Каджая, Омар Шалвович

Каджая, Омар Шалвович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Եգիպտոսը պայքարի ճանապարհին (XX դարի 50–60-ական թվականներ)

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի 50–60-ական թվականներին Եգիպտոսի պատմության կարևորագույն իրադարձություններին, երկրի քաղաքական, հասարակական և ազգային զարգացման առանձնահատկություններին ու անկախության ամրապնդման համար մղված պայքարին։ Այս ժամանակաշրջանը Եգիպտոսի պատմության մեջ նշանավորվեց խորքային քաղաքական փոփոխություններով, ազգային ինքնագիտակցության վերելքով, հակագաղութատիրական շարժման ակտիվացմամբ և պետական ինքնուրույնության հաստատման ձգտումներով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված միջազգային քաղաքական նոր իրադրությունը, գաղութային համակարգի աստիճանական քայքայումը և արաբական աշխարհում ազգային-ազատագրական գաղափարների տարածումը կարևոր ազդեցություն ունեցան Եգիպտոսի ներքին ու արտաքին քաղաքականության վրա։ Հատուկ նշանակություն ունեցավ 1952 թվականի Հուլիսյան հեղափոխությունը, որը վերջ դրեց միապետական կառավարման համակարգին և ճանապարհ բացեց հանրապետական կարգերի հաստատման ու հասարակական-քաղաքական վերափոխումների համար։ Այս իրադարձությունները կապված էին երկրի ինքնիշխանության վերականգնման, օտարերկրյա ազդեցության սահմանափակման, ազգային շահերի պաշտպանության և հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում բարեփոխումների իրականացման հետ։ Ժամանակաշրջանի առանցքային խնդիրներից էր նաև Սուեզի ջրանցքի նկատմամբ ազգային վերահսկողության հաստատումը, որը դարձավ Եգիպտոսի անկախ քաղաքականության և հակագաղութատիրական պայքարի կարևոր խորհրդանիշներից մեկը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ներառում է նաև Եգիպտոսի դերը արաբական աշխարհի քաղաքական գործընթացներում, ազգային միասնության գաղափարի զարգացումը, տարածաշրջանային համագործակցության ձգտումները և միջազգային հարաբերություններում երկրի դիրքերի ամրապնդման գործընթացը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Գամալ Աբդել Նասերի ժամանակաշրջանի քաղաքական ուղեգիծը, որի շրջանակներում ազգային ինքնիշխանության, սոցիալական արդարության, տնտեսական անկախության և հակաիմպերիալիստական պայքարի գաղափարները դարձան պետական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներ։ Միաժամանակ այս տասնամյակները բնութագրվում էին ներքին վերափոխումների, տնտեսական զարգացման խնդիրների, քաղաքական հակասությունների և արտաքին ուժերի ազդեցության պայմաններում ինքնուրույն զարգացման ուղիների որոնմամբ։ Պատմական գործընթացների դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես Եգիպտոսը աստիճանաբար վերածվեց արաբական աշխարհի կարևոր քաղաքական կենտրոններից մեկի և ինչպիսի ազդեցություն ունեցավ նրա ազգային-ազատագրական պայքարը Մերձավոր Արևելքի հետագա զարգացումների վրա։ Աշխատանքի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է ոչ միայն մեկ երկրի պատմության նշանակալի շրջափուլին, այլև XX դարի երկրորդ կեսի միջազգային հարաբերությունների, գաղութատիրության դեմ պայքարի և զարգացող պետությունների քաղաքական ինքնահաստատման ավելի լայն պատմական համատեքստին։ Այն արժեքավոր է Եգիպտոսի նորագույն պատմությամբ, արաբական երկրների ազգային-ազատագրական շարժումներով, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական զարգացումներով և հետգաղութային հասարակությունների ձևավորման գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-11-20
Եգիպտոսը պայքարի ճանապարհին (XX դարի 50–60-ական թվականներ)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее