Հոմեյրա, Մահմուդ Մալեքի

География

Աշխատությունը նվիրված է գետերի մակընթացային դելտաներում ջրի հանքայնության որոշման և գնահատման հիմնախնդիրներին՝ դիսպերսիոն մեթոդի կիրառման միջոցով։ Քննարկվում են գետային և ծովային ջրերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, մակընթացային շարժումների ազդեցությունը ջրային միջավայրի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների վրա, ինչպես նաև ջրի աղայնության և հանքայնության տարածական ու ժամանակային փոփոխությունների օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գետաբերանային շրջաններում քաղցրահամ և աղի ջրերի խառնման գործընթացներին, լուծված հանքային նյութերի տեղափոխմանը և դրանց բաշխման վրա ազդող հիդրոդինամիկական գործոններին։ Ուսումնասիրվում են ջրային հոսքերի արագության, մակընթացության ուժգնության, գետի ջրատարության, ջրի խտության և դելտայի երկրաձևաբանական առանձնահատկությունների ազդեցությունները հանքայնության փոփոխության վրա։ Դիտարկվում են դիսպերսիայի ֆիզիկական հիմքերը, նյութերի տարածման և խառնման մաթեմատիկական նկարագրության սկզբունքները, ինչպես նաև ջրում լուծված աղերի կոնցենտրացիաների հաշվարկման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հիդրոդինամիկական և դիսպերսիոն հավասարումներ, մաթեմատիկական մոդելավորման, թվային հաշվարկների և փորձարարական տվյալների համեմատական վերլուծության մեթոդներ։ Կարևորվում են դիսպերսիայի գործակիցների որոշման, սահմանային և սկզբնական պայմանների ընտրության, հաշվարկային մոդելների ճշգրտության գնահատման և ստացված արդյունքների մեկնաբանման հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում մակընթացային դելտաներում ջրի հանքայնության կանխատեսման հնարավորություններին՝ հաշվի առնելով գետային հոսքի փոփոխությունները, ծովային ջրերի ներթափանցումը և ջրային զանգվածների խառնման ինտենսիվությունը։ Առանձնացվում են ջրի որակի գնահատման, աղային ռեժիմի փոփոխությունների բացահայտման և բնական ջրային համակարգերի էկոլոգիական վիճակի ուսումնասիրության խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել գետաբերանային շրջաններում նյութերի տեղափոխման գործընթացների առավել ճշգրիտ նկարագրմանը, ջրի հանքայնության հաշվարկման մեթոդների կատարելագործմանը և հիդրոլոգիական կանխատեսումների հուսալիության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ ջրային ռեսուրսների կառավարման, շրջակա միջավայրի մշտադիտարկման, ջրօգտագործման պլանավորման և գետային դելտաների էկոլոգիական ուսումնասիրությունների համար։ Այն օգտակար է հիդրոլոգների, հիդրոֆիզիկոսների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, բնապահպանների, կիրառական մաթեմատիկոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։