Սարգսյան, Սոնա Մասիսի

Սարգսյան, Սոնա Մասիսի

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Другие предметы

Հողային հերբիցիդների ազդեցությունը կարտոֆիլով զբաղեցված սևահողերի կենսաբանական ակտիվության վրա Գեղարքունիքի մարզի պայմաններում

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի մշակության պայմաններում հողային հերբիցիդների կիրառման և սևահողերի կենսաբանական ակտիվության միջև փոխկապակցվածության ագրոէկոլոգիական ուսումնասիրությանը՝ Գեղարքունիքի մարզին բնորոշ բնակլիմայական և հողային պայմանների հաշվառմամբ։ Հետազոտության առանցքում հողի կենսաբանական վիճակի փոփոխություններն են, որոնք կարող են առաջանալ մոլախոտերի դեմ կիրառվող քիմիական միջոցների ազդեցությամբ։ Հողը դիտարկվում է որպես բարդ կենդանի համակարգ, որտեղ միկրոօրգանիզմների գործունեությունը, օրգանական նյութերի քայքայումը, սննդատարրերի շրջանառությունը և ֆերմենտային գործընթացները կարևոր նշանակություն ունեն հողի բերրիության պահպանման ու մշակաբույսերի բնականոն զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հերբիցիդների ազդեցության պայմաններում հողային միկրոֆլորայի ընդհանուր ակտիվության, տարբեր ֆիզիոլոգիական խմբերի հարաբերակցության և կենսաքիմիական գործընթացների հնարավոր փոփոխություններին։ Քննվում է, թե բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառումը որքանով կարող է ժամանակավորապես փոփոխել հողի կենսաբանական հավասարակշռությունը և ինչպիսի դեր ունեն այդ փոփոխությունների բնույթի մեջ հողի հատկությունները, եղանակային պայմանները, խոնավությունը և ջերմաստիճանը։ Կարևոր ուղղություն է հողի ֆերմենտային ակտիվության ուսումնասիրությունը, քանի որ համապատասխան ցուցանիշները կարող են օգտագործվել որպես հողային միջավայրում տեղի ունեցող կենսաբանական փոփոխությունների զգայուն ցուցիչներ։ Դիտարկվում են նաև հումուսի և սննդատարրերի փոխակերպման հետ կապված գործընթացները, որոնք անմիջականորեն առնչվում են հողի բերրիության և գյուղատնտեսական արտադրության կայունության հետ։ Հետազոտության շրջանակում համադրվում են մշակաբույսի աճեցման, մոլախոտային բուսականության վերահսկման և հողային էկոհամակարգի պահպանման խնդիրները՝ գնահատելով գյուղատնտեսական միջոցառումների հնարավոր ազդեցությունը ոչ նպատակային հողային կենսաբանական գործընթացների վրա։ Գեղարքունիքի մարզի պայմանների առանձնացումը հնարավորություն է տալիս խնդիրը դիտարկել բարձրադիր գյուղատնտեսական տարածքներին բնորոշ կլիմայական գործոնների և սևահողերի առանձնահատկությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև հողի կենսաբանական ակտիվության ցուցանիշների միջոցով ագրոէկոհամակարգերի վիճակի գնահատման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը միավորում է հողագիտության, ագրոքիմիայի, գյուղատնտեսական մանրէաբանության և ագրոէկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտականորեն գնահատել բույսերի պաշտպանության քիմիական միջոցների և հողի կենսաբանական գործընթացների փոխազդեցությունը ու նպաստել հողային ռեսուրսների կայուն օգտագործման սկզբունքների զարգացմանը։

Обновлено. 2026-09-22
Հողային հերբիցիդների ազդեցությունը կարտոֆիլով զբաղեցված սևահողերի կենսաբանական ակտիվության վրա Գեղարքունիքի մարզի պայմաններում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Ալեքսանդր Շիրվանզադե Ալեքսանդր Շիրվանզադե 1858 թ․ – 1935 թ․ Ալեքսանդր Շիրվանզադեն հայ ռեալիստական արձակի մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտացոլված են հասարակության տարբեր խավերի կյանքը և սոցիալական խնդիրները։ Նա գրել է վեպեր, պատմվածքներ և դրամատիկական գործեր։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդկային հարաբերություններին։ Նրա հերոսները հոգեբանորեն խորն են մշակված։ Նա համարձակորեն քննադատել է հասարակական անարդարությունները։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև թատերական բեմերում։ Շիրվանզադեն համարվում է հայ արձակի դասականներից մեկը։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հետագա գրողների ստեղծագործություններում։ Նա շարունակում է մնալ հայ գրականության կարևորագույն անուններից մեկը։ menu_book17 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book7 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее