Кочар, Мери Рачиевна

Кочар, Мери Рачиевна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հայ-թուրքական հասարակական-քաղաքական հարաբերությունները և Հայկական հարցը XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին

Աշխատությունը նվիրված է հայ-թուրքական հասարակական-քաղաքական հարաբերությունների ձևավորման, զարգացման և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին՝ պատմական այն ժամանակաշրջանում, երբ Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքական ճգնաժամերը, ազգային շարժումների ակտիվացումը և միջազգային քաղաքականության մեջ մեծ տերությունների շահերի բախումը Հայկական հարցը վերածեցին միջազգային հարաբերությունների կարևորագույն խնդիրներից մեկի։ Գրքում քննության են առնվում հայ և թուրք ժողովուրդների հասարակական ու քաղաքական հարաբերությունների պատմական պայմանները, Օսմանյան կայսրության կառավարման համակարգում հայ բնակչության դիրքը, ազգային ինքնության պահպանման, քաղաքացիական իրավունքների, անվտանգության և քաղաքական ինքնուրույնության ձգտումների հետ կապված հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայկական հարցի առաջացմանն ու աստիճանական միջազգայնացմանը, դրա քաղաքական և դիվանագիտական նշանակությանը, ինչպես նաև հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական շարժման զարգացմանը նպաստած ներքին և արտաքին գործոններին։ Աշխատության պատմական դիտարկումների կարևոր շրջանակն ընդգրկում է Օսմանյան կայսրության քաղաքականության փոփոխությունները, հայ բնակչության նկատմամբ իրականացվող սահմանափակումներն ու բռնաճնշումները, հայ քաղաքական և հասարակական շրջանակների արձագանքները, ազգային կազմակերպությունների ու շարժումների գործունեությունը, ինչպես նաև եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի դերակատարությունը Հայկական հարցի շուրջ ծավալվող դիվանագիտական գործընթացներում։ Քննության առարկա են դառնում նաև հայ-թուրքական հարաբերությունների վրա ազդեցություն ունեցած գաղափարական, ազգային, կրոնական և աշխարհաքաղաքական գործոնները, որոնք պայմանավորել են ինչպես հասարակական փոխհարաբերությունների բնույթը, այնպես էլ քաղաքական հակասությունների խորացումը։ XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբի իրադարձությունների պատմական համատեքստում կարևոր տեղ է հատկացվում Օսմանյան կայսրության ճգնաժամային զարգացումներին, երիտթուրքական շարժման առաջացմանն ու քաղաքական վերափոխումներին, ազգային քաղաքականության փոփոխություններին և դրանց հետևանքներին հայ ժողովրդի համար։ Հայկական հարցը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության և անվտանգության ապահովման խնդիր, այլև որպես Օսմանյան կայսրության ներքին կառուցվածքի, ազգային հարցերի կարգավորման և միջազգային քաղաքականության փոխկապակցված բաղադրիչ։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս հայ-թուրքական հարաբերությունները դիտարկել պատմական գործընթացների ամբողջության մեջ՝ բացահայտելով դրանց ձևավորման պատճառները, քաղաքական հակասությունների խորքային հիմքերը և տարածաշրջանային ու միջազգային զարգացումների ազդեցությունը։ Այն արժեքավոր է հայ ժողովրդի նորագույն պատմության, Հայկական հարցի պատմության, Օսմանյան կայսրության ազգային քաղաքականության և հայ-թուրքական հարաբերությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ նպաստելով տվյալ ժամանակաշրջանի իրադարձությունների պատմական պատճառահետևանքային կապերի ընկալմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայ ժողովրդի պատմությամբ, Հայկական հարցի միջազգային նշանակությամբ և հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական զարգացումներով։

Обновлено. 2026-11-21
Հայ-թուրքական հասարակական-քաղաքական հարաբերությունները և Հայկական հարցը XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее