Худавердян, Каринэ Константиновна

Худавердян, Каринэ Константиновна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Литература

Մուհամմադ ալ-Մուվայլիհիի «Իսա իբն Հիշամի պատմությունը» և մակամայի գրական ավանդույթը․ Եգիպտոսի նոր ժամանակների արձակ ժանրերի ձևավորման խնդիրը

Աշխատությունը նվիրված է եգիպտական նոր ժամանակների գրականության մեջ արձակ ժանրերի ձևավորման և զարգացման կարևորագույն հարցերից մեկին՝ Մուհամմադ ալ-Մուվայլիհիի ստեղծագործության և արաբական դասական մակամայի գրական ավանդույթի փոխհարաբերություններին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում «Իսա իբն Հիշամի պատմությունը» ստեղծագործությունն է, որը նշանակալի տեղ է զբաղեցնում ժամանակակից արաբական արձակի ձևավորման պատմության մեջ և արտացոլում է եգիպտական գրականության անցումը դասական գրական ձևերից դեպի նոր գեղարվեստական մտածողություն ու պատմողական սկզբունքներ։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում է մակամայի՝ արաբական միջնադարյան գրականության յուրահատուկ արձակ ժանրի պատմական բնույթը, կառուցվածքային առանձնահատկությունները, լեզվական հնարքները և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները, ինչպես նաև այդ ավանդույթի ազդեցությունը նոր ժամանակների եգիպտական գրականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են դասական մակամային բնորոշ պատմողական ձևերը, հռետորական ոճը, լեզվական խաղերը, երգիծական տարրերը և հասարակական կյանքի պատկերավորման եղանակները վերաիմաստավորվում նոր գրական միջավայրում՝ ձեռք բերելով ժամանակակից բովանդակություն և գեղարվեստական նոր գործառույթներ։ Մուհամմադ ալ-Մուվայլիհիի ստեղծագործությունը դիտարկվում է որպես ավանդույթի և նորարարության փոխազդեցության արտահայտություն, որտեղ դասական արաբական գրական ժառանգությունը դառնում է հասարակական իրականության քննադատական ներկայացման և նոր արձակ ձևերի որոնման միջոց։ Քննության առարկա են դառնում նաև ստեղծագործության ժանրային բնորոշումը, պատմողական կառուցվածքը, հեղինակի գեղարվեստական դիրքորոշումը և այն գրական սկզբունքները, որոնց միջոցով ձևավորվում է անցումը ավանդական արձակից դեպի նոր ժամանակների արձակ մտածողություն։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ եգիպտական նոր գրականությունը զարգացել է ոչ թե դասական ժառանգության ամբողջական մերժման, այլ դրա ընտրովի յուրացման, վերափոխման և նոր հասարակական ու մշակութային պայմաններին համապատասխանեցման ճանապարհով։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու արաբական գրականության արդիականացման գործընթացը, ավանդական ժանրերի կենսունակությունը և դրանց դերը ժամանակակից գրական ձևերի առաջացման գործում։ Այն արժեքավոր է արաբագիտության, արևելագիտության, համեմատական գրականագիտության և գրական ժանրերի պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ նպաստելով եգիպտական նոր գրականության զարգացման առանձնահատկությունների, արաբական արձակի ժանրային փոխակերպումների և դասական գրական ավանդույթի շարունակականության առավել ամբողջական ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-21
Մուհամմադ ալ-Մուվայլիհիի «Իսա իբն Հիշամի պատմությունը» և մակամայի գրական ավանդույթը․ Եգիպտոսի նոր ժամանակների արձակ ժանրերի ձևավորման խնդիրը

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее