Погосян, Каро Степанович

Погосян, Каро Степанович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Սասունի ինքնապաշտպանությունը 1904 թվականին

Աշխատությունը նվիրված է 1904 թվականին Սասունում տեղի ունեցած ինքնապաշտպանական կռիվներին, որոնք հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական պայքարի և Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության գոյության ու անվտանգության պաշտպանության պատմության կարևորագույն դրվագներից են։ Այն անդրադառնում է Սասունի հայության՝ բռնությունների, հալածանքների, հարկային ծանր պարտավորությունների, վարչական կամայականությունների և աճող ռազմական ճնշումների պայմաններում ստեղծված իրավիճակին, ինչպես նաև սեփական բնակավայրերը, ընտանիքները, ունեցվածքն ու ազգային արժանապատվությունը պաշտպանելու անհրաժեշտությանը։ 1904 թվականի Սասունի ինքնապաշտպանությունը ձևավորվել էր երկարատև քաղաքական և սոցիալական հակասությունների, հայ բնակչության նկատմամբ իրականացվող հալածանքների ու ազգային իրավունքների սահմանափակման պայմաններում։ Այդ իրադարձությունների առանցքում կանգնած էր Սասունի հայության դիմադրությունը օսմանյան իշխանությունների և նրանց զինված ուժերի հարձակումներին։ Ինքնապաշտպանական պայքարը կապված էր նաև հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործունեության, ֆիդայական կազմակերպվածության, բնակչության համախմբման և հայրենի բնակավայրերի պաշտպանության գաղափարի հետ։ Աշխատության պատմական բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու Սասունի աշխարհագրական դիրքին, տարածաշրջանի հայաբնակ բնակավայրերի առանձնահատկություններին, տեղական բնակչության հասարակական կյանքին և այն հանգամանքներին, որոնք հանգեցրին զինված բախումների։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ինքնապաշտպանության կազմակերպման, ուժերի անհավասարության պայմաններում դիմադրության իրականացման, մարտական գործողությունների ընթացքի և խաղաղ բնակչության կրած մարդկային ու նյութական կորուստների պատմական ուսումնասիրությունը։ 1904 թվականի իրադարձությունները կապված են նաև հայ ազգային գործիչների և ֆիդայական շարժման ներկայացուցիչների գործունեության հետ, որոնց պայքարը դարձավ ազգային հիշողության և ազատագրական պայքարի պատմության անբաժանելի մասը։ Սասունի դիմադրությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի պատմական ինքնագիտակցության մեջ, քանի որ արտահայտում է ազատության, ինքնապաշտպանության, համազգային համերաշխության և հայրենի հողի պահպանման գաղափարները։ Այն միաժամանակ վկայում է Օսմանյան կայսրության վերջին տասնամյակներին հայ բնակչության առջև ծառացած քաղաքական ու հասարակական խնդիրների, ազգային հարցի սրման և հայ-օսմանյան հարաբերությունների խորացող հակասությունների մասին։ Ստեղծագործության պատմական արժեքը պայմանավորված է 20-րդ դարասկզբի հայ ազգային-ազատագրական շարժման կարևորագույն դրվագներից մեկի ներկայացմամբ, իսկ մշակութային նշանակությունը՝ Սասունի պատմական հիշողության, ազգային դիմադրության ավանդույթների և ժողովրդի հավաքական ինքնության պահպանման գործում ունեցած դերով։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց պատմությամբ, ազգային-ազատագրական շարժումներով, արևմտահայության պատմությամբ և Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական իրադարձություններով զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ ընկալելու Սասունի ինքնապաշտպանության տեղն ու նշանակությունը հայ ժողովրդի պատմական փորձառության մեջ։

Обновлено. 2026-11-21
Սասունի ինքնապաշտպանությունը 1904 թվականին

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Պերճ Պռոշյան Պերճ Պռոշյան 1837 թ․ – 1907 թ․ Պերճ Պռոշյանը հայ ռեալիստական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նա իր ստեղծագործություններում պատկերել է գյուղական կյանքը և հասարակ մարդկանց առօրյան։ Նրա հերոսները սովորական մարդիկ են՝ իրենց խնդիրներով ու երազանքներով։ Պռոշյանը մեծ ուշադրություն է դարձրել սոցիալական հարցերին։ Նրա գրքերը արժեքավոր տեղեկություններ են տալիս 19-րդ դարի հայկական կյանքի մասին։ Նա կարևորել է կրթության և լուսավորության դերը։ Նրա լեզուն պարզ է և բնական։ Պռոշյանի ստեղծագործությունները աչքի են ընկնում իրատեսական նկարագրություններով։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա անունը շարունակում է հիշվել որպես ռեալիզմի կարևոր ներկայացուցիչ։ menu_book3 Подробнее Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Подробнее