Տնտեսական գործունեության էկոլոգիական անվտանգության ապահովման հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Культура

Աշխատությունը նվիրված է նատյուրմորտ ժանրի զարգացմանը և դրա արտացոլմանը Հայաստանի նկարիչների ստեղծագործություններում՝ ընդգրկելով գեղանկարչության պատմական զարգացման տարբեր փուլեր։ Հեղինակը վերլուծում է նատյուրմորտի ժանրը որպես գեղարվեստական արտահայտման ինքնուրույն ձև, որի միջոցով արվեստագետները ուսումնասիրում են առարկաների կառուցվածքը, գույնը, լուսաստվերը և կոմպոզիցիոն լուծումները։ Գրքում ներկայացվում են հայ նկարիչների ստեղծագործություններում նատյուրմորտի թեմատիկ և ոճական բազմազան դրսևորումները՝ սկսած դասական մոտեցումներից մինչև ժամանակակից գեղարվեստական որոնումներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային գունային մտածողության, մշակութային խորհրդանիշների և առարկայական աշխարհի գեղարվեստական մեկնաբանության առանձնահատկություններին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև եվրոպական և ռուսական գեղանկարչական ավանդույթների ազդեցությունը հայ նատյուրմորտի ձևավորման վրա՝ ընդգծելով տեղական դպրոցների ինքնատիպ զարգացումը։ Աշխատությունը ներառում է արվեստաբանական վերլուծություններ, ստեղծագործությունների համեմատական դիտարկումներ և գեղագիտական գնահատականներ՝ բացահայտելով ժանրի զարգացման հիմնական միտումները հայ կերպարվեստում։ Այն կարևոր աղբյուր է արվեստաբանների, գեղանկարիչների, մշակութաբանների և արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության պատմություն-ը նորագույն պատմության և պետականագիտության ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Հայաստանի ժամանակակից պետականության ձևավորման և զարգացման գործընթացը 1991 թվականից սկսած՝ Խորհրդային Միության փլուզման հետևանքով անկախության վերականգնումից մինչև ներկայիս քաղաքական, տնտեսական և հասարակական համակարգերի ձևավորումը, աշխատությունում վերլուծվում են անկախության հռչակման նախադրյալները, պետական ինստիտուտների ստեղծումը, սահմանադրական բարեփոխումները, իշխանության ճյուղերի կայացումը և ժողովրդավարական համակարգի ձևավորման բարդ ընթացքը, ինչպես նաև արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղությունները՝ տարածաշրջանային անվտանգության մարտահրավերների, պատերազմի և խաղաղության գործընթացների, դիվանագիտական հարաբերությունների և միջազգային ինտեգրման համատեքստում, հատուկ ուշադրություն է դարձվում ներքին քաղաքական զարգացումներին, սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամերին և բարեփոխումներին, որոնք ձևավորել են ժամանակակից Հայաստանի պետական կառուցվածքը, աշխատությունը միաժամանակ ընդգծում է հասարակության փոփոխությունները, քաղաքացիական ինստիտուտների զարգացումը և ազգային ինքնության նոր դրսևորումները անկախ պետականության պայմաններում՝ ներկայացնելով Երրորդ Հանրապետության պատմությունը որպես շարունակական և բազմաշերտ գործընթաց։

Психология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է երիտասարդների շրջանում առողջ կենսակերպի նկատմամբ արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն հարցը, թե ինչպիսի ներքին և արտաքին պայմաններ են ազդում երիտասարդի կողմից առողջությունը որպես կարևոր անձնական և սոցիալական արժեք ընկալելու, համապատասխան վարքագիծ ձևավորելու և առողջությանը նպաստող կենսակերպ ընտրելու գործընթացի վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են անձի արժեքային համակարգի, մոտիվացիայի, ինքնագիտակցության, ինքնագնահատականի, պատասխանատվության զգացման և ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների դերը առողջ վարքագծի ձևավորման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ առողջ կենսակերպը պայմանավորված չէ միայն առողջության մասին գիտելիքների առկայությամբ․ կարևոր նշանակություն ունեն նաև այդ գիտելիքները գործնական վարքագծի վերածելու պատրաստակամությունը, անձնական համոզմունքները և սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ընտանիքի, հասակակիցների, կրթական միջավայրի, հասարակական նորմերի և տեղեկատվական միջավայրի ազդեցությունը երիտասարդի արժեքային կողմնորոշումների զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև առողջության պահպանման հետ կապված մոտիվացիոն գործոններին, ռիսկային վարքագծի ձևավորմանը, ֆիզիկական ակտիվության, սննդակարգի, քնի և առօրյա ռեժիմի նկատմամբ վերաբերմունքին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անձի հոգեբանական հասունությանը և ինքնակարգավորման կարողություններին, քանի որ երիտասարդության շրջանում ձևավորվող սովորություններն ու արժեքները կարող են նշանակալի ազդեցություն ունենալ հետագա կյանքի վարքագծային ընտրությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հոգեբանական պայմանները, որոնք նպաստում են առողջության նկատմամբ գիտակցված և կայուն վերաբերմունքի ձևավորմանը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են խոչընդոտել առողջ կենսակերպի ընտրությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կրթական և կանխարգելիչ ծրագրերի մշակման համար՝ հատկապես երիտասարդների առողջապահական գրագիտության, ինքնակարգավորման և առողջ վարքագծի խթանման ուղղություններով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, մանկավարժներին, սոցիալական աշխատողներին, առողջապահության ոլորտի մասնագետներին, երիտասարդության հետ աշխատող կազմակերպություններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է երիտասարդի առողջ կենսակերպի ձևավորման գործընթացը որպես բազմագործոն հոգեբանական երևույթ՝ ընդգծելով արժեքային համակարգի, անձնական մոտիվացիայի, ինքնագիտակցության և սոցիալական միջավայրի փոխազդեցության կարևորությունը առողջությանը միտված կայուն վարքագծի ձևավորման գործում։

Медицина

Աշխատանքը նվիրված է շնչառական խանգարումների համախտանիշի կանխատեսման, կանխարգելման և բուժման ժամանակակից մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են համախտանիշի առաջացմանը նպաստող հիմնական գործոնները, կլինիկական դրսևորումները, հիվանդության զարգացման ռիսկի գնահատման եղանակները և վաղ ախտորոշման նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի խմբերի ժամանակին հայտնաբերմանը և այն կանխարգելիչ միջոցառումներին, որոնք կարող են նվազեցնել շնչառական անբավարարության զարգացման հավանականությունը կամ մեղմացնել դրա ընթացքը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ժամանակակից ախտորոշիչ և կանխատեսող մեթոդների կիրառումը, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու հիվանդության ծանրությունը և ընտրելու անհատականացված բուժական մարտավարություն։ Բուժման ժամանակակից մոտեցումները ներառում են շնչառական աջակցության տարբեր եղանակներ, թթվածնաբուժության օպտիմալացում և, համապատասխան դեպքերում, թոքերի մակերեսային ակտիվ նյութի կիրառություն՝ նվազագույնի հասցնելով բուժման հնարավոր բարդությունները։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ոչ ինվազիվ շնչառական աջակցության տեխնոլոգիաների զարգացմանը և դրանց դերին մեխանիկական օդափոխության անհրաժեշտությունը նվազեցնելու գործում։ Կարևորվում է բուժման արդյունավետության գնահատումը, հիվանդի վիճակի շարունակական մոնիթորինգը և թերապիայի արագ հարմարեցումը կլինիկական փոփոխություններին։ Հետազոտությունը նաև ընդգծում է կանխարգելման, վաղ հայտնաբերման և ժամանակին բուժման փոխկապակցվածությունը, քանի որ շնչառական խանգարումների դեպքում ճիշտ ընտրված միջամտությունը կարող է էականորեն ազդել հիվանդության ելքի վրա։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել շնչառական խանգարումների համախտանիշի կառավարման ժամանակակից ռազմավարությունների կատարելագործմանը, բարդությունների նվազեցմանը և բժշկական օգնության արդյունավետության բարձրացմանը՝ հատկապես բարձր ռիսկի խմբերում։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը նախատեսված է տեղական սովետների դեպուտատներին անհրաժեշտ գրականության և տեղեկատվական նյութերի կողմնորոշիչ ու մատենագիտական ցանկ տրամադրելու համար։ Այն նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնելու այն գրականությունը, որը կարող էր օգտագործվել տեղական կառավարման, վարչական գործունեության, սոցիալ-տնտեսական խնդիրների և հանրային կյանքի տարբեր ոլորտների վերաբերյալ անհրաժեշտ գիտելիքներ ձեռք բերելու ու գործնական աշխատանքը կազմակերպելու համար։ Հրատարակության մեջ ընդգրկված գրականությունը կարող է ներառել պետական կառավարման, տեղական մարմինների գործունեության, օրենսդրության, տնտեսության, սոցիալական ոլորտի, մշակույթի և հասարակական կյանքի վերաբերյալ աշխատություններ ու տեղեկատու նյութեր։ Ցանկի կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն հեշտացնում է անհրաժեշտ աղբյուրների ընտրությունը և հնարավորություն է տալիս համակարգված կերպով օգտվել մասնագիտական ու հանրամատչելի գրականությունից։ Նյութը կարող է արտացոլել տվյալ ժամանակաշրջանի տեղական կառավարման մարմինների առջև դրված խնդիրները և դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվական ու կրթական պահանջները։ Մատենագիտական բնույթը հրատարակությանը հաղորդում է նաև տեղեկատու արժեք՝ այն դարձնելով օգտակար աղբյուր տվյալ ժամանակաշրջանի պետական կառավարման և տեղական իշխանության գործունեության ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել տեղական ինքնակառավարման և պետական կառավարման պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին, քաղաքական գիտությունների մասնագետներին, գրադարանագետներին և խորհրդային շրջանի հասարակական-քաղաքական գրականության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Технология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է վայրի խաղողի ծաղկամզվածքի ուսումնասիրությանը՝ որպես բուրավետացված գինիների արտադրության համար պոտենցիալ արժեքավոր բուսական հումքի։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել ծաղկամզվածքի քիմիական և տեխնոլոգիական հատկությունները, բացահայտել դրա մեջ առկա բուրավետ և կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչները, ինչպես նաև ուսումնասիրել դրանց կիրառման հնարավորությունները գինու համային և բույրային հատկանիշների ձևավորման գործընթացում։ Ծաղկամզվածքը կարող է պարունակել եթերային յուղեր, ֆենոլային միացություններ, օրգանական թթուներ, պիգմենտներ և այլ նյութեր, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ ստացվող արտադրանքի բույրի, համի, գույնի և ընդհանուր օրգանոլեպտիկ հատկությունների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հումքի հավաքման, նախնական մշակման, չորացման և պահպանման պայմանները, քանի որ այդ գործոնները կարող են էականորեն ազդել բուրավետ նյութերի պահպանման և հետագա արդյունահանման արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բուրավետ բաղադրիչների առանձնացման և գինու մեջ դրանց փոխանցման տեխնոլոգիական եղանակներին։ Կարող են համեմատվել տարբեր մեթոդներ՝ թրմում, արդյունահանում, հումքի տարբեր կոնցենտրացիաների օգտագործում և մշակման տարբեր տևողություններ, որոնց միջոցով հնարավոր է կարգավորել ստացվող ըմպելիքի բույրի ինտենսիվությունն ու համային հավասարակշռությունը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է ստացված բուրավետացված գինիների ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների ուսումնասիրությունը։ Կարող են որոշվել սպիրտի ծավալային բաժինը, թթվայնությունը, շաքարների պարունակությունը, ֆենոլային միացությունների քանակը, գունային ցուցանիշները և այլ բնութագրեր, որոնք անհրաժեշտ են արտադրանքի որակի գնահատման համար։ Միաժամանակ կարևոր նշանակություն ունի օրգանոլեպտիկ վերլուծությունը, որի միջոցով գնահատվում են գինու արտաքին տեսքը, գույնը, բույրը, համը, հետհամը և ընդհանուր ներդաշնակությունը։ Տարբեր տեխնոլոգիական տարբերակների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս որոշել հումքի այն քանակությունն ու մշակման պայմանները, որոնք ապահովում են առավել բարենպաստ սպառողական հատկություններ՝ առանց գինու հիմնական բնութագրերի անցանկալի փոփոխության։ Աշխատության կարևոր կողմերից է նաև վայրի խաղողի չօգտագործվող կամ քիչ օգտագործվող բուսական մասի վերածումը հավելյալ արժեք ունեցող հումքի։ Նման մոտեցումը կարող է նպաստել խաղողի վերամշակման ընթացքում առաջացող ռեսուրսների առավել ամբողջական օգտագործմանը և նոր տեսակի գինեգործական արտադրանքի ստեղծմանը։ Հետազոտությունը կարող է նշանակություն ունենալ նաև բնական բուրավետիչների կիրառման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել սինթետիկ բուրավետ նյութերի փոխարեն կամ դրանց սահմանափակ կիրառմամբ բնական բուսական հումքի օգտագործման հեռանկարները։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել բուրավետացված գինիների նոր բաղադրատոմսերի և տեխնոլոգիական գործընթացների մշակման ժամանակ, ինչպես նաև փոքր և արդյունաբերական գինեգործական արտադրություններում արտադրանքի տեսականու ընդլայնման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել գինեգործներին, սննդի տեխնոլոգներին, կենսաքիմիկոսներին, բուսական հումքի վերամշակմամբ զբաղվող մասնագետներին և նոր սննդամթերքի մշակմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է խաղողի բուսական հումքի քիմիական ուսումնասիրությունը և գինեգործական տեխնոլոգիան՝ նպատակ ունենալով պարզել վայրի խաղողի ծաղկամզվածքի կիրառման հնարավորությունները բուրավետացված գինիների արտադրության մեջ և մշակել այնպիսի տեխնոլոգիական մոտեցումներ, որոնք կապահովեն ստացվող արտադրանքի բարձր որակ, արտահայտված բույր և ներդաշնակ համային հատկություններ։