Տնտեսության դոլարացման պատճառները, հետևանքներն ու հաղթահարման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

Психология

Աշխատությունը նվիրված է ներշնչման արդյունավետության վրա ազդող կոգնիտիվ գործոնների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով շնչառական գործընթացի և մարդու բարձրագույն նյարդային գործունեության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ներշնչման արդյունավետությունը պայմանավորված չէ միայն շնչառական համակարգի մեխանիկական և ֆիզիոլոգիական հնարավորություններով, այլ կարող է կախված լինել նաև ուշադրությունից, ընկալումից, շարժումների գիտակցված վերահսկումից, հիշողությունից, առաջադրանքի բարդությունից և այլ կոգնիտիվ գործընթացներից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել շնչառական շարժումների կառավարման կենտրոնական մեխանիզմները, շնչառության նկատմամբ գիտակցված վերահսկողության ազդեցությունը, ինչպես նաև ճանաչողական բեռնվածության և մտավոր գործունեության պայմաններում շնչառական ֆունկցիայի փոփոխությունները։ Կարևոր ուղղություն է նաև շնչառության և շարժողական համակարգի փոխազդեցությունը, քանի որ ներշնչման արդյունավետությունը կարող է կապված լինել շնչառական մկանների աշխատանքի համակարգման և կենտրոնական նյարդային համակարգի կողմից դրա կարգավորման հետ։ Աշխատանքը կարող է ներառել փորձարարական դիտարկումներ և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների չափումներ՝ տարբեր կոգնիտիվ առաջադրանքների կատարման ընթացքում շնչառական պարամետրերի փոփոխությունները գնահատելու նպատակով։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել շնչառության կարգավորման մեխանիզմների մասին և բացահայտել այն պայմանները, որոնց դեպքում ճանաչողական գործընթացները կարող են նպաստել կամ խոչընդոտել ներշնչման արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգիայի, նյարդաֆիզիոլոգիայի, կոգնիտիվ գիտությունների, սպորտային բժշկության և շնչառական ֆունկցիայի հետազոտության ոլորտներում աշխատող մասնագետներին ու ուսանողներին՝ որպես շնչառական և ճանաչողական գործընթացների փոխազդեցության ուսումնասիրության աղբյուր։

Журналистика

Աշխատանքը նվիրված է 1990-ական թվականների առաջին կեսի հայաստանյան մամուլում Հայաստանի և Եվրոպայի միջև քաղաքակրթական առնչությունների ներկայացման և մեկնաբանման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես հասարակական կարծիքի, ազգային ինքնընկալման և արտաքին աշխարհի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղություններից է այն հարցի բացահայտումը, թե անկախության առաջին տարիներին հայաստանյան մամուլը ինչպես էր ներկայացնում Եվրոպան, եվրոպական արժեքները, քաղաքական ու մշակութային ավանդույթները և դրանց հնարավոր կապը Հայաստանի պատմական ու ժամանակակից զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքակրթական ընդհանրությունների և տարբերությունների ընկալմանը, Եվրոպայի հետ Հայաստանի պատմական կապերի մեկնաբանմանը, քրիստոնեական և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ պատկերացումներին, ինչպես նաև եվրոպական քաղաքական, հասարակական և մշակութային փորձի նկատմամբ ձևավորվող վերաբերմունքին։ Աշխատանքը կարող է ներառել տվյալ ժամանակաշրջանի պարբերական մամուլի հրապարակումների բովանդակային, թեմատիկ և գաղափարական վերլուծություն՝ բացահայտելով այն հիմնական հասկացությունները, գնահատականներն ու մոտեցումները, որոնց միջոցով ներկայացվում էր Հայաստան-Եվրոպա հարաբերությունների քաղաքակրթական բաղադրիչը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Հայաստանի անկախացման, քաղաքական համակարգի փոփոխության, հասարակական վերափոխումների և Եվրոպայի հետ նոր հարաբերությունների ձևավորման համատեքստին։ Մամուլի նյութերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե անկախության առաջին տարիներին հայկական հասարակության մեջ ինչպես էին ընկալվում եվրոպականացման, եվրոպական արժեքների յուրացման և Հայաստանի եվրոպական քաղաքակրթական տարածքում դիրքավորման հարցերը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հանգամանքին, թե ինչպիսի դեր էր վերագրվում պատմական հիշողությանը, մշակութային ժառանգությանը և ազգային ինքնությանը Հայաստան-Եվրոպա հարաբերությունների մեկնաբանության ընթացքում։ Աշխատանքը արժեքավոր է որպես ժամանակաշրջանի հասարակական մտքի և մամուլի պատմության ուսումնասիրության աղբյուր, քանի որ 1990-ականների սկզբի պարբերականները արտացոլում են անկախության ձևավորման տարիների քաղաքական ու գաղափարական փոփոխությունները։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, լրագրության և մամուլի պատմության մասնագետներին, քաղաքագետներին, մշակութաբաններին, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին և ժամանակակից Հայաստանի հասարակական-մշակութային զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող ուսանողներին։

Психология

Когнитивная психология աշխատությունը հոգեբանության ժամանակակից ուղղություններից մեկի՝ ճանաչողական հոգեբանության ուսումնական և գիտական ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է մարդու մտավոր գործընթացները՝ ընկալում, ուշադրություն, հիշողություն, մտածողություն, լեզու և որոշումների կայացում, այն բացատրում է, թե ինչպես է տեղեկատվությունը մշակվում մարդու ուղեղում՝ սկսած զգայական մուտքից մինչև բարդ ճանաչողական կառուցվածքների ձևավորում, գիրքը ներկայացնում է տարբեր տեսություններ և մոդելներ՝ տեղեկատվության մշակման մոտեցում, սխեմաների տեսություն և աշխատանքային հիշողության կառուցվածք, միաժամանակ անդրադառնում է փորձարարական հետազոտություններին և նեյրոգիտության տվյալներին, որոնք բացահայտում են ճանաչողական գործընթացների կենսաբանական հիմքերը, ինչպես նաև քննարկում է արհեստական ինտելեկտի և մարդու մտածողության համեմատական վերլուծությունը, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հոգեբանների, նեյրոգիտնականների և ճանաչողական գիտությունների հետազոտողների համար։

Экономика

Ռազմարդյունաբերական համալիրի ձևավորման և կառավարման առանձնահատկությունները տարածքային հակամարտություն ունեցող երկրներում, այդ թվում Հայաստանի Հանրապետության օրինակով, պայմանավորված են ազգային անվտանգության առաջնահերթություններով, սահմանային սպառնալիքներով, տեխնոլոգիական ինքնաբավության անհրաժեշտությամբ և պետական ռեսուրսների սահմանափակությամբ։ Նման երկրներում ռազմարդյունաբերական համալիրի զարգացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես տնտեսական ոլորտ, այլև որպես ռազմավարական համակարգ, որը միավորում է պետական կառույցները, գիտահետազոտական հաստատությունները և մասնավոր արտադրողներին՝ նպատակ ունենալով ապահովել պաշտպանական կարողությունների կայուն աճ։ ՀՀ դեպքում այս գործընթացը առանձնահատուկ է՝ պայմանավորված տարածաշրջանային անվտանգության բարդ միջավայրով և երկարատև հակամարտային իրավիճակով, ինչը պահանջում է տեղական պաշտպանական արտադրության զարգացում՝ արտաքին կախվածությունը նվազեցնելու համար։ Ռազմարդյունաբերական համալիրի ձևավորման հիմնական առանձնահատկություններից է պետական կենտրոնացված կարգավորումը, որտեղ պաշտպանության նախարարությունը և այլ պետական մարմինները սահմանում են ռազմավարական ուղղությունները, պատվերները և ֆինանսավորման առաջնահերթությունները։ Միաժամանակ կարևոր դեր ունի գիտատեխնիկական ներուժի ներգրավումը՝ ինժեներական դպրոցների, հետազոտական ինստիտուտների և նորարարական ստարտափների միջոցով, որոնք կարող են զարգացնել բարձր տեխնոլոգիական լուծումներ՝ անօդաչու համակարգեր, կապի միջոցներ, պաշտպանական էլեկտրոնիկա և հատուկ սարքավորումներ։ Կառավարման տեսանկյունից առանձնահատուկ խնդիր է երկարաժամկետ պլանավորման և արագ փոփոխվող անվտանգության միջավայրի միջև հավասարակշռությունը, ինչպես նաև պետական գաղտնիության և արդյունավետ տնտեսական կառավարման համադրումը։ Բացի այդ, կարևոր է միջազգային համագործակցությունը որոշ տեխնոլոգիաների ոլորտում՝ միաժամանակ պահպանելով ռազմավարական ինքնուրույնությունը։ ՀՀ-ում ռազմարդյունաբերական համալիրի զարգացման քաղաքականությունը նպատակ ունի ստեղծել մրցունակ արտադրական բազա, խթանել գիտահետազոտական աշխատանքները և ապահովել պաշտպանական համակարգի տեխնոլոգիական արդիականացում՝ հաշվի առնելով ազգային անվտանգության երկարաժամկետ մարտահրավերները։ Ընդհանուր առմամբ, տարածքային հակամարտություն ունեցող երկրներում այս ոլորտը ունի բարձր ռազմավարական նշանակություն և պահանջում է կենտրոնացված, բազմոլորտ և նորարարական կառավարման մոտեցում։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկությունների վարքագծի ուսումնասիրությանը ցանցային տնտեսության պայմաններում, որտեղ տնտեսական հարաբերությունները ձևավորվում են թվային հարթակների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և փոխկապակցված բիզնես-ցանցերի միջոցով։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում է, թե ինչպես են ավանդական ձեռնարկությունների կառավարման մոդելները փոխակերպվում թվային միջավայրում, որտեղ տեղեկատվության արագ հոսքը, համագործակցային մոդելները և տվյալահեն որոշումների ընդունումը դառնում են մրցունակության հիմնական գործոններ։ Աշխատությունում ներկայացվում են ցանցային տնտեսության հիմնական առանձնահատկությունները՝ բարձր փոխկապակցվածություն, շուկաների դինամիկություն, հարթակային բիզնես մոդելներ և արժեքի համատեղ ստեղծում տարբեր դերակատարների միջև։

Другие предметы

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։