Garō, Armēn, 1872-1923

Garō, Armēn, 1872-1923

Armen Garo

menu_book Wikipedia: Հայերեն English Русский

1872 թ․ – 1923 թ․ menu_book Посмотреть материалы
Արմեն Գարոն (իսկական անունը՝ Գարեգին Փաստրմաճյան, 1872-1923) հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ և Հայ հեղափոխական դաշնակցության ղեկավարներից էր, ծնվել է Կարինում (Էրզրում), մահացել Ժնևում։ Ավարտել է Կարինի Սանասարյան վարժարանը, սովորել է Ֆրանսիայի Նանսի քաղաքում, իսկ 1900 թվականին Ժնևի համալսարանում ստացել է դոկտորի աստիճան քիմիայի բնագավառում։ 1896 թվականին Բաբկեն Սյունու հետ կազմակերպել է Կոստանդնուպոլսի Օսմանյան բանկի գրավումը, 1908 թվականին Կարինից ընտրվել է օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր, Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին մասնակցել է հայ կամավորական շարժմանը։ Եղել է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության դեսպանը Միացյալ Նահանգներում։ ELIB-ում ներկայացված են 1919 թվականին լույս տեսած նրա անգլալեզու գրքերը՝ Հայաստանի ազատության և անկախության պահանջների և պատերազմում Հայաստանի դերի մասին։

Книги автора (2)

Онлайн

История

Armenia and her claims to freedom and national independence

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի պատմական և քաղաքական պայքարին՝ ազգային ազատության և անկախության ձեռքբերման համար։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հայ ժողովրդի պետականության գաղափարի ձևավորումը, ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները և արտաքին քաղաքական ու տարածաշրջանային պայմանների ազդեցությունը Հայաստանի ազատագրական շարժումների վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են տարբեր պատմական փուլեր, որոնց ընթացքում հայ հասարակությունը փորձել է վերականգնել կամ պահպանել իր պետական ինքնուրույնությունը՝ սկսած միջնադարյան պետական կազմավորումներից մինչև նորագույն շրջանի ազգային-ազատագրական շարժումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային գաղափարախոսության ձևավորմանը, քաղաքական կազմակերպվածության զարգացմանը և միջազգային հարաբերությունների ազդեցությանը Հայաստանի անկախության ձգտումների վրա։ Վերլուծվում են նաև մշակութային և հոգևոր գործոնները, որոնք նպաստել են ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդմանը և անկախության գաղափարի պահպանմանը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Հայաստանի ազատության և անկախության պահանջները ձևավորվել են ինչպես ներքին հասարակական զարգացումների, այնպես էլ արտաքին քաղաքական իրադրության բարդ փոխազդեցության արդյունքում։

Обновлено. 2026-09-18
Armenia and her claims to freedom and national independence

Бесплатно

Увидеть больше

arrow_right_alt
Онлайн

История

Armenia a leading factor in the winning of the war

Պատմագիտական և ռազմապատմական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է պատերազմի ընթացքում Հայաստանի և հայ ժողովրդի ունեցած դերակատարության ուսումնասիրությանը՝ ռազմական, տնտեսական, քաղաքական և հասարակական գործընթացների համատեքստում։ Քննության են առնվում պատերազմի պատմական նախադրյալները, Հայաստանի ռազմավարական նշանակությունը, մարդկային և նյութական ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հայության մասնակցությունը ռազմական ու թիկունքային գործունեությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ զինվորականների և հրամանատարների գործունեությանը, կամավորական նախաձեռնություններին, բնակչության կազմակերպվածությանը և պատերազմի պայմաններում հասարակության առջև ծառացած մարտահրավերներին։ Դիտարկվում են Հայաստանի տնտեսական ներուժի, արդյունաբերական արտադրության, գյուղատնտեսության, հաղորդակցությունների և նյութատեխնիկական ապահովման հնարավոր ներդրումները ռազմական գործողությունների ընդհանուր ընթացքի մեջ։ Քննարկվում են նաև պատերազմի տարիներին ձևավորված քաղաքական հարաբերությունները, միջազգային համագործակցության առանձնահատկությունները և հայ ժողովրդի մասնակցության պատմական գնահատականները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են համադրվել պատմական փաստաթղթերը, արխիվային նյութերը, հուշագրությունները և ռազմապատմական հետազոտությունները՝ Հայաստանի դերակատարության վերաբերյալ տարբեր մեկնաբանությունները ներկայացնելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում պատերազմի արդյունքների պատմական նշանակությանը, հավաքական հիշողության ձևավորմանը և հայ ժողովրդի մասնակցության արտացոլմանը պատմագրության մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի պատմության, ռազմական պատմության, միջազգային հարաբերությունների և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-10-08
Armenia a leading factor in the winning of the war

Бесплатно

Увидеть больше

arrow_right_alt

Другие авторы

Все авторы
Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book7 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book2 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book13 Подробнее