Փաշայան Արաքս Ասատուրի Հարությունյան Լիլիթ

Փաշայան Արաքս Ասատուրի Հարությունյան Լիլիթ

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Սիրիայի հայ համայնքը․ արդի հիմնախնդիրներ

Գիրքը նվիրված է Սիրիայի հայ համայնքի պատմական զարգացման, հասարակական կյանքի, ազգային ինքնության պահպանման և ժամանակակից մարտահրավերների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության առանցքում սիրիահայության՝ որպես Մերձավոր Արևելքի հնագույն և նշանակալի հայկական համայնքներից մեկի, ձևավորման ու կայացման առանձնահատկություններն են, նրա պատմական անցյալը, ազգային, հասարակական, մշակութային և հոգևոր կյանքի կազմակերպման ձևերը, ինչպես նաև այն հիմնախնդիրները, որոնք պայմանավորում են համայնքի ներկա իրավիճակն ու հետագա զարգացման հեռանկարները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում Սիրիայի հայերի ազգային ինքնության պահպանման գործընթացին, մայրենի լեզվի, կրթության, հայկական դպրոցների, եկեղեցական կառույցների, մշակութային կազմակերպությունների և համայնքային հաստատությունների դերակատարությանը։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում են նաև սիրիահայության հասարակական համախմբվածության, ազգային ավանդույթների շարունակականության, սերունդների միջև մշակութային ժառանգության փոխանցման և հայկական ինքնագիտակցության ամրապնդման հարցերը։ Ուշադրության կենտրոնում են համայնքի ներքին կազմակերպվածությունը, հասարակական հարաբերությունները, սոցիալ-տնտեսական դրությունը, մասնագիտական գործունեության ոլորտները, ինչպես նաև Սիրիայի հասարակական և քաղաքական միջավայրի ազդեցությունը հայ բնակչության առօրյա կյանքի ու համայնքային զարգացման վրա։ Քննության առարկա են դառնում նաև Հայաստանի և Սիրիայի հայ համայնքի միջև պատմականորեն ձևավորված կապերը, հայրենիքի հետ հարաբերությունների պահպանման նշանակությունը, համահայկական կառույցների հետ համագործակցությունը և Սիրիայի հայության տեղն ու դերը համաշխարհային հայկական սփյուռքի համակարգում։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև ազգային փոքրամասնությունների առջև ծառացած ընդհանուր խնդիրներին՝ մշակութային ինքնատիպության պահպանմանը, լեզվական միջավայրի փոփոխություններին, արտագաղթին, երիտասարդ սերնդի ներգրավվածությանը համայնքային կյանքում և ավանդական կառույցների գործունեության շարունակականությանը։ Հատուկ կարևորություն ունի արդի հիմնախնդիրների դիտարկումը պատմական գործընթացների համատեքստում, քանի որ Սիրիայի հայ համայնքի ներկա վիճակը սերտորեն կապված է տարածաշրջանի պատմական զարգացումների, հասարակական փոփոխությունների և Մերձավոր Արևելքում հայկական ներկայության երկարատև պատմության հետ։ Գիրքը կարևոր նյութ է տրամադրում հայ սփյուռքի պատմությամբ, Մերձավոր Արևելքի հայ համայնքներով, ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմներով և հայկական համայնքային կառույցների գործունեությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր է հատկապես հայագիտության, սփյուռքագիտության, արևելագիտության, պատմության և հասարակագիտական հետազոտությունների շրջանակում՝ նպաստելով Սիրիայի հայության պատմական ժառանգության, հասարակական կյանքի և ժամանակակից հիմնախնդիրների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև Սիրիայի հայ համայնքի անցյալի ու ներկայի փոխկապակցվածությունը հասկանալու, սփյուռքի տարբեր համայնքների առանձնահատկությունները համեմատելու և հայկական ինքնության պահպանման գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Обновлено. 2026-11-17
Սիրիայի հայ համայնքը․ արդի հիմնախնդիրներ

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее