Աշխատանքի տնտեսագիտություն

Другие предметы

Աշխատությունը պատմաերկրաբանական և հանքագիտական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է Կարսի մարզի և Երևանի նահանգի աղաբեր գոյացություններին, ինչպես նաև հետազոտությունների ընթացքում արձանագրված այլ օգտակար հանածոների ու բնական հանքային ռեսուրսների տարածմանը։ Նյութի առանցքում տարածաշրջանի երկրաբանական կառուցվածքի, քարաղի հանքավայրերի, աղային շերտերի առաջացման պայմանների, տարածական տեղաբաշխման և հնարավոր տնտեսական նշանակության նկարագրությունն է։ Աղաբեր գոյացությունները դիտարկվում են շրջակա ապարների, երկրաբանական շերտերի և տեղանքի ընդհանուր կառուցվածքի հետ փոխկապակցվածության մեջ, ինչը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել դրանց ծագման և ձևավորման պատմության վերաբերյալ։ Միաժամանակ աշխատանքը չի սահմանափակվում միայն քարաղի պաշարներով․ ներկայացվում են ճանապարհային և դաշտային ուսումնասիրությունների ընթացքում հանդիպած մետաղական ու ոչ մետաղական օգտակար հանածոների վերաբերյալ դիտարկումներ։ Դրանց շարքում առանձնացվում են ոսկու դրսևորումները, պղնձային, արծաթակապարային և մկնդեղային հանքայնացումները, ծծմբի, ասբեստի և քարածխի պաշարների կամ երևակումների մասին տեղեկությունները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հանքային ջրերի աղբյուրների և աղային ջրերի ուսումնասիրությունները, որոնք դիտարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական ու ջրաերկրաբանական պայմանների համատեքստում։ Հեղինակի դաշտային դիտարկումները կարող են ներառել ապարների արտաքին հատկանիշների, շերտերի դիրքի, հանքային մարմինների տարածման և առանձին տեղամասերի բնական պայմանների նկարագրություններ, որոնց շնորհիվ նյութը արժեք է ձեռք բերում նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի երկրաբանական հետազոտությունների պատմական վկայություն։ Հատուկ նշանակություն ունի օգտակար հանածոների աշխարհագրական տեղաբաշխման նկարագրությունը, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս վերականգնելու Կարսի և Երևանի պատմական վարչական տարածքների հանքահումքային ռեսուրսների վերաբերյալ ժամանակի գիտական պատկերացումները։ Աշխատությունը հետաքրքիր է նաև տնտեսական պատմության տեսանկյունից, քանի որ բնական պաշարների ուսումնասիրությունը կապված էր դրանց արդյունաբերական օգտագործման հնարավորությունների, հանքարդյունաբերության զարգացման և տարածաշրջանի տնտեսական ներուժի գնահատման հետ։ Ժամանակակից ուսումնասիրությունների համար նման աղբյուրը պահանջում է քննադատական համադրություն ավելի ուշ երկրաբանական քարտեզագրման և հետազոտությունների հետ, քանի որ հին տերմինաբանությունը, վարչական սահմանները և օգտակար հանածոների գնահատման մեթոդները տարբերվում են ներկայիս գիտական մոտեցումներից։ Այդուհանդերձ, նյութը կարևոր սկզբնաղբյուր է Հայաստանի և հարակից տարածքների երկրաբանական ուսումնասիրման պատմության, հանքավայրերի վաղ նկարագրությունների և բնական ռեսուրսների հետազոտման զարգացման ուսումնասիրության համար։

Литература

Աշխատանքը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական արձակում նեոռոմանտիզմի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գրական գործընթացներն են, որոնց միջոցով ռոմանտիկական աշխարհայացքի և գեղարվեստական սկզբունքների որոշ տարրեր շարունակեցին գոյատևել ու վերափոխվել այն ժամանակաշրջանում, երբ ֆրանսիական գրականության մեջ մեծ ազդեցություն էին ձեռք բերում ռեալիզմը, նատուրալիզմը և ժամանակակից հասարակական իրականության առավել իրատեսական պատկերման միտումները։ Աշխատությունը դիտարկում է նեոռոմանտիզմը ոչ թե պարզապես որպես նախկին ռոմանտիկական ավանդույթների կրկնություն, այլ որպես նոր պատմամշակութային պայմաններում դրանց վերաիմաստավորման և նոր գեղագիտական ձևերով արտահայտվելու գործընթաց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի ներաշխարհին, զգացմունքների և բանականության հակադրությանը, իդեալի ու իրականության բախմանը, երազանքի, երևակայության, մենության և հոգևոր որոնումների թեմաներին, որոնք շարունակում էին կարևոր տեղ զբաղեցնել ֆրանսիական արձակում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել նաև հերոսի հոգեբանական կերպավորման առանձնահատկությունները, բնության և միջավայրի գեղարվեստական գործառույթը, խորհրդանշական պատկերների կիրառումը և պատմողական այնպիսի եղանակները, որոնց միջոցով հեղինակները ներկայացնում են մարդու ներքին հակասություններն ու գոյաբանական անհանգստությունը։ Նեոռոմանտիկական միտումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու XIX դարի երկրորդ կեսի գրականության ներքին բազմազանությունը և ցույց տալու, որ այդ ժամանակաշրջանի արձակը չի սահմանափակվում միայն ռեալիստական կամ նատուրալիստական սկզբունքներով։ Միաժամանակ աշխատանքը կարևորում է տարբեր գրական ուղղությունների փոխազդեցությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող էին ռոմանտիկական ժառանգությունը, ռեալիստական դիտարկումը և նոր ձևավորվող սիմվոլիստական մտածողությունը փոխներթափանցել միմյանց և ստեղծել գեղարվեստական նոր արտահայտչաձևեր։ Թեման կարևոր է նաև ֆրանսիական գրականության պատմության զարգացման տրամաբանությունը հասկանալու համար, քանի որ XIX դարի երկրորդ կեսը նշանավորվում է գեղագիտական արժեքների արագ փոփոխությամբ և գրական նոր ուղղությունների ակտիվ ձևավորմամբ։ Այս համատեքստում նեոռոմանտիզմի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի հստակ տեսնել ռոմանտիզմից դեպի արդիական գրական մտածողություն անցման առանձնահատկությունները և հասկանալ, թե ինչ ճանապարհով են զգացմունքային, անհատական և իդեալիստական մոտիվները պահպանվել ու վերափոխվել նոր դարաշրջանի գեղարվեստական մտածողության պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է XIX դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիական արձակը որպես տարբեր գեղագիտական սկզբունքների փոխազդեցության և վերաիմաստավորման տարածք՝ առանձնացնելով այն միտումները, որոնց միջոցով ռոմանտիկական ավանդույթը շարունակեց իր ազդեցությունը և նախապատրաստեց հետագա գրական նորարարությունների մի մասը։

Экономика

Տնտեսագիտական և սոցիալական քաղաքականությանը նվիրված ուսումնական աշխատություն է, որտեղ ներկայացվում են զբաղվածության և գործազրկության էությունը, ձևերը, պատճառները և դրանց ազդեցությունը տնտեսության վրա։ Գրքում բացատրվում է, որ զբաղվածությունը արտահայտում է աշխատունակ բնակչության ներգրավվածությունը արտադրական և ծառայողական գործընթացներում, իսկ գործազրկությունը՝ այն իրավիճակը, երբ աշխատունակ մարդիկ ցանկանում են և կարող են աշխատել, սակայն չեն գտնում համապատասխան աշխատանք։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են գործազրկության հիմնական տեսակները՝ ֆրիկցիոն, կառուցվածքային և ցիկլիկ, ինչպես նաև դրանց առաջացման տնտեսական և սոցիալական պատճառները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև զբաղվածության քաղաքականությանը՝ պետական ծրագրեր, աշխատաշուկայի կարգավորում, վերապատրաստման և մասնագիտական կրթության համակարգեր, ինչպես նաև սոցիալական պաշտպանություն։ Գրքում վերլուծվում է գործազրկության ազդեցությունը տնտեսական աճի, սոցիալական կայունության և բնակչության կենսամակարդակի վրա՝ ընդգծելով պետության դերը աշխատաշուկայի հավասարակշռության ապահովման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է մակրոտնտեսագիտության և սոցիալական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է բարձր գալակտիկական լայնություններում DFBS (Digitized First Byurakan Survey) հետազոտության շրջանակներում հայտնաբերված ուշ դասի աստղերի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են աստղերի սպեկտրային և ֆիզիկական բնութագրերը, դրանց դասակարգման առանձնահատկությունները, տարածական բաշխումը և դերը Ծիր Կաթինի կառուցվածքի ու էվոլյուցիայի ուսումնասիրման գործում։ Հեղինակը ներկայացնում է դիտողական տվյալների մշակման մեթոդներ, սպեկտրային վերլուծության մոտեցումներ, աստղերի ֆիզիկական պարամետրերի գնահատման եղանակներ և դրանց կիրառությունը գալակտիկական պոպուլյացիաների հետազոտության մեջ։ Աշխատությունում քննարկվում են ուշ դասի աստղերի առանձնահատկությունները, դրանց առաջացման և զարգացման գործընթացները, ինչպես նաև բարձր գալակտիկական լայնություններում դրանց հայտնաբերման գիտական նշանակությունը։ Գիրքը նախատեսված է աստղագետների, աստղաֆիզիկոսների, տիեզերական հետազոտությունների ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են աստղերի ֆիզիկայով, գալակտիկայի կառուցվածքով և աստղագիտական տվյալների վերլուծությամբ։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ակրիլաթթվի և ակրիլամիդի հիման վրա նոր համապոլիմերային նյութերի ստացմանն ու դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել մոնոմերների համապոլիմերացման պայմանները, ստացված պոլիմերների կառուցվածքը, մոլեկուլային բնութագրերը և հատկությունների փոփոխությունը՝ կախված բաղադրությունից ու սինթեզի պայմաններից։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ջրային միջավայրում պոլիմերների վարքագծին, ջուր կլանելու և պահելու ունակությանը, լուծելիությանը, ուռչմանը, ջերմային և մեխանիկական կայունությանը, ինչպես նաև թթվահիմնային միջավայրի նկատմամբ զգայունությանը։ Ստացված համապոլիմերների կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու դրանց կիրառական ներուժը՝ որպես ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութեր, ջրակլանող համակարգեր, գելեր և տարբեր տեխնոլոգիական գործընթացներում օգտագործվող նյութեր։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել նոր պոլիմերների նպատակային սինթեզի և դրանց հատկությունների կառավարման մեթոդների մշակման տեսանկյունից։

История

Նյութը վերաբերում է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած ռազմական էսկալացիայից հետո Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարար Աննալենա Բերբոքի դիրքորոշմանը և տարածաշրջանում միջազգային դիտորդների ներկայության անհրաժեշտության վերաբերյալ նրա պահանջին։ Բերբոքը, անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղում ստեղծված իրավիճակին, ընդգծում էր, որ միջազգային հանրությունը բավարար տեղեկություն չունի այնտեղ բնակվող մարդկանց իրական դրության մասին, և անհրաժեշտ է ապահովել թափանցիկություն ու միջազգային դիտորդների մուտքը տարածաշրջան։ Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը նույնպես նշել էր, որ տվյալ պահին տեղեկատվական հնարավորությունները սահմանափակ էին, ուստի անհրաժեշտ էր հնարավորինս արագ միջազգային «աչքեր և ականջներ» ունենալ տեղում՝ բնակչության անվտանգության և իրավիճակի օբյեկտիվ գնահատման համար։ Նյութի հիմնական թեման Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկարատև հակամարտության հերթական սրման միջազգային արձագանքն է։ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը ռազմական գործողություն սկսեց Լեռնային Ղարաբաղում, ինչից հետո հայտարարվեց հրադադարի մասին, իսկ տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակը առաջացրեց լուրջ հումանիտար և քաղաքական մտահոգություններ։ Գերմանիայի պաշտոնական դիրքորոշմամբ՝ անհրաժեշտ էր անհապաղ դադարեցնել ռազմական գործողությունները, պաշտպանել խաղաղ բնակչությանը և վերադառնալ բանակցային գործընթացին։ Բերբոքը շեշտում էր, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կայուն խաղաղությունը հնարավոր է միայն բանակցությունների միջոցով։ Միջազգային դիտորդների հարցը նյութում առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ նրանց ներկայությունը դիտարկվում էր որպես տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումների վերաբերյալ անկախ և առավել վստահելի տեղեկատվություն ստանալու միջոց։ Գերմանիան պատրաստակամություն էր հայտնում գործընկերների հետ աշխատելու դիտորդների հնարավորինս արագ տեղակայման ուղղությամբ։ Միաժամանակ քննարկվում էր այն հարցը, թե ինչ ձևաչափով և ինչ մանդատով կարող էր իրականացվել նման առաքելությունը։ Այդ ժամանակ գործող Եվրոպական միության դիտորդական առաքելությունը Հայաստանում ուներ այլ մանդատ․ այն դիտարկում էր Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանային իրավիճակը Հայաստանի տարածքից և իրավասություն չուներ Լեռնային Ղարաբաղում դիտարկում իրականացնելու։ Նյութի կարևոր բաղադրիչներից է նաև Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության անվտանգության և իրավունքների խնդիրը։ Գերմանական կողմը հայտարարում էր, որ Ադրբեջանի կողմից տրված անվտանգության և մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքները պետք է իրականություն դառնան, իսկ բնակչության նկատմամբ միջազգային վերահսկողության և թափանցիկության ապահովումը կարող էր վստահության կարևոր միջոց լինել։ Բերբոքը ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում իր ելույթում ընդգծում էր նաև, որ Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության հարկադիր տեղահանումը անընդունելի է, և պետք է ապահովել մարդկանց անվտանգությունն ու իրավունքների պաշտպանությունը։ Ուսումնասիրվող նյութը կարելի է դիտարկել նաև ավելի լայն՝ Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների և Հարավային Կովկասում միջազգային դերակատարների քաղաքականության համատեքստում։ Գերմանիայի մոտեցումը միաժամանակ ներառում էր երկու հիմնական ուղղություն՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության բանակցությունների աջակցություն և տարածաշրջանում մարդու իրավունքների ու անվտանգության միջազգային վերահսկողության անհրաժեշտության շեշտադրում։ Գերմանիան հանդես էր գալիս որպես Եվրոպական միության շրջանակում դիվանագիտական գործընթացին աջակցող երկիր և փորձում էր նպաստել հակամարտության խաղաղ կարգավորմանը։ Նյութում անդրադարձ է կատարվում նաև հումանիտար բաղադրիչին։ Լեռնային Ղարաբաղում ռազմական գործողություններից և դրան հաջորդած իրադարձություններից հետո մեծ թվով մարդիկ ստիպված եղան հեռանալ իրենց բնակության վայրերից և տեղափոխվել Հայաստան։ Գերմանիան հայտարարել էր նաև մարդասիրական օգնության ընդլայնման մասին՝ աջակցելով Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի աշխատանքներին և տեղահանված մարդկանց օգնությանը։ Հետագայում Բերբոքի այցը Հայաստան և Ադրբեջան ևս շարունակեց այս քաղաքական գիծը։ 2023 թվականի նոյեմբերին նա այցելեց Երևան, հանդիպեց Հայաստանի պաշտոնյաների հետ և ծանոթացավ Եվրոպական միության քաղաքացիական դիտորդական առաքելության աշխատանքին, ապա այցելեց Բաքու՝ քննարկելու խաղաղության գործընթացը և տարածաշրջանային խնդիրները։ Այդ այցի ընթացքում Գերմանիայի դիրքորոշումը ներկայացվում էր որպես Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կայուն խաղաղության հաստատմանն ուղղված դիվանագիտական ջանքերի աջակցություն։ Այսպիսով, նյութը կարևոր է ոչ միայն որպես 2023 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի իրադարձությունների վերաբերյալ գերմանական քաղաքական արձագանքի արտացոլում, այլև որպես միջազգային դիտորդական մեխանիզմների, հումանիտար պաշտպանության և հակամարտությունների խաղաղ կարգավորման վերաբերյալ եվրոպական մոտեցումների օրինակ։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էր Գերմանիան գնահատում տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակը, ինչ դեր էր վերապահում միջազգային հանրությանը և ինչպիսի միջոցներ էր առաջարկում բնակչության անվտանգության, իրավիճակի թափանցիկության և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև բանակցային գործընթացի պահպանման համար։