Մելքոնյան, Քրիստինե Ֆելիքսի

Մելքոնյան, Քրիստինե Ֆելիքսի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Խորհրդային-թուրքական հարաբերությունները 1945–1947 թվականներին

Աշխատությունը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո՝ 1945–1947 թվականներին, Խորհրդային Միության և Թուրքիայի միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և միջպետական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվող ժամանակաշրջանը կարևոր նշանակություն ունի երկու պետությունների հարաբերությունների պատմության մեջ, քանի որ պատերազմից հետո միջազգային քաղաքական համակարգում տեղի ունեցած փոփոխությունները, ուժերի նոր դասավորությունը և մեծ տերությունների միջև ձևավորվող հակասությունները էական ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների վրա։ Աշխատության առանցքում խորհրդա-թուրքական հարաբերությունների սրացումն է, դրանց վրա ազդող աշխարհաքաղաքական գործոնները, երկու պետությունների արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները և փոխադարձ տարածքային ու անվտանգության հարցերի շուրջ ծավալված դիվանագիտական գործընթացները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հետպատերազմյան շրջանում Թուրքիայի նկատմամբ Խորհրդային Միության քաղաքականության ուսումնասիրությունը, այդ թվում՝ նեղուցների կարգավիճակի, Սևծովյան տարածաշրջանում անվտանգության ապահովման և Կովկասում ռազմաքաղաքական շահերի հետ կապված հարցերի դիտարկումը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն դիվանագիտական քննարկումների, քաղաքական դիրքորոշումների և միջազգային արձագանքների մասին, որոնք աստիճանաբար հանգեցրին երկու երկրների միջև նախկին բարիդրացիական հարաբերությունների խաթարմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև այդ գործընթացների կապը հետպատերազմյան միջազգային հարաբերությունների ընդհանուր զարգացումների և ձևավորվող սառը պատերազմի հետ, որի պայմաններում Խորհրդային Միության և արևմտյան պետությունների միջև խորացող հակասությունները սկսեցին անմիջականորեն անդրադառնալ Թուրքիայի արտաքին քաղաքական կողմնորոշման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Հարավային Կովկասի պատմաքաղաքական իրադրությունը հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ խորհրդա-թուրքական հարաբերություններում առկա հակասություններն անմիջականորեն առնչվում էին տարածաշրջանի անվտանգության, սահմանային խնդիրների և մեծ տերությունների շահերի բախման հետ։ Աշխատությունը ներկայացնում է 1945–1947 թվականների իրադարձությունները որպես միջազգային հարաբերությունների պատմության նշանակալի փուլ՝ բացահայտելով դրանց քաղաքական նախադրյալները, զարգացման ընթացքն ու տարածաշրջանային հետևանքները։ Այն արժեքավոր նյութ է հետպատերազմյան շրջանի պատմությամբ, խորհրդային արտաքին քաղաքականությամբ, Թուրքիայի նորագույն պատմությամբ, հայագիտական և արևելագիտական ուսումնասիրություններով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով Խորհրդային Միության, Թուրքիայի և Հարավային Կովկասի միջև ձևավորված պատմական ու քաղաքական փոխկապակցվածության ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-19
Խորհրդային-թուրքական հարաբերությունները 1945–1947 թվականներին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее