Խաչիկյան, Մարգարիտ Լևոնի

Խաչիկյան, Մարգարիտ Լևոնի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Лингвистика

Առաջավոր Ասիայի հին լեզուների՝ խուռիերենի, ուրարտերենի և էլամերենի տիպաբանական ուսումնասիրության հիմնախնդիրները

Աշխատությունը նվիրված է Առաջավոր Ասիայի հին լեզվական աշխարհի երեք կարևոր ներկայացուցիչների՝ խուռիերենի, ուրարտերենի և էլամերենի տիպաբանական ուսումնասիրության հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում նշված լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկությունների, քերականական համակարգերի, լեզվական ընդհանրությունների և տարբերությունների բացահայտումն է՝ պատմական և համեմատական լեզվաբանության տեսանկյունից։ Հեղինակը դիտարկում է հին լեզուների տիպաբանական դասակարգման հետ կապված գիտական հարցերը՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց հնչյունական, ձևաբանական և շարահյուսական կառուցվածքների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև լեզվական համակարգերի համադրության մեթոդաբանական սկզբունքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի խուռիերենի և ուրարտերենի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայկական լեռնաշխարհի և հարակից տարածքների հին պատմության, մշակույթի ու լեզվական ժառանգության հետազոտության մեջ։ Էլամերենի ընդգրկումը համեմատական ուսումնասիրության շրջանակում հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու Առաջավոր Ասիայի հնագույն լեզուների կառուցվածքային բնութագրերի վերաբերյալ պատկերացումները և անդրադառնալու տարբեր լեզվական համակարգերի տիպաբանական զուգադրության խնդիրներին։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հին լեզուների հետազոտության կարևոր մեթոդաբանական հարցերի՝ լեզվական ընդհանրությունների և առանձնահատկությունների տարբերակման, կառուցվածքային նմանությունների մեկնաբանման, լեզվական կապերի և տիպաբանական համընկնումների գնահատման խնդիրներին։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն հատկապես այն լեզուների դեպքում, որոնց մասին պահպանված գրավոր նյութերը սահմանափակ են, իսկ լեզվական համակարգերի վերակազմությունն ու մեկնաբանությունը պահանջում են համադրական և միջգիտակարգային մոտեցումներ։ Հետազոտությունը նպաստում է Առաջավոր Ասիայի հնագույն լեզվական միջավայրի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, տարածաշրջանի պատմական լեզվաբանության զարգացմանը և խուռիերենի, ուրարտերենի ու էլամերենի գիտական ուսումնասիրության մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմական լեզվաբանության, հին արևելագիտության, ուրարտագիտության, խուռագիտության և լեզուների տիպաբանության մասնագետների, ինչպես նաև Առաջավոր Ասիայի հնագույն պատմությամբ ու մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես մասնագիտական հետազոտություն, որը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու տարածաշրջանի հին լեզուների կառուցվածքային առանձնահատկություններին և դրանց համեմատական ուսումնասիրության գիտական նշանակությանը։

Обновлено. 2026-11-19
Առաջավոր Ասիայի հին լեզուների՝ խուռիերենի, ուրարտերենի և էլամերենի տիպաբանական ուսումնասիրության հիմնախնդիրները

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее