայնքի գործունեությամբ, հայ-իսրայելական հարաբերությունների պատմական նախադրյալներով և Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի բարդ պատմական իրողությունների և հայկական եկեղեցական ներկայության առանձնահատկությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-19
Երուսաղեմի հարցը․ Իսրայելը և Հայոց պատրիարքությունը (1948–1967)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее