Տնտեսական համակենտրոնացումների կարգավորումը անցումային տնտեսության պայմաններում

Политология

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական կառավարման համակարգի կատարելագործման գործընթացում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ժամանակակից կառավարման արդյունավետության բարձրացման կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են թվային լուծումների ներդրման հնարավորությունները պետական կառավարման ոլորտում, էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի զարգացման առանձնահատկությունները, կառավարման գործընթացների ավտոմատացման և տեղեկատվական հոսքերի արդյունավետ կազմակերպման մեխանիզմները։ Գրքում քննարկվում են պետական ծառայությունների որակի բարելավման, կառավարման թափանցիկության բարձրացման, որոշումների ընդունման արդյունավետության և քաղաքացիների հետ փոխգործակցության կատարելագործման ուղիները՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ Այն կարող է օգտակար լինել պետական կառավարման մասնագետների, ՏՏ ոլորտի փորձագետների, տնտեսագետների, հետազոտողների, ուսանողների և թվային կառավարման զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Журналистика

Աշխատությունը նվիրված է զանգվածային տեղեկատվության ոլորտում ձևավորվող իրավահարաբերությունների բնույթի, կառուցվածքի և իրավական կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի իրավական համակարգի շրջանակում։ Հետազոտության առանցքում տեղեկատվության ստեղծման, ստացման, մշակման, տարածման և հանրային հաղորդակցության ընթացքում առաջացող հարաբերություններն են, ինչպես նաև այդ հարաբերությունների մասնակիցների իրավական կարգավիճակը։ Քննվում են խոսքի և արտահայտվելու ազատության, տեղեկատվություն ստանալու և տարածելու հնարավորության, լրատվամիջոցների գործունեության ազատության ու դրանց հետ փոխկապակցված իրավական պատասխանատվության հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լրագրողների, խմբագրությունների, լրատվական գործունեություն իրականացնող կազմակերպությունների, պետական մարմինների, քաղաքացիների և իրավաբանական անձանց միջև առաջացող իրավահարաբերություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տեղեկատվության ազատ տարածման և այլ իրավունքների պաշտպանության միջև հավասարակշռության խնդիրը, մասնավորապես՝ անձնական և ընտանեկան կյանքի, պատվի, արժանապատվության, գործարար համբավի, անձնական տվյալների և օրենքով պաշտպանվող այլ շահերի համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տեղեկության աղբյուրների պաշտպանության, պաշտոնական տեղեկատվության հասանելիության, հերքման և պատասխանի հնարավորության, ինչպես նաև լրատվական նյութերի տարածման հետևանքով առաջացող իրավական պատասխանատվության ընդհանուր սկզբունքները։ Առանձին նշանակություն ունի զանգվածային հաղորդակցության թվայնացման ազդեցությունը, քանի որ առցանց լրատվամիջոցների, սոցիալական հարթակների և տեղեկատվության արագ տարածման պայմաններում ավանդական լրատվական իրավահարաբերությունները ձեռք են բերում նոր առանձնահատկություններ։ Քննվում են նաև լրատվական գործունեության ինքնակարգավորման և պետական իրավական կարգավորման փոխհարաբերությունները՝ հաշվի առնելով լրատվամիջոցների անկախության և հանրային շահի պաշտպանության անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում տեղեկատվական վեճերի իրավական բնույթին և դրանց լուծման մեխանիզմներին՝ տարբերակելով քաղաքացիաիրավական, վարչաիրավական և այլ հնարավոր իրավական հարաբերությունները։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև միջազգային իրավական սկզբունքների և մարդու իրավունքների պաշտպանության չափանիշների նշանակությունը զանգվածային տեղեկատվության ոլորտի ազգային իրավակարգավորման զարգացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը զանգվածային տեղեկատվության ոլորտը ներկայացնում է որպես բազմաշերտ իրավական միջավայր, որտեղ փոխկապակցվում են տեղեկատվության ազատությունը, լրատվամիջոցների գործունեությունը, անձի իրավունքների պաշտպանությունը, հանրային շահը և իրավական պատասխանատվության մեխանիզմները։

Лингвистика

Այս աշխատանքը նվիրված է խոսքային ներազդման հնարների ուսումնասիրությանը ժամանակակից քաղաքական խոսույթում՝ ամերիկյան քաղաքական գործիչների ելույթների հիման վրա, որտեղ վերլուծվում են լեզվական ռազմավարությունները, որոնք օգտագործվում են լսարանի համոզման, մոբիլիզացման և քաղաքական օրակարգի ձևավորման նպատակով։ Հեղինակը դիտարկում է քաղաքական խոսքի կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով այնպիսի մեխանիզմներ, ինչպիսիք են կրկնությունը, հակադրությունը, հուզական լեքսիկայի կիրառումը, հռետորական հարցերը, մետաֆորները և արժեքային բևեռացումը, որոնք նպաստում են հաղորդագրության ազդեցության ուժեղացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքական դիսկուրսի գաղափարական բովանդակությանը և լեզվի միջոցով իրականության մեկնաբանման ձևերին, որոնց միջոցով քաղաքական գործիչները ձևավորում են հանրային ընկալումներ և սոցիալական դիրքորոշումներ։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է խոսքային ներազդման պրագմատիկ կողմերը՝ ներառյալ լսարանի հոգեբանական առանձնահատկությունների հաշվառումը, հույզերի կառավարումը և վստահության ստեղծման մեխանիզմները։ Ներկայացվում է ամերիկյան քաղաքական ելույթների օրինակների վերլուծություն, որոնք ցույց են տալիս լեզվի արդյունավետ օգտագործումը ընտրական գործընթացներում և հանրային քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Շեշտվում է, որ քաղաքական խոսույթում խոսքային ներազդման հնարները ոչ միայն լեզվական միջոցներ են, այլև սոցիալական և գաղափարական ազդեցության կարևոր գործիքներ, որոնք էական դեր ունեն ժամանակակից ժողովրդավարական գործընթացներում։

Экономика

Մոնոպոլիան և օլիգոպոլիան շուկայական կառուցվածքի ձևեր են, որոնք բնութագրում են մրցակցության մակարդակը և շուկայի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Մոնոպոլիան այն շուկայի ձևն է, որտեղ գործում է միայն մեկ արտադրող կամ վաճառող, որը վերահսկում է ամբողջ շուկայի առաջարկը և կարող է զգալի ազդեցություն ունենալ գների ձևավորման վրա։ Այս պայմաններում մրցակցություն գրեթե չի լինում, իսկ սպառողները ստիպված են օգտվել միայն մեկ մատակարարի ծառայություններից կամ ապրանքներից։ Մոնոպոլիայի առաջացման պատճառներ կարող են լինել բարձր մուտքային խոչընդոտները, բնական ռեսուրսների վերահսկումը, տեխնոլոգիական առավելությունները կամ պետական կարգավորումները։ Օլիգոպոլիան, իր հերթին, շուկայի այն ձևն է, որտեղ գործում են մի քանի խոշոր ընկերություններ, որոնք վերահսկում են շուկայի հիմնական մասը։ Այս ընկերությունները փոխկապակցված են և իրենց որոշումները հաճախ կախված են մրցակիցների վարքագծից, ինչի պատճառով շուկայում ձևավորվում է ռազմավարական փոխազդեցություն։ Օլիգոպոլիայի դեպքում մրցակցությունը կա, բայց այն սահմանափակ է, և ընկերությունները կարող են համագործակցել կամ անուղղակի համաձայնություններ ունենալ գների և արտադրության ծավալների վերաբերյալ։ Երկու շուկայական կառուցվածքներն էլ կարող են ունենալ ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական հետևանքներ․ մոնոպոլիան կարող է բերել գների բարձրացման և արդյունավետության նվազման, մինչդեռ օլիգոպոլիան կարող է ապահովել կայունություն, բայց սահմանափակել մրցակցությունը։ Պետությունը սովորաբար փորձում է կարգավորել այս շուկաները հակամենաշնորհային քաղաքականության միջոցով՝ ապահովելով արդար մրցակցություն և սպառողների շահերի պաշտպանություն։

Экономика

Այս թեման ներկայացնում է XX դարի տնտեսական մտքի երկու կարևոր ուղղություններ՝ քեյնսյան մոտեցումը և մոնետարիզմը՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը մակրոտնտեսական քաղաքականության ձևավորման վրա։ Ջոն Մեյնարդ Քեյնս-ի գաղափարների հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ տնտեսությունը կարող է երկար ժամանակ գտնվել ոչ հավասարակշռված վիճակում, և պետության ակտիվ միջամտությունը՝ հատկապես հարկաբյուջետային քաղաքականության միջոցով, անհրաժեշտ է պահանջարկը խթանելու, գործազրկությունը նվազեցնելու և տնտեսական անկումները մեղմելու համար։ Քեյնսյան տեսությունը հատկապես արդիական դարձավ Մեծ դեպրեսիայի պայմաններում, երբ շուկայի ինքնակարգավորման գաղափարը բավարար չեղավ տնտեսական ճգնաժամը հաղթահարելու համար։ Մյուս կողմից մոնետարիզմը՝ որպես ուղղություն, առավել զարգացել է XX դարի երկրորդ կեսին և կապված է այն գաղափարի հետ, որ տնտեսության կայունության հիմնական գործոնը փողի զանգվածի վերահսկումն է, իսկ պետության միջամտությունը պետք է լինի սահմանափակ։ Monetarism-ի ներկայացուցիչները պնդում էին, որ գնաճը և տնտեսական տատանումները հիմնականում պայմանավորված են դրամական քաղաքականության սխալներով, և կենտրոնական բանկերը պետք է հետևողականորեն կարգավորեն փողի առաջարկը։ Այս երկու մոտեցումները հաճախ հակադրվում են միմյանց՝ Քեյնսը շեշտում է պահանջարկի կառավարումը պետական ծախսերով, իսկ մոնետարիզմը՝ փողի զանգվածի կայուն աճի կարևորությունը, սակայն ժամանակակից մակրոտնտեսական քաղաքականությունները հաճախ համադրում են այս գաղափարները՝ փորձելով ապահովել ինչպես աճ, այնպես էլ գնաճի վերահսկում։

Культура

Այս մատենագիտական տեղեկատուն ներկայացնում է ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ոլորտի մասնագետներին, հետազոտողներին և ընթերցողներին ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվությամբ։ Հրատարակությունում ընդգրկված են մշակույթի, կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, ժողովրդական արվեստի, թանգարանային գործի, մշակութային ժառանգության և հարակից բնագավառներին վերաբերող գրքեր, գիտական հոդվածներ, ժողովածուներ և այլ հրատարակություններ։ Նյութերը դասակարգված են ըստ թեմաների և մատենագիտական ընդունված սկզբունքների, ինչը հեշտացնում է տեղեկատվության որոնումն ու գիտական աշխատանքներում դրա օգտագործումը։ Տեղեկատուն կարևոր աղբյուր է մշակութային և արվեստագիտական հետազոտությունների, գրադարանային և տեղեկատվական գործունեության, ինչպես նաև ոլորտի զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գրադարանավարների, մատենագետների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ՀՍՍՀ մշակութային կյանքի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակությունների համակարգված մատենագիտական տեղեկատվությամբ։