Հակոբյան, Ալեքսան Հակոբի

Հակոբյան, Ալեքսան Հակոբի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Բուն Աղվանքի և Հայոց Արևելից կողմանց իշխանատոհմերը 9–13-րդ դարերում․ պատմաաղբյուրագիտական ուսումնասիրություն

Աշխատությունը նվիրված է Բուն Աղվանքի և Հայոց Արևելից կողմանց տարածքներում 9–13-րդ դարերում գոյություն ունեցած իշխանական տոհմերի պատմության, ծագման, քաղաքական դիրքի, իշխանական իրավահաջորդության և տարածաշրջանի հասարակական ու քաղաքական կյանքում ունեցած դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում միջնադարյան Հայաստանի արևելյան գավառների և պատմական Աղվանքի իշխանական համակարգն է՝ որպես տարածաշրջանի քաղաքական կազմակերպման, տարածքային կառավարման և ազնվականական հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իշխանական տոհմերի ձևավորման պատմական պայմաններին, նրանց տիրույթներին, ժառանգական իրավունքներին, քաղաքական ազդեցության շրջանակներին և տարբեր իշխանական միավորումների միջև ձևավորված հարաբերություններին։ Քննության առարկա են նաև տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական փոփոխությունները, տարածաշրջանային իշխանությունների փոխհարաբերությունները, արտաքին քաղաքական ազդեցությունները և այն պատմական իրադրությունները, որոնց պայմաններում տեղական իշխանական տները պահպանել, ընդլայնել կամ կորցրել են իրենց դիրքերը։ 9–13-րդ դարերն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն տարածաշրջանի պատմության համար, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում տեղի են ունեցել քաղաքական իշխանության վերակազմավորումներ, ձևավորվել են նոր իշխանական հարաբերություններ, իսկ հայկական միջնադարյան պետականության և տեղական իշխանական ավանդույթների զարգացումը ընթացել է բարդ ու փոփոխական պայմաններում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է պատմական սկզբնաղբյուրների քննությունը, դրանցում պահպանված տեղեկությունների համադրումը և իշխանական տոհմերի պատմության վերակազմությունը՝ հիմնվելով պատմական վկայությունների, տոհմաբանական տվյալների և աղբյուրագիտական ուսումնասիրության սկզբունքների վրա։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ոչ միայն առանձին իշխանական տների պատմությանը, այլև բացահայտելու դրանց փոխկապակցվածությունը, տարածաշրջանի քաղաքական կառուցվածքի առանձնահատկությունները և միջնադարյան իշխանական համակարգի շարունակականության դրսևորումները։ Աշխատությունն արժեքավոր է հայոց պատմության արևելյան տարածքների, Բուն Աղվանքի պատմական ժառանգության, միջնադարյան հայկական իշխանական տոհմաբանության և տարածաշրջանային քաղաքական հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում պատմաբաններին, հայագետներին, աղբյուրագետներին, միջնադարագետներին և Կովկասի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ նպաստելով միջնադարյան Հայաստանի արևելյան շրջանների պատմական պատկերի առավել ամբողջական ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-19
Բուն Աղվանքի և Հայոց Արևելից կողմանց իշխանատոհմերը 9–13-րդ դարերում․ պատմաաղբյուրագիտական ուսումնասիրություն

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее