ՀՀ առևտրային բանկերը ներդրումային միջավայրի բարելավման գործում

Физика

Գրքում ներկայացվում են լույսի ալիքային բնույթը և բևեռացման երևույթի հիմնական տեսակները՝ գծային, շրջանաձև և էլիպտիկ բևեռացում։ Բացատրվում է, թե ինչպես է լույսը փոխազդում տարբեր միջավայրերի հետ և ինչ պայմաններում է առաջանում բևեռացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փորձարարական մեթոդներին՝ բևեռացնող ֆիլտրեր, անդրադարձման և բեկման միջոցով բևեռացում, ինչպես նաև Մալուսի օրենքի կիրառություն։ Ներկայացվում են նաև լաբորատոր աշխատանքների օրինակներ։ Գիրքը օգնում է խորացնել օպտիկայի գիտելիքները և հասկանալ լույսի վարքագիծը ժամանակակից ֆիզիկայի տեսանկյունից։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային ներգնա զբոսաշրջության պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպիսի դեր և գործիքներ ունի պետությունը միջազգային զբոսաշրջային հոսքերի խթանման, զբոսաշրջային շուկայի զարգացման, ոլորտի մրցունակության բարձրացման և երկրի՝ որպես գրավիչ զբոսաշրջային ուղղության դիրքավորման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ներգնա զբոսաշրջության տնտեսական նշանակությունը, դրա ազդեցությունը զբաղվածության, եկամուտների, ներդրումների, տարածաշրջանային զարգացման և ծառայությունների ոլորտի ընդլայնման վրա, ինչպես նաև պետական քաղաքականության և մասնավոր հատվածի համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում զբոսաշրջության պետական կարգավորման մեխանիզմներին՝ օրենսդրական և վարչական կարգավորմանը, պետական ծրագրավորմանը, շուկայի խթանմանը, միջազգային համագործակցությանը, զբոսաշրջային արտադրանքի առաջխաղացմանը և ոլորտի մոնիթորինգին։ Հայաստանի համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրի զբոսաշրջային ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը, միջազգային շուկաներում Հայաստանի ճանաչելիության բարձրացմանը, գովազդատեղեկատվական քաղաքականությանը, զբոսաշրջային երթուղիների զարգացմանը և օտարերկրյա զբոսաշրջային օպերատորների ու լրատվամիջոցների հետ համագործակցությանը։ Պետական ծրագրավորման փաստաթղթերում ևս որպես կարևոր ուղղություններ առանձնացվել են միջազգային շուկա Հայաստանի ինտեգրումը, մարքեթինգային քաղաքականության զարգացումը, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների բարելավումը և զբոսաշրջության ոլորտում տվյալների ու մոնիթորինգի համակարգերի կատարելագործումը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների խնդիրը․ ճանապարհների, հյուրանոցային տնտեսության, զբոսաշրջային տների, երթուղիների և սպասարկման որակի զարգացումը դիտարկվում է որպես ներգնա զբոսաշրջության կայուն աճի նախապայման։ Միաժամանակ կարևորվում է պատմամշակութային և բնական ռեսուրսների պահպանությունն ու ռացիոնալ օգտագործումը, մարդկային ռեսուրսների զարգացումը և տեղական բնակչության ներգրավվածությունը զբոսաշրջային գործընթացներում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հիմնական խոչընդոտները, որոնք կարող են սահմանափակել Հայաստանի ներգնա զբոսաշրջության մրցունակությունը, և քննարկելու դրանց հաղթահարման պետական քաղաքականության հնարավոր ուղղությունները։ Այդպիսի ուղղությունների շարքում կարևոր են զբոսաշրջային արտադրանքի բազմազանեցումը, միջազգային մարքեթինգի արդյունավետության բարձրացումը, ենթակառուցվածքների արդիականացումը, ծառայությունների որակի բարելավումը, վիճակագրական և տեղեկատվական համակարգերի զարգացումը, ինչպես նաև պետական, համայնքային և մասնավոր կառույցների ավելի արդյունավետ համագործակցությունը։ Թեման կարող է հետաքրքրել զբոսաշրջության և տնտեսագիտության մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, զբոսաշրջային ընկերությունների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է Հայաստանի զբոսաշրջային քաղաքականության և միջազգային ներգնա զբոսաշրջության զարգացման պետական մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է շնչառական խանգարումների համախտանիշի կանխատեսման, կանխարգելման և բուժման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են համախտանիշի առաջացմանը նպաստող հիմնական գործոնները, կլինիկական դրսևորումները, հիվանդության զարգացման ռիսկի գնահատման եղանակները և վաղ ախտորոշման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի խմբերի ժամանակին հայտնաբերմանը և այն կանխարգելիչ միջոցառումներին, որոնք կարող են նվազեցնել շնչառական անբավարարության զարգացման հավանականությունը կամ մեղմացնել դրա ընթացքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ժամանակակից ախտորոշիչ և կանխատեսող մեթոդների կիրառումը, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու հիվանդության ծանրությունը և ընտրելու անհատականացված բուժական մարտավարություն։ Բուժման ժամանակակից մոտեցումները ներառում են շնչառական աջակցության տարբեր եղանակներ, թթվածնաբուժության օպտիմալացում և, համապատասխան դեպքերում, թոքերի մակերեսային ակտիվ նյութի կիրառություն՝ նվազագույնի հասցնելով բուժման հնարավոր բարդությունները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ոչ ինվազիվ շնչառական աջակցության տեխնոլոգիաների զարգացմանը և դրանց դերին մեխանիկական օդափոխության անհրաժեշտությունը նվազեցնելու գործում։ Կարևորվում է բուժման արդյունավետության գնահատումը, հիվանդի վիճակի շարունակական մոնիթորինգը և թերապիայի արագ հարմարեցումը կլինիկական փոփոխություններին։ Հետազոտությունը նաև ընդգծում է կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և ժամանակին բուժման փոխկապակցվածությունը, քանի որ շնչառական խանգարումների դեպքում ճիշտ ընտրված միջամտությունը կարող է էականորեն ազդել հիվանդության ելքի վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել շնչառական խանգարումների համախտանիշի կառավարման ժամանակակից ռազմավարությունների կատարելագործմանը, բարդությունների նվազեցմանը և բժշկական օգնության արդյունավետության բարձրացմանը՝ հատկապես բարձր ռիսկի խմբերում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության համախառն ներքին արդյունքի կանխատեսման խնդրին՝ Բայեսյան վեկտորային ավտոռեգրեսիոն մոդելների կիրառմամբ։ Գրքում ուսումնասիրվում են մակրոտնտեսական ցուցանիշների փոխկապակցվածության վերլուծության և տնտեսական գործընթացների կանխատեսման ժամանակակից էկոնոմետրիկ մոտեցումները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Բայեսյան մեթոդաբանության հնարավորություններին։ Ներկայացվում են ՀՆԱ-ի ձևավորման վրա ազդող հիմնական մակրոտնտեսական գործոնները, դրանց դինամիկան և փոխադարձ կապերը, ինչպես նաև տնտեսական ցուցանիշների կանխատեսման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վեկտորային ավտոռեգրեսիոն մոդելների կառուցվածքին, դրանց պարամետրերի գնահատման սկզբունքներին և այն առավելություններին, որոնք դրանք կարող են ապահովել փոխկապակցված ժամանակային շարքերի համատեղ վերլուծության դեպքում։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչը Բայեսյան մոտեցման կիրառումն է, որի միջոցով հնարավոր է համադրել առկա վիճակագրական տվյալները և նախնական տեղեկատվությունը՝ մոդելի պարամետրերի գնահատումն ու կանխատեսումների ճշգրտությունը բարելավելու նպատակով։ Հեղինակը դիտարկում է մոդելի կառուցման հիմնական փուլերը՝ տնտեսական ցուցանիշների ընտրությունից և տվյալների նախապատրաստումից մինչև մոդելի նույնականացում, գնահատում, ստուգում և կանխատեսումների իրականացում։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել ՀՆԱ-ի հետ կապված այնպիսի ցուցանիշներ, ինչպիսիք են գնաճը, ներդրումները, սպառումը, արտահանումը, ներմուծումը, փոխարժեքը և այլ մակրոտնտեսական փոփոխականներ՝ բացահայտելու դրանց դինամիկ փոխազդեցությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կանխատեսումների որակի գնահատմանը և տարբեր մոդելների արդյունքների համեմատությանը, ինչը հնարավորություն է տալիս պարզելու Բայեսյան վեկտորային ավտոռեգրեսիոն մոտեցման կիրառելիությունն ու արդյունավետությունը Հայաստանի տնտեսության պայմաններում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տնտեսական քաղաքականության մշակման համար հուսալի կանխատեսումների նշանակությունը՝ հատկապես տնտեսական աճի, մակրոտնտեսական կայունության և ռեսուրսների պլանավորման խնդիրների լուծման ժամանակ։ Ներկայացված մեթոդաբանությունը կարող է կիրառվել ոչ միայն ՀՆԱ-ի, այլև փոխկապակցված մակրոտնտեսական այլ ցուցանիշների կանխատեսման համար՝ ապահովելով տնտեսական գործընթացների քանակական գնահատման ավելի ճկուն գործիքներ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էկոնոմետրիկների, վիճակագիրների, ֆինանսական վերլուծաբանների, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է XI դարի հայ միջնադարյան պատմագրական արձակի գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ պատմական շարադրանքը դիտարկելով ոչ միայն որպես անցյալի իրադարձությունների մասին տեղեկություններ պահպանող աղբյուր, այլև որպես ինքնուրույն գրական կառուցվածք ունեցող ստեղծագործություն։ Հետազոտության առանցքում պատմական նյութի գեղարվեստական կազմակերպման սկզբունքներն են, հեղինակի պատմողական եղանակը, կերպարաստեղծման միջոցները, լեզվաոճական համակարգը և իրադարձությունների հեղինակային մեկնաբանության ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմագրության և գեղարվեստական գրականության փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են իրական պատմական դեպքերի նկարագրությանը միանում հուզական գնահատականները, պատկերավոր խոսքը, խորհրդանշական շերտերը և բարոյափիլիսոփայական ընդհանրացումները։ Քննվում է պատմողի կերպարը, նրա վերաբերմունքը ներկայացվող իրադարձություններին և այն եղանակները, որոնց միջոցով պատմական ժամանակաշրջանի ողբերգական իրողությունները վերածվում են գրականորեն ամբողջական պատումի։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ողբերգականության և դրամատիզմի դրսևորումներին, որոնք պայմանավորում են պատմողական նյութի հուզական լարվածությունը և նպաստում պատմական իրադարձությունների մարդկային հետևանքների ընդգծմանը։ Ուսումնասիրվում են կերպարների բնութագրման սկզբունքները, անհատական ու հավաքական կերպարների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև հասարակության տարբեր խմբերի ներկայացման առանձնահատկությունները։ Լեզվաոճական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են պատկերավոր արտահայտությունները, համեմատությունները, փոխաբերությունները, հակադրությունները, կրկնությունները և հռետորական կառուցվածքները՝ որպես պատմողական ազդեցությունն ուժեղացնող միջոցներ։ Առանձին ուշադրության է արժանանում աստվածաշնչյան ու քրիստոնեական պատկերային համակարգի ազդեցությունը, որի միջոցով պատմական իրադարձությունները կարող են ստանալ բարոյական և խորհրդանշական մեկնաբանություն։ Հետազոտվում են նաև ժամանակի, տարածության և պատմական հիշողության գեղարվեստական կազմակերպման առանձնահատկությունները՝ պարզելու համար, թե ինչպես է պատմիչը կառուցում իր դարաշրջանի ամբողջական պատկերը։ Կարևորվում է ստեղծագործության ժանրային բնույթի հարցը, քանի որ պատմագրական փաստագրությունը, վկայությունը, ողբերգական պատումը և գրական պատկերավորությունը հանդես են գալիս փոխկապակցված ձևով։ Գրականագիտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հեղինակի անհատական ոճը և նրա տեղը հայ միջնադարյան արձակի զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունն ընդհանուր առմամբ նպաստում է հայ միջնադարյան պատմագրության գեղարվեստական արժեքի առավել ամբողջական ընկալմանը՝ ցույց տալով պատմական հիշողության, հեղինակային աշխարհընկալման և գրական արտահայտչամիջոցների սերտ փոխազդեցությունը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է տրամաբանական ծրագրավորման մեջ SLDNF-ռեզոլյուցիայի ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով ժխտման օգտագործմամբ տրամաբանական ծրագրերի եզրակացության մեխանիզմներին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն խնդիրը, թե ինչպես կարելի է տրամաբանական ծրագրերում դրական և ժխտական նպատակների համադրությամբ կառուցել հաշվարկման և ապացուցման գործընթաց, որը միաժամանակ կլինի ձևականորեն հիմնավորված և գործնականում կիրառելի։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են SLD-ռեզոլյուցիայի հիմնական գաղափարները, դրանց ընդլայնումը ժխտման նկատմամբ և այն առանձնահատկությունները, որոնք առաջանում են բացասական լիտերալների կամ «ժխտում՝ որպես ձախողում» սկզբունքի կիրառման դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկային ծառերի կառուցմանը, ենթանպատակների հաջորդական ընտրությանը, ունիվերսալ և էկզիստենցիալ փոփոխականների հետ աշխատանքին, միավորման գործընթացին և այն պայմաններին, որոնց դեպքում ժխտական ենթանպատակի ձախողումը կամ հաջողությունը կարող է հիմք հանդիսանալ ընդհանուր ռեզոլյուցիոն գործընթացի հաջորդ քայլի համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է SLDNF-մեխանիզմի տեսական հատկությունների վերլուծությունը, այդ թվում՝ ավարտելիության, հիմնավորվածության, ամբողջականության և հաշվարկի ճիշտության հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն դեպքերին, երբ ժխտման կիրառումը բարդացնում է տրամաբանական եզրակացությունը, մասնավորապես՝ երբ ծրագրում առկա են ռեկուրսիվ սահմանումներ, անվերջ հաշվարկներ կամ փոփոխականներով բացասական ենթանպատակներ։ Նման իրավիճակներում էական նշանակություն ունեն ծրագրի կառուցվածքը, նպատակների ընտրության կարգը և հաշվարկային գործընթացի ավարտելիությունը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել SLDNF-ռեզոլյուցիայի աշխատանքի օրինակներ, որոնց միջոցով պարզաբանվում է դրական և բացասական նպատակների մշակման հաջորդականությունը և ցուցադրվում է, թե ինչպես է կառուցվում համապատասխան հաշվարկային ծառը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև տրամաբանական ծրագրերի տարբեր դասերի համար մեխանիզմի կիրառելիության սահմանները և այն պայմանները, որոնց պահպանման դեպքում հնարավոր է ստանալ տեսականորեն վստահելի արդյունքներ։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ SLDNF-ռեզոլյուցիան կարևոր տեղ է զբաղեցնում ժխտում պարունակող տրամաբանական ծրագրերի իմաստաբանության և կատարման մեխանիզմների ուսումնասիրության մեջ՝ կապելով ձևական տրամաբանության ապացուցման մեթոդները ծրագրային հաշվարկի հետ։ Նման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տրամաբանական ծրագրավորման, ավտոմատացված թեորեմների ապացուցման, արհեստական բանականության և ձևական մեթոդների ոլորտներով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել SLDNF-ռեզոլյուցիայի կառուցվածքը, գործողության սկզբունքները և տեսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ավելի խորությամբ ներկայացնել ժխտման դերը տրամաբանական ծրագրավորման մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տրամաբանական եզրահանգման և ծրագրային հաշվարկի գործընթացները փոխկապակցվում։