Книги автора (1)

Онлайн

Экономика

Սոցիալ-տնտեսագիտական միտքը Հայաստանում 15–18-րդ դարերում

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան և վաղ նոր ժամանակների Հայաստանում սոցիալ-տնտեսագիտական մտքի ձևավորման, զարգացման և գաղափարական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով հայ հասարակական մտքի պատմության մի կարևոր ժամանակաշրջան՝ 15–18-րդ դարերը։ Այն ներկայացնում է հայ իրականության մեջ տնտեսական և հասարակական հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացումը, դրանց արտացոլումը ժամանակի մտավոր, փիլիսոփայական, պատմագրական և հասարակական ժառանգության մեջ, ինչպես նաև տնտեսական կյանքի տարբեր երևույթների նկատմամբ հայ մտածողների վերաբերմունքը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հասարակության սոցիալական կառուցվածքի, տնտեսական գործունեության, արտադրության, առևտրի, սեփականության, աշխատանքի, հարստության և նյութական բարեկեցության վերաբերյալ պատկերացումների ուսումնասիրությունը՝ դրանք դիտարկելով տվյալ ժամանակաշրջանի պատմական պայմանների և հասարակական զարգացման առանձնահատկությունների համատեքստում։ 15–18-րդ դարերը հայ ժողովրդի պատմության մեջ առանձնանում էին քաղաքական բարդ իրավիճակով, օտար տիրապետության պայմաններում գոյատևելու անհրաժեշտությամբ, տնտեսական կյանքի փոփոխություններով, առևտրական կապերի զարգացմամբ և հասարակական հարաբերությունների վերափոխումներով։ Այս հանգամանքներն անմիջականորեն ազդում էին նաև տնտեսական մտածողության վրա՝ առաջ բերելով սեփականության, հարկային պարտավորությունների, հողօգտագործման, արհեստագործության, առևտրի, արտադրական գործունեության և հասարակական բարեկեցության վերաբերյալ տարաբնույթ հարցադրումներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն, թե ինչպես էին հայ մտավորականները, մատենագիրները, հասարակական գործիչներն ու գիտելիքի տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչները մեկնաբանում իրենց ժամանակի տնտեսական իրողությունները, գնահատում հասարակական անհավասարությունը, անդրադառնում ժողովրդի նյութական վիճակին և արտահայտում պատկերացումներ հասարակության կազմակերպման ու տնտեսական կյանքի բարելավման հնարավորությունների մասին։ Սոցիալ-տնտեսագիտական մտքի զարգացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին գաղափարների ամբողջություն, այլև որպես պատմականորեն պայմանավորված մտավոր գործընթաց, որն արտացոլում է հայ հասարակության կենսական պահանջները, ազգային ինքնագիտակցության առանձնահատկությունները և հասարակական առաջընթացի վերաբերյալ պատկերացումները։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հայ մտքի պատմությունը դիտարկում է նաև տնտեսական և սոցիալական գաղափարների տեսանկյունից՝ բացահայտելով այդ գաղափարների կապը ժամանակի քաղաքական, մշակութային և տնտեսական իրադրության հետ։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ հասարակական մտքի զարգացման ընթացքի, տնտեսական երևույթների վերաբերյալ պատմական պատկերացումների և սոցիալական խնդիրների գիտակցման ձևերի մասին։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ տնտեսական մտքի պատմական ակունքների բացահայտման, տարբեր ժամանակաշրջանների գաղափարական շարունակականության ընկալման և ազգային մտավոր ժառանգության գիտական գնահատման համար։ Գիրքը արժեքավոր է Հայաստանի պատմությամբ, տնտեսագիտության պատմությամբ, սոցիալական հարաբերություններով և հայ հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար՝ նպաստելով հայ պատմական փորձի և տնտեսական մտածողության առանձնահատկությունների խորքային ըմբռնմանը։

Обновлено. 2026-11-21
Սոցիալ-տնտեսագիտական միտքը Հայաստանում 15–18-րդ դարերում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Հովհաննես Շիրազ Հովհաննես Շիրազ 1915 թ․ – 1984 թ․ Հովհաննես Շիրազը հայ ժողովրդի ամենասիրված բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները խորապես կապված են հայրենիքի, մոր կերպարի և ազգային ցավի հետ։ Շիրազի լեզուն պարզ է, ժողովրդական և շատ հուզական։ Նրա հայտնի գործերից են «Հայոց դանթեականը», «Մայրս» և բազմաթիվ հայրենասիրական բանաստեղծություններ։ Նա հաճախ արտահայտել է ժողովրդի ցավն ու ուրախությունը։ Շիրազը մեծ ազդեցություն է ունեցել սերունդների վրա իր անմիջական ոճով։ Նրա պոեզիան հաճախ արտասանվում է դպրոցներում և միջոցառումների ժամանակ։ Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են ազգային հիշողության մաս։ Շիրազը մինչ օրս սիրելի է ընթերցողների լայն շրջանակի համար։ menu_book5 Подробнее Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Միսաք Մեծարենց Միսաք Մեծարենց 1886 թ․ – 1908 թ․ Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարական պոեզիայի ամենապայծառ ներկայացուցիչներից է։ Չնայած կարճ կյանքին, նա ստեղծել է բարձրարժեք գրական ժառանգություն։Միսաք Մեծարենցը արևմտահայ քնարերգության ամենապայծառ անուններից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, սերը և կյանքի գեղեցկությունը։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա հասցրել է ստեղծել բարձրարժեք պոեզիա։ Նրա լեզուն երաժշտական է և նուրբ։ Մեծարենցը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ռոմանտիկ պոեզիայի վրա։ Նրա բանաստեղծությունները լի են լույսով և զգացմունքայնությամբ։ Նա համարվում է արևմտահայ պոեզիայի ամենաքնարական ձայներից մեկը։ Նրա գործերը մինչ օրս սիրով ընթերցվում են։ Նրա ժառանգությունը փոքր ծավալով, բայց մեծ արժեք ունի։ Նա հայ գրականության բացառիկ տաղանդներից է։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее