Զբոսաշրջության ինդուստրիա և աշխարհագրություն

Литература

Հրատարակությունը գրական-տեղեկատու և մատենագիտական բնույթի ժողովածու է, որը կազմվել է հայ մեծ գրողի ծննդյան հարյուրամյակի առիթով և նպատակ ունի համառոտ, համակարգված ձևով ներկայացնել նրա ստեղծագործական ժառանգության, կյանքի և գրական գործունեության վերաբերյալ բազմաբնույթ նյութեր։ Ժողովածուի կարևոր մասը կազմում են գրողի ստեղծագործություններից և արտահայտություններից ընտրված ասույթներն ու թևավոր խոսքերը, որոնց միջոցով արտացոլվում են նրա աշխարհայացքը, մարդասիրական գաղափարները, բարոյական արժեքները, հասարակության, հայրենիքի, մշակույթի, գրականության և մարդկային հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Նման նյութերի թեմատիկ կամ գաղափարական համակարգումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ծանոթանալու հեղինակի մտքի առավել բնորոշ ուղղություններին և հասկանալու նրա ստեղծագործական աշխարհում կրկնվող հիմնական գաղափարները։ Կենսագրական բաժինը ներկայացնում է կյանքի և գործունեության կարևոր հանգրվանները՝ գրական ճանապարհը կապելով ժամանակաշրջանի հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում ստեղծագործական գործունեության տարբեր ոլորտներին՝ պոեզիային, արձակին, քառյակներին, բալլադներին, հեքիաթներին, գրական ու հասարակական գործունեությանը՝ ձևավորելով հեղինակի ժառանգության ընդհանուր պատկերը։ Մատենագիտական հատվածը ծառայում է որպես ուղղորդող տեղեկատվական գործիք՝ ներկայացնելով ստեղծագործությունների հրատարակությունների, գրողի կյանքի ու գործունեության վերաբերյալ ուսումնասիրությունների և նրան նվիրված գրականության մասին տվյալներ։ Այդ պատճառով ժողովածուն կարող է օգտակար լինել ինչպես լայն ընթերցողական շրջանակի, այնպես էլ ուսուցիչների, ուսանողների, գրականագետների, գրադարանավարների և մատենագետների համար։ Հրատարակության կառուցվածքում կենսագրական, գրական և մատենագիտական նյութերի համադրումը հնարավորություն է տալիս այն օգտագործել նաև ցուցահանդեսների, գրական միջոցառումների, հոբելյանական ծրագրերի և կրթական աշխատանքի կազմակերպման ընթացքում։ Միաժամանակ այն արտացոլում է գրողի ժառանգության ընկալման և հանրայնացման որոշակի ժամանակաշրջան՝ այդպիսով ձեռք բերելով նաև գրականության պատմության և մշակութային հիշողության ուսումնասիրության աղբյուրագիտական նշանակություն։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Armenia-ում կաթնամթերային ենթահամալիրի զարգացման հիմնախնդիրներին և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիներին։ Գրքում վերլուծվում է կաթնամթերքի արտադրության շղթայի ամբողջական կառուցվածքը՝ սկսած կաթի արտադրությունից մինչև վերամշակում, պահպանում և շուկա դուրսբերում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ոլորտի արտադրողականության մակարդակը, տեխնոլոգիական հագեցվածությունը, գյուղացիական տնտեսությունների դերը և վերամշակող ձեռնարկությունների կարողությունները՝ ընդգծելով արտադրական շղթայի թույլ օղակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական աջակցության ծրագրերին, ներդրումային միջավայրին, սուբսիդավորման մեխանիզմներին և գյուղատնտեսական կոոպերացիայի զարգացման հնարավորություններին։ Քննարկվում են նաև որակի վերահսկման, սանիտարական ստանդարտների, մրցունակության բարձրացման և արտահանման ներուժի ընդլայնման խնդիրները։ Աշխատությունը առաջարկում է տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիներ՝ հիմնված տեխնոլոգիական արդիականացման, կառավարման բարելավման և շուկայական ենթակառուցվածքների զարգացման վրա։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, գյուղատնտեսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման աշխատակիցների և սննդարդյունաբերության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Արևմտյան Իրանի Հյուսիսային Զագրոսի անտառներում տարածված կաղնու երեք տեսակների քանակական էկոլոգիական առանձնահատկությունների և տարածական բաշխման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում անտառային բուսականությունը դիտարկվում է որպես բարդ էկոլոգիական համակարգ, որի կառուցվածքի և տեսակային կազմի ձևավորման վրա միաժամանակ ազդում են տեղանքի բարձրությունը, ռելիեֆը, լանջերի դիրքադրությունը, հողի հատկությունները, խոնավությունը, ջերմաստիճանը և այլ միջավայրային գործոններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Quercus brantii, Quercus libani և Quercus infectoria տեսակների տարածման առանձնահատկությունների համեմատական վերլուծությանը՝ նպատակ ունենալով պարզել դրանց էկոլոգիական պահանջների և բնակավայրային նախընտրությունների հնարավոր տարբերությունները։ Քանակական էկոլոգիայի մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տեսակների հանդիպման հաճախականությունը, խտությունը, տարածական կառուցվածքը և դրանց կապը միջավայրի տարբեր բնութագրերի հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարածական բաշխման մոդելների ձևավորումը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել առանձին տեսակների համար առավել համապատասխան տարածքների տեղաբաշխումը և բացահայտել դրանց տարածման վրա առավել նշանակալի ազդեցություն ունեցող էկոլոգիական գործոնները։ Կարևորվում է դաշտային դիտարկումների և աշխարհագրական տեղեկատվության համադրումը՝ բուսականության տարածման օրինաչափությունները տարածական տեսանկյունից ներկայացնելու համար։ Ուսումնասիրվում են նաև տարբեր բարձրությունների, լանջերի թեքության և կողմնադրության պայմաններում կաղնու տեսակների հանդիպման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հողային և կլիմայական պայմանների հնարավոր ազդեցությունը դրանց տարածման սահմանների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեսակների միջև տարածական համընկնումներին և տարբերություններին, ինչը կարող է օգնել հասկանալու դրանց էկոլոգիական խորշերի առանձնահատկությունները և անտառային համայնքներում ունեցած դիրքը։ Տարածական մոդելավորումը կարող է կիրառվել նաև այն տարածքների բացահայտման համար, որտեղ բնական պայմանները տեսականորեն նպաստավոր են տվյալ տեսակների պահպանման կամ բնական վերականգնման համար։ Նման ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես Զագրոսի անտառային էկոհամակարգերի կառուցվածքի և կենսաբազմազանության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ ծառատեսակների տարածման օրինաչափությունների իմացությունը կարող է նպաստել անտառային ռեսուրսների գիտականորեն հիմնավորված կառավարմանը։ Քանակական տվյալների, էկոլոգիական ցուցանիշների և տարածական վերլուծության համադրումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ուսումնասիրվող տեսակների տարածման պայմանների և միջավայրի հետ դրանց փոխհարաբերությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն անտառների պահպանության, բնական վերականգնման, տարածքային պլանավորման և կենսաբազմազանության կառավարման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով անտառագիտության, բույսերի էկոլոգիայի, կենսաաշխարհագրության և տարածական էկոլոգիական մոդելավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Химия

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է լակտոնային օղակի կազմում գտնվող C=C կրկնակի կապի ընտրողական վերականգնման և դրա հիման վրա նոր չհագեցած γ-լակտոնների ածանցյալների ստացման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում են ֆունկցիոնալորեն տեղակալված 2-օքսո-2,5-դիհիդրոֆուրանները և 2-օքսո-5,6-դիհիդրոպիրանները, որոնց կառուցվածքային առանձնահատկությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու կրկնակի կապի նպատակային քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լակտոնային համակարգերի ընտրողական վերականգնման պայմանները, ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող գործոնները և ստացվող արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ռեակցիոն պայմանների ընտրությանը, որոնք թույլ են տալիս ազդել հենց լակտոնային օղակի չհագեցած կապի վրա՝ հնարավորինս պահպանելով մոլեկուլում առկա մյուս ֆունկցիոնալ խմբերը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ստացվող միացությունները բնութագրվում են կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական մեթոդներով, ինչը հնարավորություն է տալիս հաստատելու սինթեզված նյութերի կառուցվածքը և գնահատելու կիրառված սինթեզի արդյունավետությունը։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը նոր չհագեցած γ-լակտոնների ածանցյալների սինթեզն է։ Այդ նպատակով ուսումնասիրվում են տարբեր փոխակերպումների հնարավորությունները և նոր միացությունների ստացման ռեակցիոն ուղիները՝ ընդլայնելով տվյալ դասի օրգանական միացությունների շարքը։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև սինթետիկ քիմիայի տեսանկյունից, քանի որ լակտոնային կառուցվածքներ պարունակող միացությունները լայնորեն կիրառվում են բարդ օրգանական մոլեկուլների ստացման, դեղագործական քիմիայի և կենսաբանական ակտիվ նյութերի նպատակային սինթեզի համար։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել լակտոնային միացությունների քիմիայի զարգացմանը, ընտրողական օրգանական փոխակերպումների նոր մեթոդների մշակմանը և նոր ֆունկցիոնալացված հետերոցիկլային միացությունների ստացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, հետերոցիկլային միացությունների հետազոտողներին, դեղագործական քիմիայի ոլորտի մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ասպիրանտներին ու ուսանողներին։

Химия

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է քրոմի որոշման էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ մեթոդների մշակմանը՝ օգտագործելով ակրիդինային շարքի հիմնական օրգանական ներկանյութեր։ Գրքում ներկայացվում են կոմպլեքսագոյացման և իոնային ասոցիատների ձևավորման քիմիական հիմքերը, ինչպես նաև դրանց սպեկտրոֆոտոմետրիկ հատկությունները լուծույթներում։ Հեղինակը վերլուծում է քրոմի (III և VI վալենտական վիճակներ) փոխազդեցությունը օրգանական ռեագենտների հետ՝ ընդգծելով առաջացած իոնային ասոցիատների կայունությունը, էքստրակցիայի արդյունավետությունը և օպտիկական կլանման բնութագրերը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև վերլուծական քիմիայի ժամանակակից մեթոդները, չափումների զգայունության և ընտրողականության բարձրացման ուղիները, ինչպես նաև միջամտող իոնների ազդեցության նվազեցման եղանակները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առաջարկվող մեթոդների կիրառությանը շրջակա միջավայրի, ջրային համակարգերի և արդյունաբերական նմուշների վերլուծության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է քիմիկոսների, վերլուծական քիմիայի մասնագետների, էկոլոգների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ մոտեցում քրոմի էքստրակցիոն-աբսորբցիոմետրիկ որոշման և իոնային ասոցիատների կիրառության վերաբերյալ։

Экономика

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է «Ժողովրդական տնտեսության պլանավորումը և կանխատեսումը» թեմայով գրականության հանձնարարական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել տնտեսագետների, պլանավորողների և հետազոտողների համար համակարգված տեղեկատվություն հիմնական ուսումնասիրությունների և գիտական հոդվածների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են գործնական և տեսական բնույթի աշխատանքներ՝ անդրադառնալով տնտեսական զարգացման պլանավորման մեթոդներին, երկարաժամկետ և կարճաժամկետ կանխատեսման մոդելներին, սեկտորային և տարածքային պլանավորման մոտեցումներին, ինչպես նաև մաթեմատիկական, վիճակագրական և համակարգային մեթոդների կիրառությանը՝ տնտեսական ցուցանիշների գնահատման և պլանավորման գործընթացում։ Յուրաքանչյուր գրականություն ներկայացվում է հեղինակի, հրատարակության տարվա, հրատարակչության և թեմատիկ ուղղվածության նշումով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել և ընտրել համապատասխան աղբյուրը։ Հանձնարարական ցանկը օգտակար է ուսանողների, գիտնականների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների և տնտեսական զարգացման ծրագրերի մասնագետների համար՝ նպաստելով պլանավորման և կանխատեսման արդյունավետության բարձրացմանը։