Թերլեմեզյան, Փանոս

Թերլեմեզյան, Փանոս

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Իմ կյանքի հուշերը

Գիրքը հայ նշանավոր գեղանկարիչ Փանոս Թերլեմեզյանի ինքնակենսագրական հուշագրությունն է, որն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու արվեստագետի կյանքի ուղուն, անձնական փորձառություններին, աշխարհայացքի ձևավորմանը, ստեղծագործական որոնումներին և այն պատմական ու հասարակական միջավայրին, որտեղ անցել է նրա կյանքն ու ձևավորվել նրա արվեստը։ Հուշագրության հիմքում սեփական անցյալի վերաիմաստավորումն է՝ մանկության և պատանեկության տարիներից մինչև հասուն ստեղծագործական կյանք, երբ անձնական ապրումները, հասարակական իրադարձությունները և գեղարվեստական հետաքրքրությունները միահյուսվում են մեկ ամբողջական կենսապատումի մեջ։ Հեղինակը ներկայացնում է իր կյանքի կարևոր իրադարձությունները, անցած ճանապարհի դժվարությունները, հանդիպումներն ու տպավորությունները՝ ընթերցողին փոխանցելով ոչ միայն սեփական կենսագրության պատկերը, այլև այն ժամանակաշրջանի հոգևոր, մշակութային և հասարակական մթնոլորտը, որի անմիջական մասնակիցն ու ականատեսն է եղել։ Ստեղծագործության կարևոր առանցքներից մեկը արվեստագետի անհատականության և մասնագիտական ինքնության ձևավորումն է, կերպարվեստի նկատմամբ նրա վերաբերմունքը, գեղագիտական ընկալումների զարգացումը և ստեղծագործական աշխատանքի նշանակությունը։ Հուշագրության միջոցով բացահայտվում է արվեստի հանդեպ նվիրվածությունը՝ որպես ոչ միայն անհատական ինքնարտահայտման, այլև ազգային մշակույթի պահպանման, զարգացման և հանրահռչակման կարևոր միջոց։ Փանոս Թերլեմեզյանի կենսագրությունն առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայ կերպարվեստի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ նրա կյանքն ու գործունեությունը կապված են հայ մշակութային զարթոնքի, ազգային գեղարվեստական մտածողության զարգացման և հայ կերպարվեստի նոր ուղղությունների ձևավորման կարևոր ժամանակաշրջանի հետ։ Նրա հիշողությունները արժեքավոր պատկերացում են տալիս նաև հայ մտավորականության ու արվեստագետների կյանքի պայմանների, հասարակական հարաբերությունների, ազգային ինքնագիտակցության, հայրենիքի և մշակութային ժառանգության նկատմամբ վերաբերմունքի մասին։ Անձնական հիշողությունների և պատմական իրականության համադրությունը ստեղծագործությանը հաղորդում է փաստագրական ու ճանաչողական նշանակություն՝ այն դարձնելով ոչ միայն մեկ արվեստագետի կյանքի պատմություն, այլև իր ժամանակի մշակութային կյանքի յուրօրինակ վկայություն։ Գրական առումով հուշագրությունն առանձնանում է ինքնակենսագրական պատումին բնորոշ անմիջականությամբ, անձնական դիտարկումներով, հիշողությունների վերարտադրմամբ և անցյալի իրադարձություններին հետահայաց գնահատական տալու հնարավորությամբ։ Հեղինակի անհատական ձայնը, ապրումների և իրադարձությունների ներկայացումը թույլ են տալիս ավելի խորությամբ ընկալել ստեղծագործող մարդու ներաշխարհը, նրա արժեքային համակարգը, նպատակներն ու ձգտումները։ Գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուր է Փանոս Թերլեմեզյանի կյանքի և ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվողների, հայ կերպարվեստի պատմաբանների, արվեստաբանների, մշակութաբանների և հայ մտավորականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Միաժամանակ այն հետաքրքիր ընթերցանություն է բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են ճանաչել հայ մշակույթի նշանավոր ներկայացուցիչների անձնական պատմությունները, հասկանալ արվեստագետի ձևավորման ընթացքը և ծանոթանալ այն պատմական իրողություններին, որոնք ազդեցություն են ունեցել հայ արվեստի զարգացման վրա։ Ստեղծագործությունն իր կենսագրական, պատմական և մշակութային շերտերի ամբողջությամբ նպաստում է ազգային հիշողության պահպանմանը, հայ գեղարվեստական ժառանգության ավելի խոր ճանաչմանը և ընթերցողի մեջ անցյալի, մշակույթի ու արվեստի նկատմամբ գիտակցված հետաքրքրության ձևավորմանը։

Обновлено. 2026-11-18
Իմ կյանքի հուշերը

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Եղիշե Չարենց Եղիշե Չարենց 1897 թ․ – 1937 թ․ Եղիշե Չարենցը հայ նորագույն գրականության ամենաազդեցիկ հեղինակներից է։ Նա բանաստեղծ, արձակագիր և թարգմանիչ էր, որը նորարարական մոտեցումներ բերեց հայ պոեզիա։ Նրա ստեղծագործություններում միահյուսված են հայրենասիրությունը, հեղափոխական գաղափարները և մարդու ներքին պայքարը։ «Ես իմ անուշ Հայաստանի» բանաստեղծությունը դարձել է ազգային խորհրդանիշ։ Չարենցի լեզուն համարձակ է, հարուստ և ժամանակակից։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի հայ գրականության զարգացման վրա։ Չնայած քաղաքական հալածանքներին, նրա ստեղծագործությունները պահպանեցին իրենց արժեքը։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Չարենցը համարվում է հայ մշակույթի խորհրդանշական դեմքերից մեկը։ Նրա գրական ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book10 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Մխիթար Գոշ Մխիթար Գոշ 1130 թ․ – 1213 թ․ Մխիթար Գոշ միջնադարյան հայ մեծ մտածող, իրավագետ, առակագիր, մանկավարժ և հասարակական գործիչ էր, որը ապրել է XII–XIII դարերում։ Նա հայտնի է որպես հայ իրավագիտության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա ամենահայտնի աշխատությունը «Դատաստանագիրքն» է, որը համարվում է հայկական իրավունքի կարևորագույն հուշարձաններից և երկար ժամանակ ծառայել է որպես օրենքների ժողովածու։ Մխիթար Գոշը գրել է նաև բազմաթիվ առակներ, որոնց միջոցով քարոզել է բարություն, արդարություն, իմաստություն և ազնվություն։ Նա մեծ դեր է ունեցել կրթության և մշակույթի զարգացման գործում, հիմնել է դպրոցներ և նպաստել գիտելիքների տարածմանը։ Գոշի ստեղծագործությունները կարևոր նշանակություն ունեն հայ գրականության, իրավունքի և մանկավարժության պատմության մեջ։ Նրա անունը մինչ օրս համարվում է իմաստության, արդարադատության և ազգային մշակույթի խորհրդանիշ։ menu_book9 Подробнее