Կիրակոսյան, Մարիամ Վրեժի

Կիրակոսյան, Մարիամ Վրեժի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Պետական և հասարակական հաստատությունների որբախնամ գործունեությունը Հայաստանի Հանրապետությունում, Հյուսիսային Կովկասում և Անդրկովկասում 1918 -1920 թթ.

Պատմագիտական և սոցիալական պատմության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1918–1920 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունում, Հյուսիսային Կովկասում և Անդրկովկասում պետական ու հասարակական հաստատությունների իրականացրած որբախնամ գործունեության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Հայոց ցեղասպանության, բնակչության զանգվածային տեղահանությունների և տարածաշրջանային քաղաքական ու սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամերի հետևանքով առաջացած որբախնամության հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում որբ երեխաների խնամքի, պաշտպանության, սննդի, կացարանի, բժշկական օգնության և կրթության կազմակերպման ուղղությամբ պետական մարմինների, բարեգործական ընկերությունների, հասարակական կազմակերպությունների և մարդասիրական կառույցների գործունեությանը։ Դիտարկվում են Հայաստանի Առաջին Հանրապետության սոցիալական քաղաքականության առանձնահատկությունները, որբանոցների ստեղծման և պահպանման պայմանները, ֆինանսական ու նյութական միջոցների հայթայթման դժվարությունները և որբախնամ հաստատությունների կազմակերպական կառուցվածքը։ Վերլուծվում են Հյուսիսային Կովկասում և Անդրկովկասի տարբեր շրջաններում գործող օգնության կառույցների գործունեության հնարավոր ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց համագործակցության և փոխօգնության ձևերը։ Քննարկվում են որբերի հաշվառման, տեղավորման, կրթադաստիարակչական աշխատանքների կազմակերպման և հասարակական կյանքին նրանց հետագա ինտեգրման հետ կապված խնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային մարդասիրական օգնության նշանակությանը, պետական և հասարակական նախաձեռնությունների փոխհարաբերություններին ու հետպատերազմյան ժամանակաշրջանի սոցիալական պաշտպանության համակարգի ձևավորման գործընթացներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պատմության, Հայոց ցեղասպանության հետևանքների, սոցիալական քաղաքականության, բարեգործության և Կովկասի նորագույն պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների ու հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-10-08
Պետական և հասարակական հաստատությունների որբախնամ գործունեությունը Հայաստանի Հանրապետությունում, Հյուսիսային Կովկասում և Անդրկովկասում 1918 -1920 թթ.

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее