Նավթային եկամուտների և տնտեսական աճի փոխազդեցության հիմնա խնդիրները Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում

Политология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է քաղաքական երկխոսության հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը արդի հասարակական-քաղաքական փոխակերպումների պայմաններում՝ դիտարկելով երկխոսությունը որպես քաղաքական գործընթացների, հասարակության տարբեր խմբերի փոխգործակցության և հակասությունների կարգավորման կարևոր մեխանիզմ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել քաղաքական երկխոսության էությունը, դրա ձևավորման և զարգացման պայմանները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք ժամանակակից հասարակությունների արագ փոփոխությունների պայմաններում նպաստում կամ խոչընդոտում են արդյունավետ քաղաքական հաղորդակցությանը։ Աշխատության շրջանակում քաղաքական երկխոսությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես իշխանության և ընդդիմության կամ տարբեր քաղաքական ուժերի միջև հաղորդակցության ձև, այլև որպես հասարակության, պետական ինստիտուտների, քաղաքացիական հասարակության, փորձագիտական շրջանակների և տարբեր սոցիալական խմբերի միջև փոխըմբռնման հասնելու գործընթաց։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից հասարակական-քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը քաղաքական հաղորդակցության բնույթի վրա։ Տեխնոլոգիական զարգացումը, տեղեկատվական միջավայրի արագ փոփոխությունը, սոցիալական ցանցերի տարածումը, հասարակական մասնակցության նոր ձևերը և քաղաքական գործընթացների թվայնացումը փոխում են ինչպես քաղաքական դերակատարների հաղորդակցության եղանակները, այնպես էլ հանրային կարծիքի ձևավորման մեխանիզմները։ Այս պայմաններում երկխոսությունը կարող է նպաստել հասարակական վստահության ամրապնդմանը, տարբեր շահերի համադրմանը և քաղաքական հակասությունների խաղաղ կարգավորմանը, սակայն միաժամանակ կարող է բախվել բևեռացման, ապատեղեկատվության, փոխադարձ անվստահության և քաղաքական մանիպուլյացիաների խնդիրներին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է քաղաքական երկխոսության և ժողովրդավարական կառավարման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Արդյունավետ երկխոսությունը ենթադրում է ոչ միայն տարբեր տեսակետների արտահայտման հնարավորություն, այլև դրանց լսելու, քննարկելու և քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացում հաշվի առնելու պատրաստակամություն։ Այդ տեսանկյունից ուսումնասիրվում են քաղաքական մասնակցության, ներկայացուցչականության, հանրային քննարկումների, փոխզիջումների և կոնսենսուսի ձևավորման խնդիրները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև քաղաքական երկխոսության տարբեր մակարդակները՝ պետական ինստիտուտների ներսում իրականացվող քննարկումներից մինչև հասարակական և միջազգային հարթակներում տեղի ունեցող բանակցություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ճգնաժամային իրավիճակներում երկխոսության դերը, երբ հասարակական լարվածության, քաղաքական հակասությունների կամ ինստիտուցիոնալ անվստահության պայմաններում հաղորդակցության արդյունավետ մեխանիզմների առկայությունը կարող է էապես ազդել կայունության պահպանման և հակամարտությունների խորացման կանխարգելման վրա։ Աշխատության տեսական նշանակությունն այն է, որ քաղաքական երկխոսության երևույթը դիտարկվում է ժամանակակից հասարակական փոփոխությունների ավելի լայն համատեքստում՝ կապելով այն իշխանության, քաղաքական մշակույթի, հանրային մասնակցության, հաղորդակցության և ժողովրդավարական կառավարման հիմնախնդիրների հետ։ Գործնական առումով ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքական գործընթացների մասնակիցների, պետական կառավարման մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների, վերլուծաբանների և քաղաքական հաղորդակցության ոլորտում աշխատող մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը քաղաքական երկխոսությունը ներկայացնում է որպես ժամանակակից հասարակության մեջ փոխըմբռնման, քաղաքական մասնակցության, հակասությունների կարգավորման և կայուն հասարակական հարաբերությունների ձևավորման կարևոր գործիք՝ ուսումնասիրելով դրա հնարավորություններն ու սահմանափակումները արագ փոփոխվող հասարակական-քաղաքական միջավայրում։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է ցորենի արմատային համակարգը վնասող հիվանդությունների տարածվածության, առաջացման պայմանների և բույսերի զարգացման ու բերքատվության վրա դրանց ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության Գորգանի տարածաշրջանի բնակլիմայական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում արմատային փտախտների հարուցիչների հայտնաբերման ու բնութագրման, հիվանդությունների տարածման աստիճանի գնահատման և դրանց զարգացման վրա շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցության վերլուծության հարցերն են։ Քննվում են հողի խոնավության, ջերմաստիճանի, մշակության պայմանների, ցանքաշրջանառության, բույսերի զարգացման փուլերի և այլ ագրոէկոլոգիական գործոնների հնարավոր փոխազդեցությունները հիվանդությունների դրսևորման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ախտահարված բույսերի ընդհանուր վիճակի, արմատային համակարգի վնասման և արտադրողականության ցուցանիշների միջև կապերի բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել ցորենի տարբեր սորտերի կամ ձևերի արձագանքները հիվանդությունների նկատմամբ՝ գնահատելով դրանց հարաբերական կայունությունը և գյուղատնտեսական արտադրության պայմաններում կիրառման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բույսերի պաշտպանության միջոցների արդյունավետության գիտական գնահատումը՝ դրանց ազդեցությունը դիտարկելով ոչ միայն հիվանդության սահմանափակման, այլև բույսերի կենսունակության, բերքի ձևավորման, տնտեսական նպատակահարմարության և շրջակա միջավայրի անվտանգության տեսանկյուններից։ Քիմիական պաշտպանության հարցերը դիտարկվում են բուսասանիտարական կառավարման ընդհանուր համակարգի շրջանակում՝ հաշվի առնելով նաև ագրոտեխնիկական և կանխարգելիչ մոտեցումների նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու տարածաշրջանում հիվանդությունների զարգացման հիմնական օրինաչափությունները և առանձնացնելու այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել դրանց տարածմանը կամ սահմանափակմանը։ Կարևորվում է տեղական պայմաններին համապատասխան բույսերի պաշտպանության ռազմավարության ձևավորումը, քանի որ նույն հիվանդության տարածվածությունն ու վնասակարությունը կարող են էապես տարբեր լինել բնակլիմայական և արտադրական պայմաններից կախված։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է բուսախտաբանության, գյուղատնտեսական բույսերի պաշտպանության, ագրոէկոլոգիայի և բուսաբուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտական հիմքեր ստեղծել ցորենի առողջության պահպանման, հիվանդությունների հետևանքով առաջացող կորուստների նվազեցման և արտադրության կայունության բարձրացման համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Վրաստանի տարածքում հայկական կրթական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման բազմադարյա պատմությանը՝ վաղ միջնադարից մինչև XX դարի սկիզբը։ Ուսումնասիրության առանցքում հայկական դպրոցների առաջացումը, դրանց տարածումը, կրթական գործունեության կազմակերպումը և տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում ունեցած մշակութային ու հասարակական նշանակությունն են։ Կրթության պատմությունը դիտարկվում է Վրաստանի հայկական համայնքների զարգացման, հայ-վրացական պատմամշակութային կապերի և տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական ու սոցիալական փոփոխությունների լայն համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում եկեղեցիների և վանական կենտրոնների դերին, որոնք միջնադարում կարևոր նշանակություն ունեին գրագիտության տարածման, ձեռագրական մշակույթի պահպանման և հոգևոր կրթության կազմակերպման գործում։ Քննվում է կրթական հաստատությունների աշխարհագրական տարածումը, դրանց գործունեությունը քաղաքային և գյուղական հայկական համայնքներում, ուսուցման կազմակերպման ձևերը, դասավանդվող առարկաների շրջանակը և ուսուցիչների դերակատարությունը։ Հետագա ժամանակաշրջանների ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում է կրթության աստիճանական աշխարհականացումը, նոր տիպի դպրոցների ձևավորումը, ուսումնական ծրագրերի փոփոխությունը և ժամանակակից մանկավարժական մոտեցումների ներթափանցումը։ Առանձին տեղ է զբաղեցնում Թիֆլիսի՝ որպես հայկական կրթական, գրական և մշակութային կարևոր կենտրոնի նշանակության քննությունը։ Քաղաքում գործող կրթական հաստատությունները դիտարկվում են հայ մտավորականության, մանկավարժական մտքի, գրահրատարակչության և հասարակական կյանքի զարգացման հետ փոխկապակցված։ Ուշադրություն է դարձվում նաև դպրոցների նյութական ապահովմանը, համայնքային կառավարման մարմինների, բարեգործների և մշակութային կազմակերպությունների մասնակցությանը կրթական համակարգի պահպանման ու զարգացման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հայոց լեզվի և գրականության դասավանդման նշանակությունը համայնքային մշակութային ինքնության պահպանման համար՝ միաժամանակ դիտարկելով բազմալեզու միջավայրի ազդեցությունը կրթական գործընթացների վրա։ Քննվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում դպրոցների գործունեության վրա ազդած վարչական և իրավական պայմանները, կրթական քաղաքականության փոփոխությունները և դրանց հետևանքները հայկական կրթական հաստատությունների համար։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարող է հիմնվել դպրոցական փաստաթղթերի, հաշվետվությունների, մամուլի հրապարակումների, հուշագրությունների, նամակագրության, վիճակագրական նյութերի և այլ պատմական վկայությունների համադրման վրա։ Նման նյութերը հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին դպրոցների պատմությունը, այլև ուսուցիչների, աշակերտների և համայնքային կառույցների մասնակցությամբ ձևավորված ամբողջ կրթամշակութային միջավայրը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ կրթության պատմության, վիրահայության մշակութային ժառանգության, հայ-վրացական հարաբերությունների և հայկական համայնքների հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։

Экономика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է արժութային կարգավորման համակարգի արդիականացման հիմնախնդիրներին՝ Հայաստանի Հանրապետությունում, որտեղ վերլուծվում են ֆինանսական կայունության ապահովման, դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետության և արտաքին տնտեսական ազդեցությունների փոխազդեցության հարցերը։ Նյութում դիտարկվում է ազգային արժույթի կայունության պահպանման մեխանիզմների կատարելագործումը, արտարժույթի շուկայի կարգավորման գործիքների զարգացումը և կենտրոնական բանկի դերակատարությունը փոխարժեքի տատանումների վերահսկման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կապիտալի հոսքերի կարգավորմանը, ֆինանսական շուկաների լիբերալացման աստիճանին և միջազգային ֆինանսական ինտեգրման պայմաններում առաջացող ռիսկերին։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է օրենսդրական դաշտի բարեփոխման անհրաժեշտությունը, ֆինանսական վերահսկողության գործիքների արդիականացումը և մակրոտնտեսական քաղաքականության համադրելիությունը արժութային կայունության նպատակների հետ։ Միաժամանակ քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառելիության հնարավորությունները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել համակարգի ճկունությունը և դիմակայունությունը արտաքին շոկերի նկատմամբ։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է կոխլեար իմպլանտացիա անցած երեխաների հետ սուրդոմանկավարժական աշխատանքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով լսողական ընկալման, խոսքի զարգացման և կրթական աջակցության կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները։ Ներկայացվում են լսողության խանգարումներ ունեցող երեխաների զարգացման առանձնահատկությունները, կոխլեար իմպլանտի ազդեցությունը երեխայի հաղորդակցական հնարավորությունների վրա և վերականգնողական-մանկավարժական գործընթացի հիմնական փուլերը։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են լսողական մարզման, խոսքային հմտությունների ձևավորման, բառապաշարի զարգացման, արտասանության կատարելագործման և սոցիալական հարմարվողականության մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատական ուսուցման ծրագրերի մշակմանը, երեխայի տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, ինչպես նաև ընտանիքի և մասնագետների համագործակցության դերին վերականգնողական գործընթացում։ Ներկայացվում են գործնական մեթոդներ և մանկավարժական ռազմավարություններ, որոնք նպաստում են իմպլանտացված երեխաների լիարժեք հաղորդակցական և կրթական ներառմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սուրդոմանկավարժների, հատուկ մանկավարժների, լոգոպեդների, հոգեբանների, վերականգնողական մասնագետների, ուսուցիչների, ուսանողների, ինչպես նաև լսողական խանգարումներ ունեցող երեխաների զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ծնողների և մասնագետների համար։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ջրային էմուլսիաներում պոլիմերացման և օքսիդացման ռադիկալային գործընթացների տոպոքիմիական և կինետիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ազատ ռադիկալների մասնակցությամբ ընթացող քիմիական փոխակերպումներն են, դրանց մեխանիզմները և այն գործոնները, որոնք պայմանավորում են ռեակցիաների արագությունն ու ուղղությունը բազմաֆազ ջրային միջավայրում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են էմուլսիոն համակարգերի կառուցվածքը, մասնիկների և ջրային փուլի փոխազդեցությունը, ռադիկալների առաջացման ու տարածման պայմանները, ինչպես նաև պոլիմերացման և օքսիդացման գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ էմուլսիաներում քիմիական ռեակցիաները տեղի են ունենում տարբեր ֆազերի սահմանային և սահմանափակ տարածքներում, ինչն էականորեն ազդում է ռեակցիաների մեխանիզմի և կինետիկ օրինաչափությունների վրա։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ռեակցիայի արագության կախվածությունը ջերմաստիճանից, ռեագենտների և նախաձեռնիչների կոնցենտրացիայից, էմուլսիայի բաղադրությունից, մասնիկների չափերից և մակերևութային ակտիվ նյութերի առկայությունից։ Կարևոր ուղղություն է ռադիկալային գործընթացների տարրական փուլերի վերլուծությունը, այդ թվում՝ ռադիկալների առաջացումը, շղթայի նախաձեռնումը, աճը, փոխանցումը և ավարտը, ինչպես նաև օքսիդացման ընթացքում միջանկյալ ակտիվ մասնիկների ձևավորումն ու փոխազդեցությունը։ Կինետիկական տվյալների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշելու գործընթացների արագության հաստատունները, բացահայտելու ռեակցիայի սահմանափակող փուլերը և ձևակերպելու գործընթացների մեխանիզմների վերաբերյալ հիմնավորված պատկերացումներ։ Տոպոքիմիական մոտեցումը լրացնում է այդ վերլուծությունը՝ հնարավորություն տալով գնահատելու տարածական կազմակերպվածության, ֆազերի սահմանների և ռեակցիոն կենտրոնների տեղաբաշխման ազդեցությունը քիմիական փոխակերպումների ընթացքի վրա։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել էմուլսիոն պոլիմերացման և օքսիդացման գործընթացների տեսական հիմքերի խորացմանը, ինչպես նաև դրանց կառավարման և օպտիմալացման մեթոդների կատարելագործմանը։ Հետազոտությունը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն պոլիմերային նյութերի, լատեքսների, ծածկույթների, սոսինձների և այլ բազմաֆազ քիմիական համակարգերի ստացման տեխնոլոգիաներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական և օրգանական քիմիայի, պոլիմերների քիմիայի, քիմիական կինետիկայի, կոլոիդային քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։