Հովհաննես Թումանյան (1869-1969): Ասույթներ, թևավոր խոսքեր, կենսագրական և մատենագիտական տեղեկություններ

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական բյուջեի գանձապետական սպասարկման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների մշակմանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ֆինանսների կառավարման այն մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով ապահովվում են բյուջետային միջոցների հաշվառումը, կենտրոնացումը, բաշխումը, վճարումների իրականացումը, բյուջեի կատարման վերահսկողությունը և համապատասխան հաշվետվողականությունը։ Գանձապետական համակարգի հիմնական գործառույթների շարքում ներառվում են բյուջեների կատարման ապահովումն ու ընթացիկ վերահսկողությունը, եկամուտների հաշվառումը, վճարումների կազմակերպումը, ինչպես նաև պետական դրամական միջոցների և միասնական գանձապետական հաշվի կառավարումը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական բյուջեի կատարման գործընթացի կազմակերպական և ֆինանսատնտեսական առանձնահատկությունները, գանձապետական գործառնությունների ընթացակարգերը, ֆինանսական հոսքերի կառավարման արդյունավետությունը և բյուջետային միջոցների օգտագործման նկատմամբ վերահսկողության մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ բյուջետային պարտավորությունների պլանավորման և փաստացի վճարումների կազմակերպման, ֆինանսական տեղեկատվության ժամանակին ստացման, հաշվառման ճշգրտության, միջոցների իրացվելիության կառավարման և տարբեր պետական մարմինների միջև տեղեկատվական փոխգործակցության ընթացքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միասնական գանձապետական հաշվի արդյունավետ կառավարումը, քանի որ դրա միջոցով հնարավոր է կենտրոնացված կերպով կառավարել պետական ֆինանսական միջոցները և ապահովել նախատեսված վճարումների անխափան իրականացումը։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել նաև գանձապետական սպասարկման գործընթացների թվայնացման և ավտոմատացման հնարավորությունները, էլեկտրոնային տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը, ֆինանսական վերահսկողության ինքնաշխատ մեխանիզմների ներդրումը և պետական ֆինանսների կառավարման տարբեր համակարգերի ինտեգրումը։ ՀՀ-ում վերջին բարեփոխումների շրջանակում կարևորվել է պետական ֆինանսների կառավարման միասնական հարթակի ներդրումը, որը նպատակ ունի բարձրացնել կառավարման արդյունավետությունը, արագացնել գործընթացները և ընդլայնել ավտոմատացված վերահսկողության հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գանձապետական սպասարկման և բյուջետային պլանավորման փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով, թե որքանով են ծրագրային բյուջետավորման, միջնաժամկետ ծախսերի ծրագրավորման, բյուջեի կատարման վերահսկողության և գանձապետական համակարգի կատարելագործման գործընթացները նպաստում պետական միջոցների առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ ՀՀ պետական ֆինանսների կառավարման բարեփոխումների շրջանակում գանձապետական համակարգը դիտարկվել է որպես առանձին կարևոր ուղղություն՝ հարկաբյուջետային կարգապահության, ֆինանսական վերահսկողության և հանրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման բարելավման համատեքստում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել գանձապետական սպասարկման ընթացակարգերի պարզեցման, վճարումների արագացման, ֆինանսական վերահսկողության ուժեղացման, տեղեկատվական համակարգերի կատարելագործման և պետական միջոցների կառավարման արդյունավետության բարձրացման առաջարկությունների մշակման համար։ Թեման կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, պետական կառավարման և հանրային ֆինանսների մասնագետներին, գանձապետական համակարգի աշխատակիցներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Պատմություն

Այս գիրքը նվիրված է Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության և 19-րդ դարի երկրորդ կեսին իրականացված թուրքական բարեփոխումների փոխհարաբերություններին։ Աշխատության կենտրոնում այն քաղաքական, վարչական, սոցիալական և իրավական փոփոխություններն են, որոնք տեղի ունեցան կայսրությունում բարեփոխումների ծրագրերի իրականացման ընթացքում, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հայերի հասարակական կյանքի, իրավունքների և անվտանգության վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է այն պատմական միջավայրը, որում ձևավորվեցին բարեփոխումների անհրաժեշտության մասին քննարկումները, անդրադառնում է օսմանյան իշխանությունների կողմից եվրոպական ազդեցության ներքո իրականացված վերափոխումներին և ուսումնասիրում դրանց գործնական հետևանքները հայաբնակ շրջաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայերի՝ վարչական կառույցների, տեղական ինքնակառավարման, հարկային համակարգի, դատական գործընթացների և հասարակական հարաբերությունների շրջանակներում ունեցած դիրքին։ Գրքում բարեփոխումները դիտարկվում են ոչ միայն որպես պետական կառավարման արդիականացման փորձ, այլև որպես գործընթաց, որի իրական արդյունքները հաճախ էականորեն տարբերվում էին պաշտոնապես հռչակված սկզբունքներից։ Աշխատությունը ցույց է տալիս այն հակասությունը, որը գոյություն ուներ կենտրոնական իշխանության կողմից հավասարության և իրավական կարգավորման վերաբերյալ հայտարարությունների ու տեղական մակարդակում դրանց իրականացման միջև։ Քննարկվում են նաև հայ հասարակության տարբեր շրջանակների ակնկալիքները, քաղաքական դիրքորոշումները և բարեփոխումների միջոցով սեփական իրավունքների ու անվտանգության ապահովման ձգտումները։ Պատմական նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին պետական բարեփոխումները, ազգային և կրոնական հարաբերությունները, տեղական իշխանությունների գործունեությունն ու արտաքին քաղաքական ճնշումները փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում է հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմական զարգացման մի փուլ, երբ իրավական և վարչական փոփոխությունների հարցը աստիճանաբար վերածվում էր ավելի լայն քաղաքական և հասարակական խնդրի։ Այն կարող է հետաքրքրել Օսմանյան կայսրության պատմությամբ, Հայկական հարցով, հայ ժողովրդի քաղաքական և հասարակական պատմությամբ, ինչպես նաև 19-րդ դարի Մերձավոր Արևելքի պետական ու ազգային գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գրականություն

Կոմիտաս-ին նվիրված «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն, որը կազմել և խմբագրել է Լ.Վ. Միրիջանյան-ը, ներկայացնում է Կոմիտասի ստեղծագործական և հոգևոր աշխարհը բանաստեղծական ընկալման միջոցով՝ ընդգծելով նրա երաժշտական մտածողության, ազգային ինքնության և մշակութային ժառանգության խորքային շերտերը։ Թեև Կոմիտասը առավել հայտնի է որպես կոմպոզիտոր և հայ ժողովրդական երաժշտության մեծ հավաքագրող ու մշակող, այս ժողովածուն բացահայտում է նաև նրա ներշնչման աղբյուրները, ներաշխարհի զգայունությունը և հայրենիքի ու ժողովրդի նկատմամբ ունեցած բացառիկ կապվածությունը՝ արտահայտված բառային-գեղարվեստական ձևով։ Ժողովածուում ընդգրկված նյութերը ստեղծում են պատկերացում Կոմիտասի հոգևոր կերպարի մասին՝ որպես մարդու, ով իր արվեստով ձգտել է պահպանել և վերաիմաստավորել հայկական երաժշտական մտածողությունը՝ այն կապելով ազգային հիշողության և ինքնության պահպանման հետ։ Տեքստերում նկատելի է ինչպես մեղմ քնարականություն, այնպես էլ խորը ցավի ու կորուստի զգացում, որը պայմանավորված է ժամանակի պատմական իրադարձություններով և մշակութային ճնշումներով։ Ընդհանուր առմամբ, այս աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն Կոմիտասի անձի, այլ նաև նրա թողած հոգևոր-մշակութային ժառանգության ամբողջական ընկալման համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է երաժշտական մտածողությունը վերածվել բառային արտահայտության և հակառակը։

Գրականություն

Գիրքը նվիրված է հայ ավանդության մեջ Արամի կերպարի և նրա հետ կապված առասպելական պատումների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով այդ կերպարի ձևավորման, զարգացման և մշակութային նշանակության հիմնական առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Արամի մասին պահպանված ավանդազրույցները, դրանց տարբերակները, կառուցվածքային և բովանդակային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց տեղը հայ ժողովրդական բանահյուսության և առասպելաբանության համակարգում։ Հեղինակը վերլուծում է հերոսի կերպարի հիմնական գծերը՝ անդրադառնալով նրա ծագմանը, գործունեությանը, հերոսական հատկանիշներին, հակառակորդների հետ պայքարին և այն արժեքներին, որոնք մարմնավորվում են տվյալ կերպարի միջոցով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում առասպելի և պատմական հիշողության փոխհարաբերությանը՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես են առասպելական պատկերացումները միահյուսվում ժողովրդի անցյալի մասին պատկերացումներին և ազգային ինքնության ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև Արամի կերպարի հնարավոր զուգահեռները այլ ժողովուրդների առասպելական ավանդույթներում, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ընդհանուր հնդեվրոպական և տարածաշրջանային առասպելաբանական մոտիվների դրսևորումները։ Վերլուծության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում անվան, կերպարի և առասպելական սյուժեների տարբեր մեկնաբանություններին, ինչպես նաև դրանց փոխանցման և վերափոխման գործընթացներին տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Գիրքը ցույց է տալիս, որ առասպելական պատումները կարող են հանդես գալ ոչ միայն որպես հնագույն հավատալիքների արտահայտություն, այլև որպես հասարակության արժեքային պատկերացումների, աշխարհընկալման և պատմական հիշողության պահպանման կարևոր միջոց։ Արամի կերպարի ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում են հայ ավանդության մեջ հերոսության, իշխանության, հայրենիքի պաշտպանության, համայնքային միասնության և մշակութային ինքնության վերաբերյալ պատկերացումները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բանագետների, պատմաբանների, հայագետների, դիցաբանության և մշակութաբանության մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար, ինչպես նաև այն ընթերցողների, ովքեր հետաքրքրված են հայկական առասպելաբանությամբ, ժողովրդական ավանդություններով և ազգային մշակույթի հնագույն շերտերով։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։