Հովսեփյան, Արթուր Ռազմիկի

Հովսեփյան, Արթուր Ռազմիկի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Իբն Թայմիայի «Հավաքածու նամակների և հարցերի» ժողովածուն՝ որպես միջնադարյան իսլամի պատմության սկզբնաղբյուր

Այս աշխատությունը ներկայացնում է միջնադարյան իսլամական մտքի և կրոնագիտական ժառանգության կարևոր սկզբնաղբյուրներից մեկը՝ հնարավորություն ընձեռելով ուսումնասիրելու իսլամական աստվածաբանության, իրավագիտության, կրոնափիլիսոփայական հայացքների և հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը նշանավոր մուսուլման մտածող Իբն Թայմիայի գիտական ու մտավոր ժառանգության միջոցով։ Ժողովածուն ընդգրկում է հեղինակի տարբեր ժամանակներում շարադրված նամակներ, կրոնագիտական ուսումնասիրություններ, հարցադրումների պատասխաններ և իրավական ու աստվածաբանական բնույթի աշխատություններ, որոնցում քննարկվում են իսլամական հավատքի հիմնադրույթները, Ղուրանի մեկնաբանության սկզբունքները, մարգարեական ավանդության նշանակությունը, կրոնական իրավունքի կիրառման հարցերը, աստվածային հատկանիշների ըմբռնումը, կրոնական ծեսերն ու սովորույթները, ինչպես նաև մուսուլմանական հասարակության հոգևոր և բարոյական կյանքի հիմնախնդիրները։ Հեղինակի դատողություններում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Ղուրանի և սուննայի՝ որպես կրոնական գիտելիքի առաջնային աղբյուրների մեկնաբանությունը, վաղ իսլամական ավանդույթների պահպանման անհրաժեշտությունը, կրոնական համոզմունքների և գործնական կյանքի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև իսլամական իրավունքի սկզբունքների ու հասարակական շահի հարաբերակցությունը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է քննարկվող հարցերի բազմազանությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջնադարյան իսլամական գիտական միջավայրում առկա գաղափարական ուղղությունները, աստվածաբանական տարաձայնությունները, իրավական բանավեճերը և կրոնական հեղինակության ձևավորման մեխանիզմները։ Նամակների ու առանձին հարցերի շուրջ շարադրված պատասխանների ձևաչափը կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունի, քանի որ արտացոլում է ոչ միայն հեղինակի տեսական հայացքները, այլև իր ժամանակաշրջանի մտավոր ու հասարակական կյանքի հրատապ խնդիրներին տրված արձագանքները, գիտնականների միջև բանավեճերի բնույթը և կրոնական գիտելիքի տարածման եղանակները։ Իբն Թայմիայի աշխատություններում նկատելի են քննադատական վերլուծության, փաստարկված դատողության, կրոնական սկզբնաղբյուրների համադրման և տրամաբանական հիմնավորման առանձնահատկությունները, որոնք նրա մտավոր ժառանգությանը հաղորդում են ինքնատիպ գիտական նկարագիր։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է միջնադարյան մուսուլմանական հասարակության կրոնական պատկերացումների, մտավոր մշակույթի, իրավական հարաբերությունների, բարոյական նորմերի և հոգևոր կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս նաև դիտարկելու, թե ինչպես էին կրոնական գաղափարները փոխազդում պատմական իրադարձությունների, հասարակական հարաբերությունների և քաղաքական իրողությունների հետ՝ ձևավորելով ժամանակաշրջանի իսլամական քաղաքակրթության աշխարհայացքային հիմքերը։ Պատմագիտական տեսանկյունից աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն միջնադարյան իսլամական պատմությունն ուսումնասիրելու համար առաջարկում է ոչ միայն կրոնական ուսմունքների վերաբերյալ տեղեկություններ, այլև ժամանակաշրջանի մտավոր բանավեճերի, գիտական հաղորդակցության և հասարակական կյանքի մասին վկայություններ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի իսլամագիտության, միջնադարյան արևելագիտության, կրոնների պատմության, աստվածաբանության, իսլամական իրավունքի և արաբական մտավոր մշակույթի հետազոտողների համար՝ միաժամանակ արժեքավոր ընթերցանության նյութ հանդիսանալով իսլամական քաղաքակրթության գաղափարական զարգացման և դրա նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի գիտական ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Իբն Թայմիայի «Հավաքածու նամակների և հարցերի» ժողովածուն՝ որպես միջնադարյան իսլամի պատմության սկզբնաղբյուր

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее