Икрамова, Мавлюда Шарифхановна

Икрамова, Мавлюда Шарифхановна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Աֆղանստանում բացարձակ միապետության և լուսավորականության ձևավորման ու զարգացման հիմնահարցերը (1870–1919 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է Աֆղանստանի պատմության կարևորագույն ժամանակաշրջաններից մեկում՝ 1870–1919 թվականներին, բացարձակ միապետության ձևավորման և զարգացման, ինչպես նաև լուսավորական գաղափարների առաջացման ու տարածման պատմական գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է աֆղանական պետականության ամրապնդման, կենտրոնացված իշխանության հաստատման, միապետական կառավարման համակարգի առանձնահատկությունների և երկրի քաղաքական ու հասարակական կյանքի վերափոխումների հիմնահարցերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ներքին և արտաքին պատմական պայմաններին, որոնք ազդեցություն են ունեցել Աֆղանստանի պետական կառավարման կառուցվածքի, քաղաքական ինստիտուտների և հասարակական հարաբերությունների ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է լուսավորականության գաղափարական շարժման զարգացումը, որը կապված էր հասարակության արդիականացման, կրթության տարածման, գիտելիքի արժևորման, պետական կառավարման բարեփոխումների և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման ձգտումների հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու ավանդական հասարակական կառուցվածքի և նոր քաղաքական ու մտավոր գաղափարների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև բացահայտելու այն հակասություններն ու դժվարությունները, որոնք ուղեկցել են Աֆղանստանի արդիականացման գործընթացին։ Կարևորվում է միապետական իշխանության և բարեփոխական մտածողության հարաբերակցությունը, քանի որ կենտրոնացված պետական իշխանության ամրապնդումը և լուսավորական գաղափարների տարածումը դարձել են երկրի հետագա քաղաքական զարգացման կարևոր նախադրյալներ։ Քննարկվող ժամանակաշրջանը նշանակալի էր նաև Աֆղանստանի միջազգային դիրքի ձևավորման տեսանկյունից, քանի որ տարածաշրջանային և աշխարհաքաղաքական զարգացումները, արտաքին տերությունների ազդեցությունը և անկախ պետականության պահպանման ձգտումը անմիջականորեն առնչվում էին երկրի ներքին քաղաքական գործընթացներին։ 1870–1919 թվականների պատմական զարգացումների ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Աֆղանստանի պետական կառավարման առանձնահատկությունների, հասարակական վերափոխումների, ազգային քաղաքական մտածողության ձևավորման և արդիականացման առաջին գաղափարական հիմքերի մասին։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի Աֆղանստանի նոր շրջանի պատմության, արևելյան միապետությունների զարգացման օրինաչափությունների, լուսավորական շարժումների և հասարակական-քաղաքական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Կենտրոնական և Հարավային Ասիայի պատմությամբ, Աֆղանստանի պետականության ձևավորման գործընթացներով, քաղաքական համակարգերի զարգացմամբ և արևելյան հասարակությունների արդիականացման պատմական փորձով։

Обновлено. 2026-11-20
Աֆղանստանում բացարձակ միապետության և լուսավորականության ձևավորման ու զարգացման հիմնահարցերը (1870–1919 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее