Մկրտիչյան, Նարինա Գրիգորիի

Մկրտիչյան, Նարինա Գրիգորիի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Экономика

Стратегия управления экспортом товаров малого и среднего бизнеса и пути повышения ее эффективности (по материалам экспорта продовольственной продукции Республики Армения)

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության փոքր և միջին ձեռնարկությունների կողմից արտահանվող ապրանքների կառավարման ռազմավարության ուսումնասիրությանը և դրա արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով պարենային արտադրանքի արտահանմանը։ Հետազոտության հիմքում այն խնդիրն է, որ փոքր և միջին ձեռնարկությունները Հայաստանի արտահանման ներուժի ընդլայնման կարևոր աղբյուր են, սակայն միջազգային շուկաներում նրանց մրցունակությունը հաճախ սահմանափակվում է արտադրական ծավալների փոքրությամբ, ֆինանսական և մարդկային ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությամբ, միջազգային չափանիշներին համապատասխանության ապահովման դժվարություններով, շուկաների վերաբերյալ տեղեկատվության պակասով, լոգիստիկ ծախսերով և արտաքին շուկաներում կայուն վաճառքի ցանցերի ձևավորման խնդիրներով։ Հայաստանի արտահանման քաղաքականության արդի մոտեցումները նույնպես շեշտադրում են արտահանողների կարողությունների զարգացումը, լոգիստիկ հասանելիության բարելավումը, շուկաների և ապրանքների դիվերսիֆիկացումը, ինչպես նաև արտահանման խթանման և ֆինանսավորման մեխանիզմների կատարելագործումը։ Պարենային արտադրանքի ոլորտի ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Հայաստանի արտադրողները կարող են միջազգային շուկաներում մրցունակ դիրք զբաղեցնել գյուղատնտեսական և վերամշակված սննդամթերքի մի շարք տեսակների միջոցով, սակայն այդ հնարավորությունների իրացումը պահանջում է ոչ միայն արտադրության ծավալների ավելացում, այլև որակի, փաթեթավորման, մակնշման, սերտիֆիկացման, հետագծելիության և մատակարարման շղթաների կառավարման համակարգված բարելավում։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել փոքր և միջին ձեռնարկությունների արտահանման ներկայիս կառուցվածքը, արտահանվող պարենային ապրանքների տեսականին, հիմնական արտաքին շուկաները, արտահանման ծավալների և աշխարհագրության փոփոխությունները, ինչպես նաև առանձին ապրանքախմբերի մրցակցային առավելություններն ու սահմանափակումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արտահանման ռազմավարության ձևավորման գործընթացին՝ սկսած նպատակային շուկաների ընտրությունից և պահանջարկի ուսումնասիրությունից մինչև արտադրանքի դիրքավորում, գնագոյացում, բրենդավորում, լոգիստիկայի կազմակերպում և օտարերկրյա գործընկերների հետ հարաբերությունների հաստատում։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է նաև միջնորդական արտահանող կազմակերպությունների դերի ուսումնասիրությունը, քանի որ փոքր արտադրողները հաճախ չունեն ինքնուրույն արտաքին շուկաներում գործելու համար անհրաժեշտ մասնագիտական, տեղեկատվական և կազմակերպչական կարողությունները։ Նման կառույցների միջոցով հնարավոր է միավորել տարբեր արտադրողների առաջարկը, նվազեցնել գործարքային և լոգիստիկ ծախսերը, կազմակերպել միասնական սերտիֆիկացում ու փաթեթավորում, իրականացնել շուկայի ուսումնասիրություն և բարձրացնել փոքր բիզնեսի բանակցային հնարավորությունները։ Այս մոտեցումը համահունչ է նաև Հայաստանի արտահանման քաղաքականության այն ուղղություններին, որոնք նախատեսում են արտահանողների կարողությունների զարգացում, ենթակառուցվածքների և լոգիստիկայի բարելավում, ինչպես նաև արտահանման շուկաների ընդլայնում։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում արդյունավետության գնահատումը, որի համար կարող են կիրառվել արտահանման ծավալի և աճի տեմպի, շուկաների քանակի, արտադրանքի դիվերսիֆիկացման, շահութաբերության, լոգիստիկ ծախսերի, շուկա մուտք գործելու ծախսերի և արտահանման կայունության ցուցանիշներ։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել Հայաստանի՝ ծովային ուղիղ հասանելիություն չունեցող երկրի առանձնահատկությունը, որը մեծացնում է ցամաքային և այլընտրանքային լոգիստիկ ուղիների արդյունավետ կազմակերպման նշանակությունը։ Միջազգային ուսումնասիրությունները Հայաստանի արտահանման ներուժի հիմնական սահմանափակումների շարքում առանձնացնում են լոգիստիկ խնդիրները, միջազգային չափանիշներին համապատասխանության անհրաժեշտությունը, արտահանման շուկաների և ապրանքների կենտրոնացվածությունը, ինչպես նաև կարգավորիչ խոչընդոտները։ Այդ պայմաններում ռազմավարության արդյունավետության բարձրացման կարևոր ուղղություններից են նոր շուկաների որոնումը, արտահանվող արտադրանքի տեսականու ընդլայնումը, բարձր ավելացված արժեք ունեցող պարենային արտադրանքի զարգացումը, որակի միջազգային ստանդարտների ներդրումը և արտադրանքի հետագծելիության ապահովումը։ Հայաստանի 2025–2030 թվականների արտահանման խթանման ռազմավարությունն այս ուղղությամբ նախատեսում է մրցունակ արտահանման միջավայրի ձևավորում, ենթակառուցվածքների և լոգիստիկ հասանելիության զարգացում, արտահանողների կարողությունների ամրապնդում, շուկաների ընդլայնում և արտահանման ֆինանսավորման ու խթանման միջոցների զարգացում։ Պարենային արտադրանքի դեպքում հատկապես կարևոր է նաև սեզոնայնության, պահպանման ժամկետի և արագ փոխադրման անհրաժեշտության հաշվառումը, քանի որ թարմ մրգերի, բանջարեղենի և այլ արագ փչացող ապրանքների արտահանման արդյունավետությունը մեծապես կախված է մատակարարման շղթայի արագությունից և լոգիստիկ ծախսերից։ ՀՀ կառավարությունը վերջին շրջանում կիրառել է նաև պարենային և գյուղատնտեսական արտադրանքի արտահանման աջակցության միջոցառումներ՝ նպատակ ունենալով ընդլայնել արտահանման աշխարհագրությունը և բարձրացնել հայկական արտադրանքի մրցունակությունը արտաքին շուկաներում։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել փոքր և միջին ձեռնարկությունների արտահանման գործունեության կազմակերպման, պետական աջակցության ծրագրերի կատարելագործման, միջնորդական արտահանման կառույցների ձևավորման և պարենային արտադրանքի միջազգային շուկաներում մրցունակության բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը արտահանման կառավարումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված գործընթաց, որտեղ արտադրական ներուժը պետք է համադրվի շուկայի ուսումնասիրության, որակի կառավարման, լոգիստիկայի, ֆինանսավորման, մարքեթինգի և պետական աջակցության արդյունավետ մեխանիզմների հետ՝ Հայաստանի փոքր և միջին բիզնեսի արտահանման հնարավորությունները երկարաժամկետ և կայուն կերպով ընդլայնելու համար։

Обновлено. 2026-09-18
Стратегия управления экспортом товаров малого и среднего бизнеса и пути повышения ее эффективности (по материалам экспорта продовольственной продукции Республики Армения)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее