Գիտատեխնիկական ինֆորմացիոն հարցումների սպասարկման համակարգի շահագործման արդյունավետության մոդելավորումը և գնահատումը

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գլիկոլիտիկ ֆերմենտների փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը՝ համակարգչային մոդելավորման մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են գլիկոլիզի կենսաքիմիական ուղու հիմնական ֆերմենտների կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոխադարձ ազդեցությունները բջջային էներգետիկ գործընթացների կարգավորման մեջ։ Աշխատությունում ներկայացվում են մոլեկուլային դինամիկայի, docking-ի և համակարգային կենսաբանության մոդելավորման մոտեցումները, որոնք թույլ են տալիս վերականգնել ֆերմենտների միջև հնարավոր փոխազդեցությունների ցանցը և գնահատել դրանց կինետիկ վարքագիծը։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է եռփեղկ փականի էլիպսաձև կենսապրոթեզի մշակմանը և դրա ֆունկցիոնալ ճկուն հենքի կառուցվածքային ու կլինիկական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է սրտի եռփեղկ փականի ֆունկցիան հնարավորինս բնական պայմաններին մոտ վերարտադրելու խնդիրը՝ հաշվի առնելով ինչպես արյան հոսքի հեմոդինամիկական առանձնահատկությունները, այնպես էլ փականի և հարակից սրտային կառուցվածքների փոխադարձ շարժունակությունը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կենսապրոթեզի հենքի կառուցվածքի կատարելագործումը, քանի որ պրոթեզի մեխանիկական հատկությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ դրա աշխատանքի, հեմոդինամիկ արդյունավետության և երկարաժամկետ կենսունակության վրա։ Ֆունկցիոնալորեն ճկուն հենքի գաղափարը ենթադրում է այնպիսի կառուցվածքի ստեղծում, որը կարող է որոշ չափով հարմարվել սրտի բնական շարժումներին և նվազեցնել կոշտ պրոթեզային կառուցվածքների հետ կապված հնարավոր հեմոդինամիկական ու մեխանիկական սահմանափակումները։ Էլիպսաձև ձևի կիրառումը նույնպես դիտարկվում է որպես կառուցվածքային լուծում, որի միջոցով հնարավոր է ավելի համապատասխանեցնել պրոթեզի երկրաչափությունը եռփեղկ փականի անատոմիական և ֆունկցիոնալ առանձնահատկություններին։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պրոթեզի կառուցվածքը, դրա բաղադրիչների փոխազդեցությունը, փականի բացման և փակման մեխանիզմը, հեմոդինամիկական ցուցանիշները, նյութերի կենսահամատեղելիությունը և մեխանիկական կայունությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև կենսաբանական փականի նյութի և ճկուն հենքի փոխհարաբերությունը, քանի որ պրոթեզի արդյունավետ աշխատանքը կախված է ոչ միայն առանձին տարրերի որակից, այլև ամբողջ համակարգի միասնական ֆունկցիոնալ վարքագծից։ Հետազոտությունը կարող է ներառել փորձարարական մոդելավորում և հեմոդինամիկական փորձարկումներ՝ գնահատելու պրոթեզի աշխատանքը տարբեր պայմաններում, ինչպես նաև համեմատելու այն այլ տեսակի փականային պրոթեզների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այնպիսի ցուցանիշների, ինչպիսիք են փականի միջով արյան հոսքի բնույթը, ճնշման գրադիենտները, հետադարձ հոսքի մակարդակը, փականի բացման արդյունավետությունը և կառուցվածքի դիմացկունությունը կրկնվող մեխանիկական ծանրաբեռնվածությունների պայմաններում։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են եռփեղկ փականի հիվանդությունների վիրաբուժական բուժման կատարելագործման տեսանկյունից, քանի որ պրոթեզավորման հիմնական նպատակներից մեկը ոչ միայն վնասված փականի փոխարինումն է, այլև սրտի բնականոն հեմոդինամիկայի հնարավորինս լիարժեք վերականգնումը։ Աշխատությունը համադրում է սրտային վիրաբուժության, կենսաբժշկական ինժեներիայի, բիոմեխանիկայի, կենսանյութերի և սրտային փականների պրոթեզավորման խնդիրները։ Այն կարող է հետաքրքրել սրտային վիրաբույժներին, սրտաբաններին, կենսաբժշկական ինժեներներին, բժշկական սարքերի մշակմամբ զբաղվող մասնագետներին, բիոմեխանիկայի հետազոտողներին և բժշկական տեխնոլոգիաների ոլորտի ասպիրանտներին ու ուսանողներին։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է այնպիսի փականային կենսապրոթեզների ստեղծման հնարավորության հետ, որոնք ավելի լավ են համապատասխանում սրտի բնական շարժական համակարգին և կարող են ապահովել արդյունավետ, կայուն ու ֆիզիոլոգիապես առավել մոտ փականային ֆունկցիա։

Другие предметы

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ամինաթթուների աղերի հիման վրա նոր ոչ գծային օպտիկական բյուրեղների ստացման, աճեցման և դրանց ֆիզիկական ու օպտիկական հատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի բյուրեղային նյութերի որոնման և ձևավորման վրա, որոնք օժտված են բարձր օպտիկական որակով, բավարար կայունությամբ և ոչ գծային օպտիկական երևույթների դրսևորման համար անհրաժեշտ կառուցվածքային առանձնահատկություններով։ Ամինաթթուների և դրանց աղերի օգտագործումը դիտարկվում է որպես նոր օպտիկական նյութերի ստեղծման հեռանկարային ուղղություն, քանի որ օրգանական և անօրգանական բաղադրիչների համապատասխան համակցությունը հնարավորություն է տալիս ստանալ հետաքրքիր ֆիզիկաքիմիական և օպտիկական հատկություններով բյուրեղային համակարգեր։ Քննության են առնվում նոր միացությունների սինթեզի պայմանները, սկզբնական նյութերի ընտրությունը, բաղադրության և միջավայրի ազդեցությունը բյուրեղացման գործընթացի վրա։ Կարևորվում է նյութերի մաքրության աստիճանը, լուծույթների պատրաստման եղանակը, բաղադրիչների հարաբերակցությունը, ջերմաստիճանը, թթվայնությունը և այլ գործոններ, որոնք կարող են որոշիչ ազդեցություն ունենալ ձևավորվող բյուրեղների կառուցվածքի և որակի վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բյուրեղների աճեցման տեխնոլոգիական պայմանների օպտիմալացմանը։ Ուսումնասիրվում են լուծույթից բյուրեղացման տարբեր մեթոդներ, գերհագեցման ձևավորման առանձնահատկությունները, բյուրեղացման կենտրոնների առաջացումը և բյուրեղի հետագա աճի ընթացքը։ Կառավարվող աճեցման նպատակն է ստանալ հնարավորինս խոշոր, միատարր և կառուցվածքային արատների նվազագույն քանակով մոնոբյուրեղներ, որոնք հարմար կլինեն հետագա ֆիզիկական և օպտիկական հետազոտությունների համար։ Քննության են առնվում ջերմաստիճանի փոփոխման արագության, լուծույթի գոլորշիացման, աճեցման տևողության և արտաքին միջավայրի կայունության ազդեցությունները բյուրեղների ձևավորման վրա։ Կարևորվում է նաև բյուրեղների արտաքին ձևի և ներքին կառուցվածքի միջև կապը։ Ստացված նմուշների կառուցվածքային ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշել բյուրեղային ցանցի հիմնական պարամետրերը, համաչափությունը և մոլեկուլների կամ իոնների դասավորության առանձնահատկությունները։ Այս տվյալներն անհրաժեշտ են նյութի ոչ գծային օպտիկական հատկությունների ծագումը հասկանալու համար, քանի որ համապատասխան ազդեցությունների դրսևորումը սերտորեն կապված է բյուրեղի ներքին համաչափության և կառուցվածքային կազմակերպման հետ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ռենտգենակառուցվածքային հետազոտություններին, որոնց միջոցով հնարավոր է պարզել նոր միացությունների բյուրեղագիտական բնութագրերը և հաստատել ստացված նյութերի կառուցվածքը։ Քննության են առնվում նաև սպեկտրային հետազոտությունները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել նյութերի օպտիկական թափանցելիության տիրույթը, կլանման առանձնահատկությունները և կառուցվածքային խմբերի դերը։ Ինֆրակարմիր, տեսանելի և այլ սպեկտրային տիրույթներում կատարվող չափումները կարող են արժեքավոր տեղեկություններ տրամադրել բյուրեղներում առկա քիմիական կապերի և դրանց օպտիկական վարքագծի վերաբերյալ։ Հատուկ նշանակություն է տրվում ոչ գծային օպտիկական հատկությունների փորձարարական գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում է նյութերի արձագանքը բարձր ինտենսիվության էլեկտրամագնիսական ճառագայթմանը և գնահատվում են հաճախականության փոխակերպման հետ կապված երևույթները։ Կարևորվում է երկրորդ հարմոնիկի գեներացման հնարավորությունը, որի դեպքում համապատասխան պայմաններում մուտքային լազերային ճառագայթման հաճախականությունը փոխակերպվում է ավելի բարձր հաճախականության ճառագայթման։ Նման հատկությունը կարևոր չափանիշ է նոր բյուրեղների ոչ գծային օպտիկական կիրառելիությունը գնահատելու համար։ Ստացված արդյունքները կարող են համադրվել արդեն հայտնի ոչ գծային օպտիկական նյութերի բնութագրերի հետ՝ նոր բյուրեղների արդյունավետությունը և հնարավոր առավելությունները գնահատելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բյուրեղների օպտիկական որակին։ Լույսի տարածման ընթացքում ցրման, կլանման և կառուցվածքային արատների ազդեցությունը կարող է զգալիորեն սահմանափակել նյութի գործնական կիրառությունը։ Այդ պատճառով ուսումնասիրվում են բյուրեղներում հնարավոր ներառումները, ճաքերը, կառուցվածքային անհամասեռությունները և այլ արատներ, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառները։ Աճեցման պայմանների կատարելագործումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել նման թերությունները և ստանալ ավելի բարձր որակի նմուշներ։ Քննության են առնվում նաև նյութերի ջերմային հատկությունները և կայունությունը։ Ջերմային վերլուծության մեթոդները հնարավորություն են տալիս որոշել բյուրեղների կայունության ջերմաստիճանային սահմանները, հնարավոր փուլային փոփոխությունները և քայքայման առանձնահատկությունները։ Այս տվյալները կարևոր են այն դեպքերում, երբ նյութերը նախատեսվում են կիրառել լազերային կամ այլ օպտիկական սարքավորումներում, որտեղ բյուրեղը կարող է ենթարկվել ջերմային ազդեցության։ Առանձին նշանակություն է տրվում մեխանիկական հատկություններին, քանի որ բյուրեղների կարծրությունը, ամրությունը և մշակելիությունը նույնպես ազդում են դրանց գործնական կիրառելիության վրա։ Օպտիկական սարքերում օգտագործվող բյուրեղները պետք է ոչ միայն ունենան անհրաժեշտ ֆիզիկական հատկություններ, այլև հնարավոր լինի դրանք համապատասխան չափերով մշակել և պահպանել շահագործման ընթացքում։ Ամինաթթուների աղերի հիմքով բյուրեղների առանձնահատկություններից է օրգանական և իոնական կառուցվածքային բաղադրիչների համակցությունը, որը հնարավորություն է տալիս փոփոխել նյութի հատկությունները քիմիական բաղադրության նպատակային ընտրության միջոցով։ Տարբեր ամինաթթուների, թթուների և համապատասխան իոնների օգտագործումը կարող է հանգեցնել նոր բյուրեղային կառուցվածքների ձևավորման և դրանց օպտիկական բնութագրերի փոփոխության։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ուսումնասիրել առանձին նյութեր, այլև բացահայտել բաղադրության, կառուցվածքի և ոչ գծային օպտիկական հատկությունների միջև ընդհանուր օրինաչափությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացված բյուրեղների ֆիզիկական բնութագրերի համեմատական վերլուծությունը։ Կառուցվածքային, սպեկտրային, ջերմային և օպտիկական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս որոշել առավել հեռանկարային միացությունները և գնահատել դրանց հետագա կիրառման հնարավորությունները։ Նման նյութերը կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել լազերային տեխնիկայի, օպտոէլեկտրոնիկայի, ֆոտոնիկայի, օպտիկական ազդանշանների մշակման և հաճախականության փոխակերպման համակարգերի համար։ Առանձին կարևորություն ունի բյուրեղների աճեցման վերարտադրելի տեխնոլոգիայի մշակումը, քանի որ նոր նյութի գործնական օգտագործման համար անհրաժեշտ է տարբեր փորձերում ստանալ կայուն և կանխատեսելի բնութագրերով նմուշներ։ Այդ նպատակով ուսումնասիրվում են աճեցման տեխնոլոգիական պարամետրերի և վերջնական նյութի հատկությունների փոխկապակցվածությունները։ Հետազոտության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նոր բյուրեղային միացությունների ստացմամբ և դրանց կառուցվածք-հատկություն կապերի բացահայտմամբ, իսկ կիրառական նշանակությունը՝ ժամանակակից օպտիկական և լազերային տեխնոլոգիաների համար նոր ֆունկցիոնալ նյութերի ստեղծման հնարավորությամբ։ Տարբեր փորձարարական մեթոդների համատեղ կիրառումը հնարավորություն է տալիս ստացված բյուրեղների վերաբերյալ ձևավորել ամբողջական պատկերացում՝ սկսած դրանց սինթեզից և աճեցումից մինչև կառուցվածքային ու ոչ գծային օպտիկական բնութագրերի գնահատումը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել բյուրեղագիտության, նյութագիտության, ոչ գծային օպտիկայի, լազերային ֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտների հետազոտողների, ֆիզիկոսների, քիմիկոսների, ինժեներների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Сельское хозяйство

Աշխատությունում մանրամասն ներկայացվում են գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ պետական քաղաքականություն, ներդրումային միջավայր, ենթակառուցվածքների վիճակ, կոոպերացիայի մակարդակ և տեխնոլոգիական առաջընթաց։ Հեղինակը ընդգծում է, որ ոլորտի կայուն զարգացումը հնարավոր է միայն համալիր մոտեցման դեպքում, երբ համադրվում են տնտեսական, սոցիալական և տեխնոլոգիական լուծումները։ Գրքում առաջարկվում են զարգացման ուղիներ՝ արտադրության արդիականացում, նոր տեխնոլոգիաների ներդրում, կոոպերատիվների զարգացում, պետական աջակցության ծրագրերի արդյունավետացում և գյուղատնտեսական շուկաների բարելավում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման զարգացմանը, որը կարող է բարձրացնել ավելացված արժեքը և նվազեցնել գյուղացիական տնտեսությունների կախվածությունը հումքային վաճառքից։ Հեղինակը վերլուծում է նաև միջազգային փորձը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են այլ երկրներում իրականացված ագրարային բարեփոխումները նպաստել արտադրության աճին և գյուղական տարածքների զարգացմանը։ Գրքում առաջարկվող մոտեցումները ուղղված են Հայաստանի գյուղատնտեսության մրցունակության բարձրացմանը ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին շուկաներում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագիտության, գյուղատնտեսության, ագրոբիզնեսի և պետական կառավարման ոլորտների մասնագետների, ինչպես նաև ուսանողների համար։

Информатика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է բարձր արտադրողական հաշվարկային համակարգերում սիստոլիկ ալգորիթմների իրականացման համար ծրագրային և գործիքային միջավայրի մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են զուգահեռ հաշվարկների կազմակերպման սկզբունքները, տվյալների հոսքային մշակման մոդելները և սիստոլիկ ճարտարապետությունների կիրառությունը բարդ հաշվարկային խնդիրների արագացման նպատակով։ Աշխատությունում վերլուծվում են հաշվարկային կլաստերների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հանգույցների միջև հաղորդակցության մեխանիզմները և բեռի բաշխման ռազմավարությունները՝ նպատակ ունենալով ապահովել բարձր արդյունավետություն և մասշտաբայնություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ծրագրային գործիքների նախագծմանը, որոնք թույլ են տալիս իրականացնել ալգորիթմների ավտոմատ քարտեզագրում կլաստերային միջավայրի վրա, ինչպես նաև օպտիմալացնել հիշողության և հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործումը։ Քննարկվում են նաև համակարգի արդյունավետության գնահատման մեթոդները և կիրառական ոլորտները՝ ներառյալ գիտական մոդելավորում, մեծածավալ տվյալների մշակում և ինժեներական հաշվարկներ։