α-ամինակարագաթթվի հետերոցիկլիկ ոչ սպիտակուցային նմանակների կենսամիմետիկ սինթեզը, հակաօքսիդանտային և թաղանթապաշտպանիչ հատկությունների ուսումնասիրությունը

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության լեռնամետալուրգիական արդյունաբերության արտաքին տնտեսական կապերի զարգացման առանձնահատկությունների, առկա հիմնախնդիրների և դրանց բարելավման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լեռնամետալուրգիական ոլորտի նշանակությունը ազգային տնտեսության կառուցվածքում, հանքահումքային ռեսուրսների օգտագործման տնտեսական առանձնահատկությունները և ոլորտի մասնակցությունը միջազգային առևտրատնտեսական հարաբերություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանքարդյունաբերական և մետալուրգիական արտադրանքի արտահանման կառուցվածքին, արտաքին շուկաներից կախվածությանը, միջազգային մրցունակությանը և առևտրային գործընկերների հետ համագործակցության զարգացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են արտաքին տնտեսական գործունեության վրա ազդող արտադրական, ֆինանսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև միջազգային շուկաներում գների տատանումների և փոխարժեքային փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունները։ Քննարկվում են նաև օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման, արտադրանքի վերամշակման խորության բարձրացման, արտահանման շուկաների բազմազանեցման և միջազգային տնտեսական համագործակցության ընդլայնման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են պետական տնտեսական քաղաքականության, մաքսային կարգավորման, տրանսպորտային ենթակառուցվածքների և միջազգային առևտրային պայմանագրերի նշանակությունը ոլորտի զարգացման համար։ Անդրադարձ է կատարվում լեռնամետալուրգիական ձեռնարկությունների արտաքին տնտեսական կապերի արդյունավետության բարձրացման, ավելացված արժեքի ստեղծման և կայուն զարգացման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արդյունաբերության տնտեսագիտության, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների, արտաքին առևտրի և լեռնահանքային արդյունաբերության կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է ղեկավարների մոտիվացիոն գործոնների կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը Վանաձոր համայնքի «Նախադպրոցական ուսումնական հաստատություն» ՀՈԱԿ-ների օրինակով։ Հեղինակը վերլուծում է կառավարման ժամանակակից մոտիվացիոն տեսությունները և դրանց գործնական կիրառելիությունը կրթական համակարգում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նախադպրոցական հաստատությունների կառավարման առանձնահատկություններին։ Աշխատությունում դիտարկվում են նյութական և ոչ նյութական խթանման ձևերը՝ աշխատավարձային քաղաքականությունը, սոցիալական երաշխիքները, աշխատանքային պայմանների բարելավումը, մասնագիտական աճի հնարավորությունները, ինչպես նաև հոգեբանական և սոցիալական մոտիվացիոն մեխանիզմները, որոնք նպաստում են աշխատակիցների արդյունավետության բարձրացմանը։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում է Վանաձոր համայնքի ՀՈԱԿ-ների կառավարման իրական վիճակը, բացահայտվում են առկա խնդիրները՝ կապված կադրերի մոտիվացիայի, աշխատանքային բեռնվածության, կառավարման ոճերի և կազմակերպական մշակույթի հետ, և առաջարկվում են լուծումներ՝ ուղղված մարդկային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։ Գիրքը կարևոր է կրթության ոլորտի ղեկավարների, մանկավարժների, կառավարման մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կազմակերպչական վարքագծով, մարդկային ռեսուրսների կառավարմամբ և կրթական հաստատությունների արդյունավետությամբ։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է ուղղակի և անուղղակի ծախսումների հաշվառման տեսական հիմքերին և դրանց կիրառմանը ձեռնարկությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության արդյունավետ կառավարման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են դասակարգվում արտադրական և ոչ արտադրական ծախսերը՝ ըստ դրանց կապի արտադրանքի կամ ծառայության հետ, և ինչպես է իրականացվում դրանց ճիշտ հաշվառումը հաշվապահական համակարգում։ Հեղինակը անդրադառնում է ուղղակի ծախսերին՝ նյութեր, ուղղակի աշխատավարձ և այլ ծախսեր, որոնք անմիջականորեն կապված են արտադրանքի ստեղծման հետ, ինչպես նաև անուղղակի ծախսերին՝ վարչական, ընդհանուր արտադրական և սպասարկման ծախսեր, որոնք բաշխվում են որոշակի մեթոդաբանությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծախսերի բաշխման մեթոդներին, ինքնարժեքի հաշվարկին և կառավարչական որոշումների կայացման համար անհրաժեշտ տեղեկատվության ձևավորմանը։ Գրքում քննարկվում են նաև ծախսերի վերահսկման, օպտիմալացման և արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմները՝ ուղղված կազմակերպության շահութաբերության աճին։ Վերլուծվում է ծախսերի հաշվառման դերը գնագոյացման, պլանավորման և ֆինանսական վերլուծության գործընթացներում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով հաշվապահների, ֆինանսիստների, տնտեսագետների և ուսանողների համար։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր կառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեցող չորրորդային ամոնիումային աղերի ներմոլեկուլային ցիկլացման ռեակցիաների տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը՝ հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացնելով հիմքային միջավայրում ընթացող փոխարկումների օրինաչափությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում այն օրգանական համակարգերն են, որոնց մոլեկուլային կառուցվածքում միաժամանակ առկա են տարբեր աստիճանի չհագեցվածությամբ π-էլեկտրոնային հատվածներ, որոնց փոխադարձ դիրքը և էլեկտրոնային բնույթը կարող են էական ազդեցություն ունենալ օղակային կառուցվածքների առաջացման ուղղության և ընտրողականության վրա։ Քննվում է սկզբնական միացությունների կառուցվածքի և ռեակցիոն ունակության միջև փոխկապակցվածությունը՝ առանձնացնելով ֆունկցիոնալ խմբերի բնույթի, չհագեցած հատվածների կառուցվածքի և տարածական դասավորության նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր տիպի π⁴-հատվածների ազդեցության համեմատական գնահատմանը՝ պարզելու համար, թե կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ ներմոլեկուլային փոխազդեցությունների և հետագա ցիկլացման ընդհանուր բնույթի վրա։ Ուսումնասիրվում են հնարավոր միջանկյալ վիճակների և նոր կապերի ձևավորման վերաբերյալ մեխանիստական պատկերացումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ռեակցիաների ուղղությունը պայմանավորող հիմնական գործոնները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստացվող ցիկլային օրգանական միացությունների կառուցվածքի հաստատումը և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրությունը՝ ժամանակակից անալիտիկ և սպեկտրային մեթոդների ընդհանուր հնարավորությունների կիրառմամբ։ Տարբեր կառուցվածքով սկզբնական նյութերի վարքի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել կառուցվածք–ռեակցիոնունակություն հարաբերությունները և ձևակերպել համապատասխան փոխարկումների ընդհանուր օրինաչափություններ։ Հետազոտությունն ունի նշանակություն հետերոցիկլային և սինթետիկ օրգանական քիմիայի համար, քանի որ ներմոլեկուլային ցիկլացման գործընթացները կարևոր դեր ունեն կառուցվածքային բարդություն ունեցող օրգանական միացությունների նոր դասերի ուսումնասիրության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է օրգանական ռեակցիաների մեխանիզմների, չհագեցած համակարգերի քիմիայի, չորրորդային ամոնիումային միացությունների և հետերոցիկլային քիմիայի մոտեցումները՝ բազմաֆունկցիոնալ մոլեկուլներում ընթացող ներմոլեկուլային փոխարկումների կառուցվածքային օրինաչափությունները պարզաբանելու նպատակով։

Право

Այս թեման վերաբերում է քրեական դատավարությունում պաշտպանի (փաստաբանի) դատավարական կարգավիճակին մինչդատական փուլում, որտեղ ուսումնասիրվում են նրա իրավունքները, պարտականությունները և ներգրավման իրավական երաշխիքները քրեական գործի նախաքննության ընթացքում։ Պաշտպանը մինչդատական փուլում հանդես է գալիս որպես կասկածյալի կամ մեղադրյալի պաշտպանության հիմնական սուբյեկտ, որի նպատակն է ապահովել անձի պաշտպանության իրավունքի լիարժեք իրականացումը և հավասարակշռել մեղադրող կողմի ու քննիչ մարմինների հնարավորությունները։ Այս փուլում պաշտպանը իրավունք ունի մասնակցելու քննչական գործողություններին, ներկայացնելու միջնորդություններ, հավաքելու և ներկայացնելու ապացույցներ, ծանոթանալու գործի նյութերին օրենքով սահմանված սահմանափակումների շրջանակում, ինչպես նաև բողոքարկելու քննիչի կամ դատախազի գործողությունները։ Միևնույն ժամանակ նրա գործունեությունը սահմանափակվում է գաղտնիության ռեժիմով, քննության շահերի պահպանման պահանջներով և դատավարական ընթացակարգերով, որոնք նպատակ ունեն ապահովելու նախաքննության արդյունավետությունն ու անաչառությունը։ Հիմնախնդիրների շարքում հաճախ ընդգծվում են պաշտպանի իրական մասնակցության սահմանափակ հնարավորությունները նախաքննության որոշ փուլերում, ապացույցների հասանելիության ուշացումը, ինչպես նաև պաշտպանական և մեղադրական կողմերի միջև փաստացի անհավասարակշռության ռիսկերը։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է դատավարական երաշխիքների ամրապնդումը, պաշտպանական իրավունքների ընդլայնումը և իրավական օգնության մատչելիության բարձրացումը՝ որպես արդար դատաքննության հիմնարար բաղադրիչներ։

Лингвистика

Այս գիրքը ուսումնասիրում է ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսական համակարգը՝ ներկայացնելով նախադասության կառուցվածքի, բառերի կապի և քերականական հարաբերությունների հիմնական օրենքները։ Այն բացատրում է պարզ և բարդ նախադասությունների տեսակները, անդամների գործառույթները և դրանց փոխկապակցվածությունը խոսքի մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում իմաստային ամբողջականությունը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ենթակայական, ստորադասական և համադասական կապերը, ինչպես նաև տարբեր կառուցվածքային մոդելներ, որոնք բնորոշ են գրական և խոսակցական հայերենին։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև շարահյուսական վերլուծության մեթոդներին, նախադասության անդամների դասակարգմանը և լեզվական նորմերի կիրառությանը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Նյութը համադրում է տեսական բացատրություններ և օրինակներ, որոնք օգնում են խորացնել լեզվական կառուցվածքի ընկալումը և զարգացնել վերլուծական հմտություններ։ Գիրքը օգտակար է լեզվաբանների, ուսանողների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել ժամանակակից հայոց լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները: