Книги автора (1)

Онлайн

Экология

Հնդկաստանում բնապահպանական գործընթացների կառավարումը

Աշխատությունը նվիրված է Հնդկաստանի բնապահպանական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը, շրջակա միջավայրի պահպանության պետական քաղաքականությանը և էկոլոգիական գործընթացների կառավարման տնտեսական, իրավական, վարչական ու հասարակական մեխանիզմներին։ Հեղինակը բնապահպանական խնդիրները դիտարկում է երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով, որ տնտեսական առաջընթացը, արդյունաբերության զարգացումը, գյուղատնտեսության արդիականացումը և բնակչության կենսապայմանների բարելավումը չեն կարող ապահովվել բնության պահպանության ու բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հաշվին։ Հետազոտության առանցքում Հնդկաստանի բնապահպանական իրավիճակի առանձնահատկություններն են, բնական միջավայրի աղտոտման պատճառները, դրանց ազդեցությունը երկրի տնտեսության, բնակչության առողջության և սոցիալական կյանքի վրա, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողային ռեսուրսների վատթարացմանը, հողերի էրոզիային, անտառահատումներին, անապատացմանը, ջրային պաշարների աղտոտմանը և մաքուր խմելու ջրի հասանելիության խնդիրներին։ Քննարկվում է նաև արդյունաբերական գործունեության, բնակչության աճի, բնական պաշարների անկանոն շահագործման և տնտեսական անհավասարության ազդեցությունը էկոլոգիական հավասարակշռության վրա։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ Հնդկաստանի բնապահպանական հիմնախնդիրները պայմանավորված են ոչ միայն ժողովրդագրական և տնտեսական գործոններով, այլև զարգացման այնպիսի ծրագրերի իրականացմամբ, որոնց ընթացքում բավարար չափով հաշվի չեն առնվում բնապահպանական հետևանքները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է բնապահպանական կառավարման պետական և իրավական համակարգի ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությունը։ Ներկայացվում են կենտրոնական կառավարության և նահանգային իշխանությունների լիազորությունները, շրջակա միջավայրի պահպանությամբ զբաղվող պետական մարմինների գործունեությունը, աղտոտման վերահսկման խորհուրդների դերը, ինչպես նաև բնապահպանական օրենսդրության և վարչական վերահսկողության մեխանիզմները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում 1972 թվականին, որը Հնդկաստանի բնապահպանական քաղաքականության զարգացման կարևոր շրջադարձային փուլ էր՝ կապված Ստոկհոլմում ՄԱԿ-ի՝ շրջակա միջավայրին նվիրված համաժողովի ազդեցության և բնապահպանական խնդիրների պետական մակարդակով համակարգման անհրաժեշտության գիտակցման հետ։ Քննարկվում է բնապահպանական հարցերի ներառումը երկրի հնգամյա տնտեսական զարգացման ծրագրերում, համապատասխան պետական կառույցների ստեղծումը, շրջակա միջավայրի պահպանության նախարարության ձևավորումը և ջրի, օդի, անտառների ու բնական պաշարների պաշտպանությանն ուղղված օրենսդրական միջոցառումները։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեության վերահսկմանը, արտադրական աղտոտումների սահմանափակմանը, բնապահպանական չափանիշների սահմանմանը, ջրային և օդային միջավայրի որակի մշտադիտարկմանը, ինչպես նաև տնտեսական զարգացման ծրագրերի բնապահպանական գնահատման անհրաժեշտությանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գետերի, մասնավորապես Գանգեսի աղտոտման նվազեցման ծրագրերին, կեղտաջրերի մաքրմանը, անտառային տարածքների պահպանությանը, հողերի վերականգնմանը, ոռոգման համակարգերի կատարելագործմանը և բնական աղետների կանխարգելման միջոցառումներին։ Հեղինակը կարևորում է նաև այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրների կիրառումը, գիտական հետազոտությունների զարգացումը և բնապահպանական կրթության տարածումը՝ որպես բնական միջավայրի վրա մարդկային գործունեության բացասական ազդեցությունը նվազեցնելու անհրաժեշտ պայմաններ։ Աշխատության առանձին բաժին է նվիրված բնապահպանական խնդիրների նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքին, հասարակական կարծիքի ձևավորմանը և քաղաքացիների մասնակցությանը շրջակա միջավայրի պահպանության գործընթացներին։ Ընդգծվում է, որ պետական օրենքներն ու վարչական միջոցառումները չեն կարող ապահովել երկարաժամկետ արդյունք, եթե դրանց իրականացմանը չեն մասնակցում հասարակությունը, գիտական հաստատությունները, մամուլը և հասարակական կազմակերպությունները։ Հեղինակը կարևորում է բնապահպանական պատասխանատվության բարձրացումը, բնակչության իրազեկվածության ընդլայնումը և քաղաքացիների իրավական հնարավորությունների ամրապնդումը՝ որպես էկոլոգիական կառավարման արդյունավետության կարևոր նախապայմաններ։ Ստեղծագործության հիմնական գաղափարն այն է, որ տնտեսական զարգացումն ու շրջակա միջավայրի պահպանությունը պետք է դիտարկվեն որպես փոխկապակցված և փոխլրացնող նպատակներ, իսկ բնապահպանական քաղաքականությունը պետք է դառնա երկրի ընդհանուր զարգացման ռազմավարության անբաժանելի մասը։ Հետազոտության գրական և գիտական առանձնահատկությունն այն է, որ բնապահպանական հիմնախնդիրները ներկայացվում են ոչ միայն բնագիտական, այլև տնտեսագիտական, սոցիալական, քաղաքական և ինստիտուցիոնալ տեսանկյուններից՝ հնարավորություն տալով հասկանալու դրանց առաջացման բազմաշերտ պատճառներն ու կառավարման բարդությունները։ Հեղինակը հիմնավորում է պետական կառույցների, արտադրական կազմակերպությունների, գիտական հաստատությունների և հասարակական ուժերի համագործակցության անհրաժեշտությունը՝ շեշտելով նաև միջազգային համագործակցության նշանակությունը, քանի որ շրջակա միջավայրի աղտոտումն ու բնական պաշարների պահպանության խնդիրները չեն սահմանափակվում առանձին պետությունների սահմաններով։ Աշխատությունն արժեքավոր է Հնդկաստանի բնապահպանական քաղաքականության, զարգացող երկրների տնտեսական արդիականացման և բնապահպանական կառավարման պատմական փորձի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու բնապահպանական օրենսդրության ձևավորման, պետական կառավարման համակարգերի զարգացման, հասարակական պատասխանատվության և կայուն զարգացման գաղափարների նշանակության մասին՝ միաժամանակ ընդգծելով, որ բնական միջավայրի պաշտպանությունը ոչ միայն բնապահպանական, այլև տնտեսական, առողջապահական և հասարակական բարեկեցության հիմնարար պայման է։

Обновлено. 2026-11-20
Հնդկաստանում բնապահպանական գործընթացների կառավարումը

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее