Саакян, Егише Сергеевич

Саакян, Егише Сергеевич

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հայաստանի և Անդրկովկասի հայ իրականության ուսանող երիտասարդության հեղափոխական շարժումը (1880–1917 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 1880–1917 թվականներին Հայաստանի և Անդրկովկասի հայ իրականության մեջ ուսանող երիտասարդության շրջանում ձևավորված հեղափոխական շարժումների պատմությանը՝ ներկայացնելով երիտասարդության հասարակական-քաղաքական ակտիվության զարգացումը, գաղափարական կողմնորոշումները և մասնակցությունը ժամանակաշրջանի քաղաքական ու ազգային գործընթացներին։ Ուսումնասիրության առանցքում ուսանող երիտասարդությունն է՝ որպես հասարակական կյանքի ակտիվ և փոփոխությունների ձգտող ուժ, որի գաղափարական ձևավորումը, քաղաքական գիտակցության զարգացումը և կազմակերպված գործունեությունը կարևոր դեր են ունեցել հայ հասարակական մտքի ու ազգային-ազատագրական պայքարի պատմության մեջ։ Գրքում դիտարկվում են 19-րդ դարի վերջին տասնամյակներից մինչև 20-րդ դարի սկզբի հեղափոխական վերափոխումների ժամանակաշրջանը՝ ընդգրկելով Ռուսական կայսրության հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները, Անդրկովկասում տարածվող հեղափոխական գաղափարները և դրանց ազդեցությունը հայ ուսանողության վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում երիտասարդության շրջանում սոցիալական արդարության, քաղաքական ազատությունների, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական վերափոխումների գաղափարների տարածմանը, ինչպես նաև ուսանողական միջավայրում ձևավորվող քաղաքական հայացքներին ու շարժումներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին կրթական հաստատությունները, մտավորական շրջանակները և երիտասարդական միջավայրը նպաստում նոր հասարակական գաղափարների տարածմանը, քաղաքական դիրքորոշումների ձևավորմանն ու կազմակերպված գործունեության զարգացմանը։ Ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների համատեքստում լուսաբանվում է հեղափոխական շարժումների և հայ իրականության փոխառնչությունը՝ ցույց տալով, որ ուսանող երիտասարդության գործունեությունը պայմանավորված էր ոչ միայն համառուսաստանյան քաղաքական իրադարձություններով, այլև հայ ժողովրդի ազգային, հասարակական և մշակութային կյանքի առանձնահատկություններով։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակը ներառում է մի քանի կարևոր պատմական փուլեր՝ սկսած 19-րդ դարի վերջին սոցիալական ու քաղաքական շարժումների ակտիվացումից մինչև 1905 թվականի հեղափոխությունը, դրան հաջորդած հասարակական զարգացումները և 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձությունները։ Այս ամբողջ ընթացքում երիտասարդության քաղաքական ակտիվությունը դիտարկվում է որպես ավելի լայն հասարակական գործընթացների բաղկացուցիչ մաս, որն արտահայտում էր կրթված սերնդի ձգտումները, աշխարհայացքային փոփոխությունները և հասարակական կյանքին մասնակցելու նոր ձևերի որոնումը։ Գործը կարևոր նշանակություն ունի հայ հասարակական-քաղաքական պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ ուշադրությունը կենտրոնացնում է ոչ միայն քաղաքական կազմակերպությունների և հայտնի գործիչների գործունեության, այլև երիտասարդության՝ որպես ինքնուրույն հասարակական ուժի վրա։ Այն արժեքավոր է հայ ուսանողական շարժումների, հեղափոխական գաղափարների տարածման, Անդրկովկասի քաղաքական պատմության և հայ մտավորականության ձևավորման գործընթացներն ուսումնասիրողների համար։ Միաժամանակ աշխատությունը նպաստում է 1880–1917 թվականների հայ իրականության հասարակական տրամադրությունների, գաղափարական պայքարի և քաղաքական ակտիվության ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ բացահայտելով երիտասարդ սերնդի դերը պատմական փոփոխությունների նախապատրաստման ու իրականացման գործում։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հասարակական-քաղաքական շարժումների ուսումնասիրողներին, հայագիտությամբ զբաղվողներին, ուսանողներին և բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի ու Անդրկովկասի նոր շրջանի պատմությամբ, հայ երիտասարդության հասարակական գործունեությամբ և հեղափոխական շարժումների պատմական նշանակությամբ։

Обновлено. 2026-11-21
Հայաստանի և Անդրկովկասի հայ իրականության ուսանող երիտասարդության հեղափոխական շարժումը (1880–1917 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ղազարոս Աղայան Ղազարոս Աղայան 1840 թ․ – 1911 թ․ Ղազարոս Աղայանը մանկական գրականության հիմնադիրներից է։ Նա գրել է բազմաթիվ հեքիաթներ, պատմվածքներ և կրթական նյութեր երեխաների համար։ Նրա ստեղծագործություններն ունեն դաստիարակչական և բարոյական նշանակություն։ Աղայանը նաև ակտիվ մանկավարժ էր։ Նա մեծ դեր է ունեցել ազգային կրթության զարգացման գործում։ Նրա հերոսները սովորեցնում են ազնվություն, աշխատասիրություն և բարություն։ Աղայանի լեզուն պարզ և հասկանալի է երեխաների համար։ Նրա հեքիաթները մինչ օրս ընդգրկված են դպրոցական ծրագրերում։ Մի քանի սերունդ մեծացել է նրա գրքերով։ Նա համարվում է հայ մանկական գրականության դասականներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Գրիգոր Նարեկացի Գրիգոր Նարեկացի 951 թ․ – 1003 թ․ Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։ menu_book29 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее