ԱՆՏԻՊ (2024-2025)

Информатика

Այս աշխատանքը նվիրված է թվային պատկերների հաջորդականությունից եռաչափ օբյեկտների վերակառուցման մեթոդների մշակմանն ու իրականացմանը՝ ընդգծելով համակարգչային տեսողության, պատկերների մշակման և 3D մոդելավորման համադրական մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն ալգորիթմական հիմքերը, որոնք թույլ են տալիս 2D պատկերների բազմությունից վերականգնել օբյեկտի տարածական կառուցվածքը՝ օգտագործելով երկրաչափական համադրման, խորության գնահատման և շարժման վերլուծության մեթոդներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստերեո տեսողության, Structure from Motion (SfM) և բազմապատկերային վերակառուցման տեխնոլոգիաներին, որոնք հնարավորություն են տալիս ստանալ բարձր ճշգրտությամբ 3D մոդելներ նույնիսկ ոչ իդեալական տվյալների պայմաններում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև պատկերների նախնական մշակման փուլերը՝ աղմուկի նվազեցում, առանձնահատկությունների (features) հայտնաբերում և համապատասխանեցում, որոնք կարևոր դեր ունեն վերջնական մոդելի որակի ապահովման համար։ Վերլուծվում են տարբեր ալգորիթմների արդյունավետությունը, հաշվարկային բարդությունը և կիրառելիությունը իրական ժամանակի համակարգերում՝ ներառյալ ռոբոտաշինությունը, բժշկական պատկերագրությունը և վիրտուալ իրականությունը։ Նպատակն է մշակել և օպտիմալացնել մեթոդներ, որոնք թույլ կտան ավտոմատ կերպով կառուցել ճշգրիտ և կայուն եռաչափ մոդելներ՝ հիմնված երկչափ թվային պատկերների հաջորդականությունների վրա։

Литература

Սույն աշխատանքը նվիրված է 1946-1975 թվականներին հայ և լիտվական գրականության միջնորդական ու մշակութային կապերի ուսումնասիրմանը, ներկայացնելով գրական գործիչների փոխադարձ հետաքրքրությունը, թարգմանություններն ու գրական արձագանքները այդ ժամանակաշրջանում։ Աշխատությունը վերլուծում է հայ և լիտվական հեղինակների ստեղծագործությունների համեմատական ազդեցությունները, համաժամանակյա մշակութային գործընթացները, գրական նախաձեռնություններն ու հրատարակությունները, ինչպես նաև մատենագիտական նյութերը, որոնք վկայում են երկու մշակույթների միջեւ ինտելեկտուալ ու ստեղծագործական փոխանակումների մասին։ Մատենագիտական ցանկը ներառում է գրքեր, հոդվածներ, թարգմանություններ և քննադատական հոդվածներ, որոնք լուսաբանում են գրական կապերի պատմությունը, գրական փորձի փոխանցումը և երկու ժողովուրդների մշակութային հարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը հանդիսանում է արժեքավոր ուղեցույց հայ և լիտվական գրականության համեմատական ուսումնասիրությունների համար և նպաստում է միջմշակութային գրական հարաբերությունների գիտական ուսումնասիրմանը։

История

Այս գիրքը համապարփակ պատմագիտական աշխատություն է, որը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև նորագույն շրջաններ։ Այն սովորաբար նախատեսված է ուսումնական նպատակների համար և լայնորեն օգտագործվում է դպրոցներում և բուհերում։ Աշխատության մեջ փուլ առ փուլ ներկայացվում են հայոց պատմության հիմնական ժամանակաշրջանները՝ հնագույն և նախնադարյան շրջան հին և միջնադարյան հայկական պետություններ օտար տիրապետության ժամանակաշրջաններ ազգային-ազատագրական պայքարներ նոր և նորագույն պատմություն Հեղինակները մեծ ուշադրություն են դարձնում կարևոր պատմական իրադարձություններին, պետական կազմավորումներին, մշակութային զարգացումներին և նշանավոր գործիչների գործունեությանը։ Գրքում հաճախ ներկայացվում են նաև քարտեզներ, ժամանակագրական աղյուսակներ և փաստաթղթային նյութեր, որոնք օգնում են ավելի լավ հասկանալ պատմական գործընթացները։ Այս աշխատության առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ այն ոչ միայն ներկայացնում է փաստերը, այլև փորձում է բացատրել դրանց միջև եղած կապերը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր իրադարձություններ ազդել հայ ժողովրդի զարգացման վրա։ Միևնույն ժամանակ, այն նպաստում է ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը և պատմական մտածողության զարգացմանը։

Технология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մեկ բյուրեղի վրա իրականացվող ցանցերի՝ Network-on-Chip (NoC) համակարգերի ավտոմատացված նախագծման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է ստեղծել այնպիսի ծրագրային և ալգորիթմական գործիքներ, որոնք հնարավորություն կտան ավտոմատացնել բարդ ինտեգրալ համակարգերի ներբյուրեղային հաղորդակցական ենթակառուցվածքի նախագծման հիմնական փուլերը՝ նվազեցնելով նախագծման ժամանակը, մարդկային աշխատանքի ծավալը և սխալների հավանականությունը։ Ժամանակակից բազմամիջուկային և համակարգը-բյուրեղի վրա լուծումներում հաշվարկային հանգույցների քանակի աճը մեծացնում է դրանց միջև տվյալների արագ և հուսալի փոխանակման կազմակերպման կարևորությունը։ Այդ պայմաններում ավանդական ընդհանուր հաղորդակցական գծերը կարող են սահմանափակել համակարգի թողունակությունը և մասշտաբայնությունը, մինչդեռ ցանցային կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս տվյալների փոխանցումը կազմակերպել ավելի ճկուն և բաշխված եղանակով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ներբյուրեղային ցանցերի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչները՝ երթուղիչները, կապուղիները, ցանցային հանգույցները, հաղորդագրությունների փոխանցման մեխանիզմները և տվյալների երթուղավորման ալգորիթմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցի տոպոլոգիայի ընտրությանը, քանի որ դրա կառուցվածքը անմիջականորեն ազդում է հաղորդակցության ուշացումների, թողունակության, էներգիայի սպառման և սարքավորման ռեսուրսների օգտագործման վրա։ Ավտոմատացված նախագծման միջոցների միջոցով հնարավոր է ձևակերպել համակարգի պահանջները և դրանց հիման վրա ստանալ համապատասխան ցանցային ճարտարապետության տարբերակներ՝ հաշվի առնելով հաշվարկային հանգույցների քանակը, հաղորդակցության ինտենսիվությունը, տարածական սահմանափակումները և տեխնիկական այլ պարամետրեր։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նախագծման բազմակրիտերիալ օպտիմալացումը։ Ներբյուրեղային ցանցի նախագծման ժամանակ անհրաժեշտ է միաժամանակ ապահովել բարձր արտադրողականություն, ցածր հաղորդակցական ուշացում, ընդունելի էներգասպառում, փոքր ապարատային ծախս և անհրաժեշտ հուսալիություն։ Այդ պատճառով ավտոմատացված համակարգը կարող է կիրառել մոդելավորման, գնահատման և օպտիմալացման ալգորիթմներ՝ տարբեր նախագծային լուծումներ համեմատելու և առավել նպատակահարմար տարբերակը ընտրելու համար։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև նախագծման գործընթացի ավտոմատացման տարբեր մակարդակները՝ ցանցի տոպոլոգիայի և երթուղավորման մեխանիզմի ընտրությունից մինչև ապարատային նկարագրության ստեղծում և դրա հետագա ինտեգրում բյուրեղի ընդհանուր նախագծում։ Ծրագրային գործիքների կիրառմամբ հնարավոր է կրճատել նախագծման ցիկլը և ավելի վաղ փուլերում հայտնաբերել հնարավոր խցանումները, հաղորդակցության կոնֆլիկտները և կատարողականության սահմանափակումները։ Մոդելավորման և փորձարկման միջոցով կարող են գնահատվել մշակված միջոցների արդյունավետությունը տարբեր ծանրաբեռնվածությունների և ցանցային կոնֆիգուրացիաների պայմաններում։ Կարևոր ցուցանիշներ են հաղորդագրությունների փոխանցման միջին և առավելագույն ուշացումը, ցանցի թողունակությունը, երթուղիչների զբաղվածությունը, էներգիայի սպառումը և ապարատային ռեսուրսների ծավալը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ մշակված ավտոմատացված նախագծման միջոցները կարող են կիրառվել բազմամիջուկային պրոցեսորների, համակարգը-բյուրեղի վրա լուծումների, ներկառուցված համակարգերի և այլ բարդ ինտեգրալ սարքերի նախագծման գործընթացներում։ Դրանք կարող են նպաստել նախագծման արագացմանը, տարբեր ճարտարապետական լուծումների համեմատության պարզեցմանը և վերջնական համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի, համակարգչային ճարտարապետության, VLSI նախագծման, ավտոմատացված նախագծման և ներբյուրեղային հաղորդակցական համակարգերի մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է համակարգչային ճարտարապետության, ցանցային տեխնոլոգիաների և ավտոմատացված նախագծման սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով մշակել արդյունավետ գործիքներ, որոնք հնարավորություն կտան ավելի արագ և օպտիմալ կերպով նախագծել բարդ ներբյուրեղային ցանցեր։

Физика

Կոնդենսացված միջավայրերի հետ իոնացնող ճառագայթման փոխազդեցության ֆիզիկական հիմունքները-ը ֆիզիկայի և ճառագայթային ֆիզիկայի ոլորտի բարձրագույն ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է իոնացնող ճառագայթման և կոնդենսացված միջավայրերի փոխազդեցության հիմնական ֆիզիկական գործընթացները, աշխատությունում մանրամասն քննարկվում են ճառագայթման տեսակները՝ ալֆա, բետա, գամմա և նեյտրոնային ճառագայթներ, ինչպես նաև դրանց էներգիայի կորուստի մեխանիզմները նյութում, ներառյալ իոնացում, գրգռում և ցրման գործընթացներ, միաժամանակ բացատրվում են ճառագայթման թուլացման օրենքները, կլանման գործակիցները և նյութերի հետ փոխազդեցության միկրոսկոպիկ մոդելները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում կոնդենսացված միջավայրերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությանը ճառագայթման վարքի վրա՝ բյուրեղային, ամորֆ և հեղուկ համակարգերում, աշխատությունը նաև անդրադառնում է կիրառական ասպեկտներին՝ դոզիմետրիա, ճառագայթային պաշտպանություն, միջուկային տեխնոլոգիաներ և բժշկական ֆիզիկա, նպատակ ունենալով ձևավորել խորքային պատկերացում ճառագայթման ֆիզիկական հիմքերի և դրանց կիրառությունների մասին։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է կրկնակի ռինոպլաստիկայի խնդիրներին՝ դեմքի էսթետիկ վիրաբուժության համատեքստում, և ուսումնասիրում է նախկինում կատարված քթի վիրահատությունից հետո ձևավորված կառուցվածքային, ֆունկցիոնալ և էսթետիկ փոփոխությունների շտկման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում կրկնակի վիրահատության պլանավորման, նախնական գնահատման, քթի անատոմիական կառուցվածքների վերականգնման և դեմքի ընդհանուր համամասնությունների հետ ներդաշնակ արդյունքի հասնելու հարցերն են։ Աշխատությունը կարևորում է այն հանգամանքը, որ կրկնակի միջամտությունը սովորաբար ավելի բարդ է, քան առաջնային վիրահատությունը, քանի որ նախորդ վիրահատությունը կարող է փոփոխել հյուսվածքների կառուցվածքը, առաջացնել սպիական փոփոխություններ, նվազեցնել սեփական աճառային հյուսվածքի առկայությունը և սահմանափակել վիրաբուժական շտկման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել նախկին միջամտության արդյունքների գնահատման մեթոդները, քթի արտաքին ձևի և ներքին կառուցվածքների առանձնահատկությունները, շնչառական ֆունկցիայի հնարավոր խանգարումները, ինչպես նաև պացիենտի ակնկալիքների և վիրաբուժական հնարավորությունների համապատասխանեցման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քթի հենարանային կառուցվածքի վերականգնմանը, դեֆորմացիաների շտկմանը և անհրաժեշտ հյուսվածքային նյութի ընտրությանը՝ հաշվի առնելով յուրաքանչյուր կլինիկական իրավիճակի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև դեմքի ընդհանուր էսթետիկ համամասնությունների գնահատմանը, քանի որ քթի ձևը պետք է դիտարկվի ոչ թե մեկուսացված, այլ դեմքի մյուս կառուցվածքների հետ փոխկապակցված։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նախավիրահատական պլանավորումը, որը ներառում է կլինիկական զննում, նախորդ միջամտությունների արդյունքների վերլուծություն, հնարավոր ռիսկերի գնահատում և սպասվող արդյունքի իրատեսական սահմանների սահմանում։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել պլաստիկ և վերականգնողական վիրաբուժության մասնագետների համար՝ որպես կրկնակի ռինոպլաստիկայի բարդությունների, վերականգնողական մոտեցումների և էսթետիկ արդյունքների գնահատման վերաբերյալ մասնագիտական նյութ։ Այն նաև ընդգծում է անհատականացված մոտեցման կարևորությունը, քանի որ կրկնակի վիրահատության յուրաքանչյուր դեպք պայմանավորված է նախկին միջամտության բնույթով, հյուսվածքների վիճակով, առկա դեֆորմացիաներով և պացիենտի նպատակներով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է կրկնակի ռինոպլաստիկան որպես բազմակողմանի և տեխնիկապես բարդ վիրաբուժական ուղղություն՝ ուսումնասիրելով դրա էսթետիկ և ֆունկցիոնալ խնդիրները, նախավիրահատական գնահատման սկզբունքները, վերականգնողական հնարավորությունները և դեմքի ներդաշնակության ապահովման նշանակությունը։