Կոստանդին Ծիրանածին

Կոստանդին Ծիրանածին

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ Բյուզանդական աղբյուրներ, հատոր Բ․ Կոստանդին Ծիրանածին

Գիրքը հայ ժողովրդի պատմության ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունեցող պատմագիտական սկզբնաղբյուրների ժողովածու է, որը ներկայացնում է բյուզանդական պատմագրական ժառանգության մեջ պահպանված տեղեկությունները Հայաստանի, հայերի, հայկական իշխանական տների, քաղաքական հարաբերությունների և տարածաշրջանի պատմական զարգացումների վերաբերյալ։ Հատորը նվիրված է բյուզանդական կայսր և պատմագիր Կոստանդին Ծիրանածինի աշխատություններին ու նրա երկերում արտացոլված պատմական տեղեկություններին։ Կոստանդին Ծիրանածինը միջնադարյան բյուզանդական պատմաքաղաքական մտքի կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի երկերը արժեքավոր նյութ են պարունակում Բյուզանդական կայսրության պետական կառավարման, արտաքին քաղաքականության, դիվանագիտական հարաբերությունների, հարևան ժողովուրդների և սահմանակից տարածքների մասին։ Նրա աշխատություններում պահպանված տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի և Բյուզանդիայի միջև գոյություն ունեցած բազմաբնույթ կապերը, երկու պետությունների քաղաքական ու ռազմական հարաբերությունները, հայկական իշխանությունների դիրքն ու դերակատարությունը տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացներում, ինչպես նաև հայերի մասնակցությունը բյուզանդական պետական և հասարակական կյանքին։ Հատորի գիտական արժեքը հատկապես պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս Հայաստանի պատմությունը դիտարկելու ոչ միայն հայկական մատենագրության և ազգային պատմագրական ավանդույթի շրջանակներում, այլև ժամանակակից հարևան պետության քաղաքական ու պատմական ընկալումների տեսանկյունից։ Բյուզանդական սկզբնաղբյուրներում Հայաստանի մասին հիշատակությունները կարևոր են միջնադարյան հայկական պետական կազմավորումների, իշխանական տների, քաղաքական սահմանների, դիվանագիտական հարաբերությունների, ռազմական իրադարձությունների և տարածաշրջանային ուժերի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Կոստանդին Ծիրանածինի երկերում տեղ գտած տեղեկությունները հատկապես հետաքրքրական են Բյուզանդական կայսրության արևելյան քաղաքականության, Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքի, հայ-բյուզանդական հարաբերությունների փոփոխվող բնույթի և Կովկասում ընթացող պատմական գործընթացների համատեքստում։ Դրանք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու նաև բյուզանդական արքունիքի վերաբերմունքը Հայաստանի նկատմամբ, կայսրության քաղաքական առաջնահերթությունները և այն հանգամանքները, որոնք պայմանավորել են հայերի ու բյուզանդացիների համագործակցությունը, հակասությունները և փոխադարձ ազդեցությունները։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է օտարալեզու պատմական վկայությունների գիտական շրջանառության մեջ դնելը՝ դրանք հասանելի դարձնելով հայերեն ընթերցողին և հայագիտության տարբեր ուղղությունների մասնագետներին։ Բյուզանդական սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը պահանջում է ոչ միայն պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական վերականգնում, այլև դրանցում կիրառված քաղաքական հասկացությունների, աշխարհագրական անվանումների, անձնանունների, տոհմական կապերի և միջնադարյան պետական հարաբերությունների համակողմանի քննություն։ Այս առումով ժողովածուն արժեքավոր նյութ է տրամադրում միջնադարյան Հայաստանի պատմության, Բյուզանդիայի պատմության, պատմական աշխարհագրության, դիվանագիտության, քաղաքական մտքի և հայ-բյուզանդական մշակութային փոխառնչությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայկական պատմական հիշողության և ազգային պատմագրության ձևավորման գործընթացներն ավելի լայն միջազգային համատեքստում ընկալելու տեսանկյունից, քանի որ օտար աղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս համադրելու տարբեր պատմական ավանդույթներ, բացահայտելու իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր դիտանկյուններ և առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի պատմական դերի մասին։ Հրատարակության գիտական ու ճանաչողական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն նպաստում է բյուզանդագիտության և հայագիտության միջև սկզբնաղբյուրագիտական կապերի ամրապնդմանը՝ հետազոտողներին տրամադրելով կարևոր նյութ համեմատական պատմական վերլուծությունների համար։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, հայագետների, բյուզանդագետների, արևելագետների, միջնադարագետների, բանասերների, պատմական աղբյուրների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և Հայաստանի միջնադարյան պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն կարևոր գիտական և ճանաչողական նշանակություն ունի՝ նպաստելով հայ ժողովրդի պատմության միջազգային պատմական համատեքստի բացահայտմանը, միջնադարյան Հայաստանի և Բյուզանդական կայսրության փոխհարաբերությունների խորքային ընկալմանը և պատմական սկզբնաղբյուրների հիման վրա անցյալի առավել ամբողջական ու բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։

Обновлено. 2026-11-17
Օտար աղբյուրները Հայաստանի և հայերի մասին․ Բյուզանդական աղբյուրներ, հատոր Բ․ Կոստանդին Ծիրանածին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее