Խաչատրյան, Գայանե Ռուդիկի

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Ջեյմս Ջոյսի ստեղծագործություններում բառադարձվածային միավորների ուսումնասիրությանը և դրանց խորհրդանշանային իմաստավորումների բացահայտմանը՝ «Դուբլինցիներ» և «Ուլիսես» ստեղծագործությունների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել Ջոյսի լեզվական նորարարությունների, բառային խաղերի և հեղինակային բառաստեղծման դերը գեղարվեստական իմաստի ձևավորման և ստեղծագործությունների խորհրդանշական համակարգի կառուցման մեջ։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են Ջոյսի կողմից ստեղծված կամ վերափոխված բառային միավորների կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը ստեղծագործությունների թեմատիկ և գաղափարական բովանդակության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն բառերին և արտահայտություններին, որոնց իմաստը ձևավորվում է միաժամանակ մի քանի լեզվական կամ մշակութային շերտերի փոխազդեցության արդյունքում։ «Դուբլինցիներ» և հատկապես «Ուլիսես» ստեղծագործությունների լեզվական նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու բառախաղի, բազմիմաստության, հնչյունական նմանության, բառերի միաձուլման և նորաբանությունների կիրառությունը որպես գեղարվեստական արտահայտչամիջոցներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես են բառադարձվածային միավորները ձեռք բերում խորհրդանշական նշանակություն և ինչպես են դրանք կապվում հերոսների հոգեբանական վիճակի, դուբլինյան միջավայրի, ազգային ինքնության, կրոնական ու մշակութային պատկերացումների և ստեղծագործությունների ընդհանուր կառուցվածքի հետ։ Հետազոտության ընթացքում կարող է իրականացվել բառային միավորների դասակարգում՝ ըստ դրանց ձևավորման եղանակի, իմաստային բնույթի և գեղարվեստական գործառույթի։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել Ջոյսի լեզվական փորձարարություններին, որոնք ընթերցողից պահանջում են ոչ միայն բառի բառարանային նշանակության ընկալում, այլև դրա համատեքստային, ասոցիատիվ և խորհրդանշական շերտերի բացահայտում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Ջոյսի լեզվական ոճի, բառաստեղծական համակարգի և գեղարվեստական աշխարհի ավելի խոր ընկալմանը, ինչպես նաև մոդեռնիստական գրականության լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, թարգմանիչներին, Ջոյսի ստեղծագործության և անգլիական ու իռլանդական մոդեռնիստական գրականության հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։