Մանասյան, Լուիզա Լյուդվիգի

Биология

Աշխատությունը նվիրված է α-ամինակարագաթթվի β-դիրքում հետերոցիկլային խմբեր պարունակող նոր ածանցյալների ստացման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով քիրալ և աքիրալ սինթեզի մոտեցումները։ Հետազոտության գիտական հիմքում ոչ սպիտակուցածին ամինաթթուների կառուցվածքային բազմազանության ընդլայնման խնդիրը և ստերեոքիմիական գործոնների նշանակության բացահայտումն է։ Հետերոցիկլային կառուցվածքային հատվածների ներմուծումը ամինաթթվային համակարգ կարող է էականորեն փոփոխել ստացված միացությունների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, տարածական կառուցվածքը և կենսաբանական համակարգերի հետ հնարավոր փոխազդեցությունները, ինչի պատճառով նման նյութերը հետաքրքրություն են ներկայացնում օրգանական, կենսաօրգանական և դեղագործական քիմիայի տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քիրալության խնդրին, քանի որ ամինաթթուների կենսաբանական և քիմիական հատկությունները հաճախ սերտորեն կապված են դրանց տարածական կառուցվածքի հետ։ Քիրալ սինթեզի մոտեցումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու որոշակի տարածական կառուցվածք ունեցող միացությունների ընտրողական առաջացման սկզբունքները, մինչդեռ աքիրալ մոտեցումը կարևոր է համապատասխան խառնուրդների ստացման և հետագա համեմատական ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր հետերոցիկլային կառուցվածքային հատվածների ազդեցությունը վերջնական ածանցյալների հատկությունների վրա, ինչպես նաև կառուցվածքի և ստերեոքիմիական բնութագրերի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Ստացված միացությունների նույնականացման և բնութագրման համար օրգանական քիմիայում կիրառվող ֆիզիկաքիմիական ու սպեկտրային հետազոտությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս հաստատելու դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և գնահատելու ստերեոքիմիական կազմը։ Կարևոր ուղղություն է նաև տարբեր կառուցվածքային տարբերակների համեմատությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել հետերոցիկլային խմբի բնույթի և տարածական դասավորության ազդեցությունը նյութերի հատկությունների վրա։ Նման ածանցյալները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել որպես հետագա հիմնարար հետազոտությունների մոդելային միացություններ և որպես ավելի բարդ կենսաակտիվ մոլեկուլների ուսումնասիրության կառուցվածքային հիմքեր։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ամինաթթուների քիմիայի, հետերոցիկլային միացությունների, ստերեոքիմիայի և կենսաօրգանական քիմիայի մոտեցումները՝ նպաստելով կառուցվածքայինորեն փոփոխված ոչ սպիտակուցածին ամինաթթուների հատկությունների և ստացման ընդհանուր օրինաչափությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։