Հովսեփյան, Արթուր Ռազմիկի

Հովսեփյան, Արթուր Ռազմիկի

menu_book Տեսնել նյութերը

Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Պատմություն

Իբն Թայմիայի «Հավաքածու նամակների և հարցերի» ժողովածուն՝ որպես միջնադարյան իսլամի պատմության սկզբնաղբյուր

Այս աշխատությունը ներկայացնում է միջնադարյան իսլամական մտքի և կրոնագիտական ժառանգության կարևոր սկզբնաղբյուրներից մեկը՝ հնարավորություն ընձեռելով ուսումնասիրելու իսլամական աստվածաբանության, իրավագիտության, կրոնափիլիսոփայական հայացքների և հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը նշանավոր մուսուլման մտածող Իբն Թայմիայի գիտական ու մտավոր ժառանգության միջոցով։ Ժողովածուն ընդգրկում է հեղինակի տարբեր ժամանակներում շարադրված նամակներ, կրոնագիտական ուսումնասիրություններ, հարցադրումների պատասխաններ և իրավական ու աստվածաբանական բնույթի աշխատություններ, որոնցում քննարկվում են իսլամական հավատքի հիմնադրույթները, Ղուրանի մեկնաբանության սկզբունքները, մարգարեական ավանդության նշանակությունը, կրոնական իրավունքի կիրառման հարցերը, աստվածային հատկանիշների ըմբռնումը, կրոնական ծեսերն ու սովորույթները, ինչպես նաև մուսուլմանական հասարակության հոգևոր և բարոյական կյանքի հիմնախնդիրները։ Հեղինակի դատողություններում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում Ղուրանի և սուննայի՝ որպես կրոնական գիտելիքի առաջնային աղբյուրների մեկնաբանությունը, վաղ իսլամական ավանդույթների պահպանման անհրաժեշտությունը, կրոնական համոզմունքների և գործնական կյանքի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև իսլամական իրավունքի սկզբունքների ու հասարակական շահի հարաբերակցությունը։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է քննարկվող հարցերի բազմազանությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միջնադարյան իսլամական գիտական միջավայրում առկա գաղափարական ուղղությունները, աստվածաբանական տարաձայնությունները, իրավական բանավեճերը և կրոնական հեղինակության ձևավորման մեխանիզմները։ Նամակների ու առանձին հարցերի շուրջ շարադրված պատասխանների ձևաչափը կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունի, քանի որ արտացոլում է ոչ միայն հեղինակի տեսական հայացքները, այլև իր ժամանակաշրջանի մտավոր ու հասարակական կյանքի հրատապ խնդիրներին տրված արձագանքները, գիտնականների միջև բանավեճերի բնույթը և կրոնական գիտելիքի տարածման եղանակները։ Իբն Թայմիայի աշխատություններում նկատելի են քննադատական վերլուծության, փաստարկված դատողության, կրոնական սկզբնաղբյուրների համադրման և տրամաբանական հիմնավորման առանձնահատկությունները, որոնք նրա մտավոր ժառանգությանը հաղորդում են ինքնատիպ գիտական նկարագիր։ Ժողովածուն արժեքավոր նյութ է միջնադարյան մուսուլմանական հասարակության կրոնական պատկերացումների, մտավոր մշակույթի, իրավական հարաբերությունների, բարոյական նորմերի և հոգևոր կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս նաև դիտարկելու, թե ինչպես էին կրոնական գաղափարները փոխազդում պատմական իրադարձությունների, հասարակական հարաբերությունների և քաղաքական իրողությունների հետ՝ ձևավորելով ժամանակաշրջանի իսլամական քաղաքակրթության աշխարհայացքային հիմքերը։ Պատմագիտական տեսանկյունից աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն միջնադարյան իսլամական պատմությունն ուսումնասիրելու համար առաջարկում է ոչ միայն կրոնական ուսմունքների վերաբերյալ տեղեկություններ, այլև ժամանակաշրջանի մտավոր բանավեճերի, գիտական հաղորդակցության և հասարակական կյանքի մասին վկայություններ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի իսլամագիտության, միջնադարյան արևելագիտության, կրոնների պատմության, աստվածաբանության, իսլամական իրավունքի և արաբական մտավոր մշակույթի հետազոտողների համար՝ միաժամանակ արժեքավոր ընթերցանության նյութ հանդիսանալով իսլամական քաղաքակրթության գաղափարական զարգացման և դրա նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի գիտական ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։

Թարմացվել է՝ 2026-11-19
Իբն Թայմիայի «Հավաքածու նամակների և հարցերի» ժողովածուն՝ որպես միջնադարյան իսլամի պատմության սկզբնաղբյուր

Անվճար

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Տեսնել ավելին Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Տեսնել ավելին Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Տեսնել ավելին