Հեղինակի գրքերը (1)

Օնլայն

Բնապահպանություն

Հնդկաստանում բնապահպանական գործընթացների կառավարումը

Աշխատությունը նվիրված է Հնդկաստանի բնապահպանական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը, շրջակա միջավայրի պահպանության պետական քաղաքականությանը և էկոլոգիական գործընթացների կառավարման տնտեսական, իրավական, վարչական ու հասարակական մեխանիզմներին։ Հեղինակը բնապահպանական խնդիրները դիտարկում է երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համատեքստում՝ ընդգծելով, որ տնտեսական առաջընթացը, արդյունաբերության զարգացումը, գյուղատնտեսության արդիականացումը և բնակչության կենսապայմանների բարելավումը չեն կարող ապահովվել բնության պահպանության ու բնական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հաշվին։ Հետազոտության առանցքում Հնդկաստանի բնապահպանական իրավիճակի առանձնահատկություններն են, բնական միջավայրի աղտոտման պատճառները, դրանց ազդեցությունը երկրի տնտեսության, բնակչության առողջության և սոցիալական կյանքի վրա, ինչպես նաև պետական կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողային ռեսուրսների վատթարացմանը, հողերի էրոզիային, անտառահատումներին, անապատացմանը, ջրային պաշարների աղտոտմանը և մաքուր խմելու ջրի հասանելիության խնդիրներին։ Քննարկվում է նաև արդյունաբերական գործունեության, բնակչության աճի, բնական պաշարների անկանոն շահագործման և տնտեսական անհավասարության ազդեցությունը էկոլոգիական հավասարակշռության վրա։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ Հնդկաստանի բնապահպանական հիմնախնդիրները պայմանավորված են ոչ միայն ժողովրդագրական և տնտեսական գործոններով, այլև զարգացման այնպիսի ծրագրերի իրականացմամբ, որոնց ընթացքում բավարար չափով հաշվի չեն առնվում բնապահպանական հետևանքները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է բնապահպանական կառավարման պետական և իրավական համակարգի ձևավորման ու զարգացման ուսումնասիրությունը։ Ներկայացվում են կենտրոնական կառավարության և նահանգային իշխանությունների լիազորությունները, շրջակա միջավայրի պահպանությամբ զբաղվող պետական մարմինների գործունեությունը, աղտոտման վերահսկման խորհուրդների դերը, ինչպես նաև բնապահպանական օրենսդրության և վարչական վերահսկողության մեխանիզմները։ Հատուկ նշանակություն է տրվում 1972 թվականին, որը Հնդկաստանի բնապահպանական քաղաքականության զարգացման կարևոր շրջադարձային փուլ էր՝ կապված Ստոկհոլմում ՄԱԿ-ի՝ շրջակա միջավայրին նվիրված համաժողովի ազդեցության և բնապահպանական խնդիրների պետական մակարդակով համակարգման անհրաժեշտության գիտակցման հետ։ Քննարկվում է բնապահպանական հարցերի ներառումը երկրի հնգամյա տնտեսական զարգացման ծրագրերում, համապատասխան պետական կառույցների ստեղծումը, շրջակա միջավայրի պահպանության նախարարության ձևավորումը և ջրի, օդի, անտառների ու բնական պաշարների պաշտպանությանն ուղղված օրենսդրական միջոցառումները։ Հետազոտության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև արդյունաբերական ձեռնարկությունների գործունեության վերահսկմանը, արտադրական աղտոտումների սահմանափակմանը, բնապահպանական չափանիշների սահմանմանը, ջրային և օդային միջավայրի որակի մշտադիտարկմանը, ինչպես նաև տնտեսական զարգացման ծրագրերի բնապահպանական գնահատման անհրաժեշտությանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գետերի, մասնավորապես Գանգեսի աղտոտման նվազեցման ծրագրերին, կեղտաջրերի մաքրմանը, անտառային տարածքների պահպանությանը, հողերի վերականգնմանը, ոռոգման համակարգերի կատարելագործմանը և բնական աղետների կանխարգելման միջոցառումներին։ Հեղինակը կարևորում է նաև այլընտրանքային էներգիայի աղբյուրների կիրառումը, գիտական հետազոտությունների զարգացումը և բնապահպանական կրթության տարածումը՝ որպես բնական միջավայրի վրա մարդկային գործունեության բացասական ազդեցությունը նվազեցնելու անհրաժեշտ պայմաններ։ Աշխատության առանձին բաժին է նվիրված բնապահպանական խնդիրների նկատմամբ հասարակական վերաբերմունքին, հասարակական կարծիքի ձևավորմանը և քաղաքացիների մասնակցությանը շրջակա միջավայրի պահպանության գործընթացներին։ Ընդգծվում է, որ պետական օրենքներն ու վարչական միջոցառումները չեն կարող ապահովել երկարաժամկետ արդյունք, եթե դրանց իրականացմանը չեն մասնակցում հասարակությունը, գիտական հաստատությունները, մամուլը և հասարակական կազմակերպությունները։ Հեղինակը կարևորում է բնապահպանական պատասխանատվության բարձրացումը, բնակչության իրազեկվածության ընդլայնումը և քաղաքացիների իրավական հնարավորությունների ամրապնդումը՝ որպես էկոլոգիական կառավարման արդյունավետության կարևոր նախապայմաններ։ Ստեղծագործության հիմնական գաղափարն այն է, որ տնտեսական զարգացումն ու շրջակա միջավայրի պահպանությունը պետք է դիտարկվեն որպես փոխկապակցված և փոխլրացնող նպատակներ, իսկ բնապահպանական քաղաքականությունը պետք է դառնա երկրի ընդհանուր զարգացման ռազմավարության անբաժանելի մասը։ Հետազոտության գրական և գիտական առանձնահատկությունն այն է, որ բնապահպանական հիմնախնդիրները ներկայացվում են ոչ միայն բնագիտական, այլև տնտեսագիտական, սոցիալական, քաղաքական և ինստիտուցիոնալ տեսանկյուններից՝ հնարավորություն տալով հասկանալու դրանց առաջացման բազմաշերտ պատճառներն ու կառավարման բարդությունները։ Հեղինակը հիմնավորում է պետական կառույցների, արտադրական կազմակերպությունների, գիտական հաստատությունների և հասարակական ուժերի համագործակցության անհրաժեշտությունը՝ շեշտելով նաև միջազգային համագործակցության նշանակությունը, քանի որ շրջակա միջավայրի աղտոտումն ու բնական պաշարների պահպանության խնդիրները չեն սահմանափակվում առանձին պետությունների սահմաններով։ Աշխատությունն արժեքավոր է Հնդկաստանի բնապահպանական քաղաքականության, զարգացող երկրների տնտեսական արդիականացման և բնապահպանական կառավարման պատմական փորձի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու բնապահպանական օրենսդրության ձևավորման, պետական կառավարման համակարգերի զարգացման, հասարակական պատասխանատվության և կայուն զարգացման գաղափարների նշանակության մասին՝ միաժամանակ ընդգծելով, որ բնական միջավայրի պաշտպանությունը ոչ միայն բնապահպանական, այլև տնտեսական, առողջապահական և հասարակական բարեկեցության հիմնարար պայման է։

Թարմացվել է՝ 2026-11-20
Հնդկաստանում բնապահպանական գործընթացների կառավարումը

Անվճար

Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Տեսնել ավելին Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Տեսնել ավելին Հակոբ Պարոնյան Հակոբ Պարոնյան 1843 թ․ – 1891 թ․ Հակոբ Պարոնյանը հայ երգիծական գրականության ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում քննադատել է հասարակական արատները, կեղծավորությունը և անարդարությունը։ Նրա հումորը սուր է և հաճախ շատ արդիական նույնիսկ այսօր։ Պարոնյանը ստեղծել է բազմաթիվ հիշարժան կերպարներ։ Նրա գործերը համատեղում են ծիծաղն ու հասարակական քննադատությունը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ երգիծանքի զարգացման վրա։ Նրա լեզուն կենդանի է և արտահայտիչ։ Պարոնյանի ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են դպրոցներում և համալսարաններում։ Նա համարվում է հայ սատիրայի դասականը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է հետաքրքրել ընթերցողներին։ menu_book2 Տեսնել ավելին Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Տեսնել ավելին