Հայ հմայական և ժողովրդական աղոթքներ

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկությունների հիմնական կապիտալի էությանը, կառուցվածքին և արդյունավետ օգտագործման տնտեսական նշանակությանը ժամանակակից արտադրական համակարգում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է հիմնական կապիտալը՝ որպես երկարաժամկետ օգտագործման արտադրական միջոցների ամբողջություն, որոնք մասնակցում են արտադրության գործընթացին՝ առանց իրենց բնական ձևը փոխելու, սակայն աստիճանաբար մաշվելով և փոխանցելով իրենց արժեքը պատրաստի արտադրանքին։ Հեղինակը անդրադառնում է հիմնական կապիտալի կազմին՝ շենքեր, մեքենաներ, սարքավորումներ, տրանսպորտային միջոցներ և այլ հիմնական միջոցներ, ինչպես նաև դրանց դասակարգման և գնահատման մեթոդներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ամորտիզացիայի հաշվարկին, հիմնական կապիտալի նորացման, վերազինման և արդյունավետ օգտագործման խնդիրներին։ Գրքում քննարկվում են նաև հիմնական կապիտալի արտադրողականության բարձրացման ուղիները՝ տեխնոլոգիական արդիականացում, ներդրումների ներգրավում և կառավարման բարելավում։ Վերլուծվում է հիմնական կապիտալի դերը ձեռնարկության մրցունակության, արտադրողականության և ֆինանսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական մոտեցումները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, հաշվապահների, ֆինանսիստների և կառավարման ոլորտի մասնագետների համար։

Математика

Գիրքը թվաբանության ուսուցման համար նախատեսված ուսումնական հրատարակություն է, որը կարող էր ծառայել սովորողների մաթեմատիկական նախնական կամ միջանկյալ գիտելիքների ձևավորմանը։ Թվաբանական դասագրքերին բնորոշ նյութերը ներառում են թվերի ճանաչումն ու գրառումը, թվաբանական հիմնական գործողությունները, դրանց կատարման կանոնները և հաշվարկային վարժությունները։ Այսպիսի ուսումնական նյութերի միջոցով սովորողները զարգացնում էին հաշվելու, թվային հարաբերությունները հասկանալու, հաշվարկներ կատարելու և խնդիրներ լուծելու կարողությունները։ Հրատարակությունը կապված է Խալիպյան ուսումնարանի կրթական միջավայրի հետ և կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել XIX դարի հայկական դպրոցներում մաթեմատիկայի դասավանդման, ուսումնական ձեռնարկների կազմման և հայերեն մաթեմատիկական տերմինաբանության զարգացման ուսումնասիրության համար։

Литература

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործական ժառանգությանը, նրա գեղարվեստական աշխարհին և հայ գրականության զարգացման գործում ունեցած նշանակությանը։ Աշխատության մեջ քննվում են բանաստեղծի ստեղծագործության հիմնական թեմաներն ու գաղափարները, քնարական հերոսի ներաշխարհը, սիրո, հայրենիքի, բնության, կարոտի, մենության և մարդկային ճակատագրի վերաբերյալ նրա պատկերացումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իսահակյանի պոեզիայի գեղարվեստական առանձնահատկություններին՝ լեզվական պարզությանը, երաժշտականությանը, հուզական արտահայտչականությանը, ժողովրդական բանահյուսության ազդեցությանը և ազգային մտածողության դրսևորումներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նրա ստեղծագործական ճանապարհը տարբեր ժամանակաշրջանների համատեքստում և բացահայտելու այն փոփոխությունները, որոնք տեղի են ունեցել նրա գեղարվեստական մտածողության, թեմատիկ նախասիրությունների և աշխարհայացքի մեջ։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում բանաստեղծի կապը հայ ժողովրդի պատմության և մշակույթի հետ, ինչպես նաև հայրենիքի գաղափարի ու ազգային ինքնության արտահայտությունը նրա ստեղծագործություններում։ Քննարկվում են նաև արձակ և բանաստեղծական գործերի փոխհարաբերությունները, առանձին կերպարների ու խորհրդանիշների նշանակությունը և ժողովրդական ավանդույթների ստեղծագործական վերամշակման եղանակները։ Իսահակյանի գրական ժառանգությունը ներկայացվում է որպես ազգային և համամարդկային արժեքների համադրություն, որտեղ անձնական ապրումներն ու զգացմունքները հաճախ վերածվում են մարդու գոյության, սիրո, կորստի և ժամանակի մասին ընդհանրական մտորումների։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության մասնագետներին, գրականագետներին, մշակութաբաններին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայ պոեզիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործական անհատականության, գեղարվեստական մտածողության և նրա գրական ժառանգության ազգային ու համամարդկային նշանակության ուսումնասիրության համար։

Психология

Հոգեբանական և մանկավարժական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հատուկ կրթական կարիքներ ունեցող երեխաների՝ դպրոցական միջավայրին հոգեբանական հարմարման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը համատեղ ուսուցման պայմաններում։ Քննության են առնվում դպրոցական կյանքի նոր պահանջներին հարմարվելու գործընթացը, ուսումնական գործունեության մեջ ներգրավվածությունը, հասակակիցների և ուսուցիչների հետ հարաբերությունների ձևավորումը և երեխայի հուզական բարեկեցության ապահովման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատական հոգեբանական առանձնահատկություններին, հաղորդակցման դժվարություններին, սոցիալականացման գործընթացին և դասարանական միջավայրում լիարժեք մասնակցությանը նպաստող պայմաններին։ Վերլուծվում են ուսուցչի, հոգեբանի, ընտանիքի և հասակակիցների դերը երեխայի հարմարման գործընթացում, ինչպես նաև նրանց համագործակցության արդյունավետ ձևերը։ Քննարկվում են հոգեբանական աջակցության, անհատական մոտեցման և կրթական միջավայրի համապատասխանեցման մեթոդները, որոնք կարող են նպաստել ուսումնական ու սոցիալական դժվարությունների նվազեցմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է յուրաքանչյուր երեխայի կարիքների հաշվառումը և աջակցող դպրոցական միջավայրի ձևավորումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժական հոգեբանության, հատուկ և ներառական կրթության ոլորտների մասնագետների, ուսուցիչների, հոգեբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է մարդու իրավունքների գաղափարի տեսական հիմքերի, բովանդակային կառուցվածքի և իրավական ու քաղաքական նշանակության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում մարդու իրավունքների՝ որպես անձի արժանապատվության, ազատության և հասարակական հարաբերություններում նրա ինքնուրույնության ապահովման հիմնարար սկզբունքների համակարգի ընկալումն է։ Քննվում են մարդու իրավունքների ձևավորման պատմափիլիսոփայական նախադրյալները, բնական իրավունքի, ազատության, հավասարության և արդարության գաղափարների ազդեցությունը դրանց զարգացման վրա, ինչպես նաև այն գործընթացները, որոնց արդյունքում մարդու իրավունքները աստիճանաբար ամրագրվել են իրավական համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրավունքների և ազատությունների էության, դրանց փոխկապակցվածության ու դասակարգման խնդիրներին՝ դիտարկելով քաղաքացիական, քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային իրավունքների ընդհանուր բնութագրերը։ Վերլուծվում է մարդու, հասարակության և պետության փոխհարաբերությունը՝ պարզաբանելով պետության դերը իրավունքների ճանաչման, պաշտպանության և դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ իրավական մեխանիզմների ձևավորման գործում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդու իրավունքների սահմանադրական ամրագրման, իրավական երաշխիքների, դատական պաշտպանության և իրավական պատասխանատվության ընդհանուր նշանակության ուսումնասիրությունը։ Իրավաքաղաքական տեսանկյունից քննարկվում է մարդու իրավունքների ազդեցությունը պետական իշխանության կազմակերպման, իրավական պետության, ժողովրդավարական հաստատությունների և քաղաքացիական հասարակության զարգացման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում նաև անհատի իրավունքների և հանրային շահերի հարաբերակցության խնդրին, քանի որ իրավունքների իրականացումը հասարակական կյանքում կարող է առնչվել այլ անձանց իրավունքների պաշտպանության և իրավաչափ հանրային նպատակների ապահովման անհրաժեշտությանը։ Միջազգային իրավական հարթության դիտարկումը հնարավորություն է տալիս ներկայացնելու մարդու իրավունքների պաշտպանության համընդհանուր և տարածաշրջանային սկզբունքների ձևավորման նշանակությունը և դրանց փոխազդեցությունը ներպետական իրավակարգավորումների հետ։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև իրավունքների իրավական ամրագրման և դրանց գործնական իրականացման միջև տարբերությունը՝ ընդգծելով արդյունավետ պաշտպանության ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է իրավունքի տեսության, սահմանադրական իրավունքի, քաղաքական գիտության և իրավունքի փիլիսոփայության մոտեցումները՝ մարդու իրավունքները ներկայացնելով որպես ժամանակակից իրավական ու քաղաքական համակարգերի հիմնարար արժեքային և նորմատիվ հիմքեր։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է պետության տնտեսական դերի տեսական հիմքերի և գործնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով անցումային տնտեսություն ունեցող երկրներին։ Հետազոտության շրջանակում պետության մասնակցությունը տնտեսական գործընթացներին դիտարկվում է որպես շուկայական մեխանիզմների, հասարակական շահերի և տնտեսական զարգացման նպատակների միջև հավասարակշռություն ապահովող կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են պետության տնտեսական դերի վերաբերյալ հիմնական տեսական մոտեցումները, պետական կարգավորման անհրաժեշտության հիմնավորումները և տնտեսության կառավարման տարբեր մոդելների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են շուկայի ինքնակարգավորման հնարավորությունները և սահմանափակումները, շուկայի ձախողումների պայմաններում պետական միջամտության անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև պետության կողմից մրցակցային միջավայրի, մակրոտնտեսական կայունության և սոցիալական պաշտպանության ապահովման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անցումային երկրների տնտեսական վերափոխումներին, որոնց ընթացքում կենտրոնացված կառավարման համակարգից անցումը շուկայական տնտեսության ուղեկցվում է սեփականության հարաբերությունների փոփոխությամբ, ինստիտուցիոնալ վերակազմավորմամբ, մասնավորեցմամբ, ֆինանսական և հարկային համակարգերի բարեփոխմամբ և տնտեսական կառավարման նոր մեխանիզմների ձևավորմամբ։ Աշխատությունը ուսումնասիրում է այդ գործընթացներում պետության դերակատարության փոփոխությունը և այն խնդիրները, որոնք առաջանում են պետական կարգավորման չափի, ձևերի ու արդյունավետության ընտրության ժամանակ։ Վերլուծության կարևոր ուղղություններից են պետական տնտեսական քաղաքականության հիմնական գործիքները՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությունը, պետական ներդրումները, սոցիալական ծրագրերը, արտաքին տնտեսական կարգավորումը, արդյունաբերական և կառուցվածքային քաղաքականությունը։ Քննարկվում է նաև պետական ինստիտուտների որակի, իրավական համակարգի, սեփականության իրավունքների պաշտպանության, կոռուպցիայի կանխարգելման և տնտեսական մրցակցության ապահովման ազդեցությունը անցումային տնտեսությունների զարգացման վրա։ Աշխատությունը անդրադառնում է պետության և մասնավոր հատվածի փոխհարաբերություններին՝ ցույց տալով, որ արդյունավետ տնտեսական քաղաքականությունը կարող է հիմնված լինել ոչ թե շուկայական մեխանիզմների լիակատար փոխարինման, այլ դրանց արդյունավետ աշխատանքի համար անհրաժեշտ ինստիտուցիոնալ և կարգավորող միջավայրի ձևավորման վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են պետական միջամտության հնարավոր բացասական հետևանքները, այդ թվում՝ վարչարարական ծանրաբեռնվածությունը, ռեսուրսների ոչ արդյունավետ բաշխումը, շուկայական ազդակների խաթարումը և պետական կառավարման ձախողումների առաջացման վտանգը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրել տնտեսական տեսության տարբեր մոտեցումներ և անցումային երկրների գործնական փորձը՝ բացահայտելով պետության տնտեսական դերի արդյունավետ սահմանման և իրականացման պայմանները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և անցումային տնտեսությունների զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։