Աղոթք հաղորդասեր հոգու

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Արևմտահայ գավառի պատկերագրությանը Հակոբ Մնձուրու արձակում՝ ընդգծելով նրա ստեղծագործություններում գյուղական կյանքի, սոցիալական հարաբերությունների և մշակութային միջավայրի գեղարվեստական ներկայացումը։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես է Հակոբ Մնձուրի-ը իր պատմվածքներում և արձակ գործերում կերտում Արևմտահայ գավառի բազմաշերտ աշխարհը՝ համադրելով կենցաղային մանրամասները, մարդկային հոգեբանությունը և պատմական իրականության ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղական համայնքի սոցիալական կառուցվածքին, ավանդույթներին, ընտանեկան հարաբերություններին և մարդու ու բնության փոխհարաբերության գեղարվեստական արտացոլմանը։ Քննարկվում է նաև Մնձուրու լեզվական ոճը՝ պարզ, բայց խորքային արտահայտչականությամբ, որը թույլ է տալիս փոխանցել գավառական կյանքի թե՛ առօրեականությունը, թե՛ ներքին դրամատիզմը։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ նրա արձակը ոչ միայն գեղարվեստական արժեք ունի, այլև կարևոր աղբյուր է արևմտահայ իրականության, մշակութային հիշողության և ազգային ինքնության ուսումնասիրության համար։

Психология

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է նախադպրոցական և կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների խոսքի թերզարգացման հոգեբանական պատճառները և դրանց հաղթահարման արդյունավետ ուղիները՝ ընդգծելով զարգացման կենսահոգեբանական և սոցիալ-մշակութային գործոնների փոխազդեցությունը։ Նշվում է, որ խոսքի զարգացման խանգարումները կարող են կապված լինել ինչպես նյարդահոգեբանական հասունացման առանձնահատկությունների, այնպես էլ հուզական-անձնական գործոնների հետ, ինչպիսիք են ցածր խոսքային ակտիվությունը, հաղորդակցական մոտիվացիայի պակասը, վախը սխալվելուց կամ սոցիալական անհամարձակությունը։ Կարևորվում է նաև ընտանեկան միջավայրի դերը, որտեղ խոսքային աղքատ շփումը, երեխայի հետ սահմանափակ հաղորդակցությունը կամ չափազանց պաշտպանողական վարքագիծը կարող են խոչընդոտել խոսքի բնական զարգացմանը։ Վերլուծվում է, որ նախադպրոցական և դպրոցական միջավայրում սոցիալական փոխազդեցությունների որակը, հասակակիցների հետ շփումը և ուսուցչի աջակցող վերաբերմունքը էական նշանակություն ունեն խոսքային հմտությունների ձևավորման համար։ Նշվում է, որ խոսքի թերզարգացման հաղթահարումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ ներառյալ լոգոպեդական աշխատանք, հոգեբանական աջակցություն, խաղային թերապիա և հաղորդակցական միջավայրի ակտիվացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում երեխայի ինքնավստահության բարձրացմանը, հուզական անվտանգության ապահովմանը և խոսքի նկատմամբ դրական վերաբերմունքի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ խոսքի զարգացումը բազմագործոն գործընթաց է, և դրա խանգարումների հաղթահարումը հնարավոր է միայն ընտանիքի, կրթական հաստատությունների և մասնագետների համագործակցված աշխատանքի միջոցով։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է IVB խմբի մետաղների համաձուլվածքների ստացման և դրանց հիդրիդների սինթեզի գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ ինքնատարածվող բարձրաջերմաստիճանային սինթեզի (ԻԲՍ) մեթոդի կիրառմամբ։ Ներկայացվում են տիտանի, ցիրկոնիումի և հաֆնիումի հիմքով համաձուլվածքների ձևավորման ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային փոփոխությունները և ջրածնի հետ փոխազդեցության օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բարձրաջերմաստիճանային ռեակցիաների ընթացքին, սինթեզի ջերմադինամիկական և կինետիկական բնութագրերին, ինչպես նաև տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությանը ստացվող նյութերի բաղադրության, միկրոկառուցվածքի և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա։ Քննարկվում են ինքնատարածվող սինթեզի գործընթացի կառավարման, ռեակցիաների արդյունավետության բարձրացման և անհրաժեշտ հատկություններով մետաղական հիդրիդների ստացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև սինթեզված նյութերի ֆազային կազմի, ջերմային կայունության, ջրածնի կլանման և արտազատման հատկությունների հետազոտմանը։ Դիտարկվում են ստացված համաձուլվածքների և հիդրիդների կիրառման հեռանկարները ջրածնային էներգետիկայում, նյութագիտության, մետալուրգիայի և ժամանակակից տեխնոլոգիական համակարգերի զարգացման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քիմիական տեխնոլոգիաների, ֆիզիկական քիմիայի, մետալուրգիայի և նյութագիտության ոլորտների գիտնականների, հետազոտողների, ճարտարագետների և ուսանողների համար։

Биология

Այս աշխատությունը նվիրված է Արարատյան գոգավորության տարածքում տարածված մոլախոտային բուսատեսակների, դրանց տեսակային կազմի, տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և ձևավորված մոլախոտային բուսականության ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանի բնական և մարդածին պայմանների ազդեցությանը մոլախոտերի տարածման ու բազմազանության վրա՝ հաշվի առնելով կլիմայական առանձնահատկությունները, հողային պայմանները, ոռոգվող գյուղատնտեսությունը, մշակաբույսերի տեսակները և մարդու տնտեսական գործունեությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է տարբեր մշակաբույսերի դաշտերում և այլ ագրոցենոզներում հանդիպող մոլախոտերի տեսակային կազմի բացահայտումը, դրանց կենսաբանական խմբերի առանձնացումը և տարածման օրինաչափությունների գնահատումը։ Ներկայացվում են նաև մոլախոտերի էկոլոգիական առանձնահատկությունները, աճի ու վերարտադրության ռազմավարությունները և այն գործոնները, որոնք նպաստում են դրանց պահպանմանը և արագ տարածմանը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի գյուղատնտեսական տեսանկյունից, քանի որ մոլախոտերը կարող են մրցակցել մշակաբույսերի հետ ջրի, սննդանյութերի, լույսի և տարածության համար՝ նվազեցնելով բերքատվությունն ու ազդելով արտադրության արդյունավետության վրա։ Միաժամանակ մոլախոտային ֆլորայի ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նաև տարածաշրջանի կենսաբազմազանության, բուսական համակեցությունների կառուցվածքի և մարդու գործունեության հետևանքով տեղի ունեցող էկոլոգիական փոփոխությունների գնահատման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բուսաբանությամբ, էկոլոգիայով, գյուղատնտեսությամբ և Արարատյան գոգավորության բնական ռեսուրսների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին ու ուսանողներին։

Социология

Ռ. Ս. Կարապետյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է միգրացիոն գործընթացները և դրանց ազդեցությամբ ձևավորված հայկական նոր սփյուռքի առանձնահատկությունները՝ էթնոսոցիոլոգիական մոտեցմամբ։ Հետազոտության առանցքում հայերի արտագաղթի պատճառների, ուղղությունների, սոցիալական կազմի և նոր բնակության երկրներում ձևավորվող համայնքային հարաբերությունների քննությունն է։ Միգրացիան դիտարկվում է որպես բազմակողմանի հասարակական գործընթաց, որն ազդում է ոչ միայն անհատների և ընտանիքների կյանքի, այլև համայնքային կառույցների, ազգային ինքնության պահպանման և մշակութային կապերի վերափոխման վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նոր սփյուռքի ձևավորման սոցիալական մեխանիզմներին, միգրանտների հարմարվողականության խնդիրներին, աշխատանքային և կրթական հնարավորություններին, ընտանեկան ու միջսերնդային հարաբերություններին, ինչպես նաև Հայաստանի հետ պահպանվող կապերին։ Կարևորվում են նաև սփյուռքահայ համայնքների ներքին բազմազանությունը, ինքնության դրսևորումները և նոր սոցիալական միջավայրում ավանդույթների պահպանման ու փոփոխության գործընթացները։ Էթնոսոցիոլոգիական դիտանկյունը թույլ է տալիս համադրել ժողովրդագրական տվյալները, սոցիալական վարքագծի ուսումնասիրությունը և մարդկանց անհատական փորձառությունները։ Գիրքը կարևոր նյութ է ժամանակակից հայ միգրացիայի, սփյուռքի ձևավորման, ազգային ինքնության և Հայաստանի ու արտերկրի հայ համայնքների փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության համար։

Литература

«Ժպիտներ և արտասուք» վերնագիրը միավորում է մարդկային ապրումների երկու հակադիր, բայց փոխկապակցված դրսևորումները՝ ուրախությունն ու տխրությունը, երջանկությունն ու վիշտը։ Այս հակադրությունը գրականության մեջ հաճախ ծառայում է մարդու ներաշխարհի բազմազանությունը, կյանքի անկանխատեսելիությունը և զգացմունքների փոփոխականությունը բացահայտելուն։ Ժպիտը կարող է խորհրդանշել ուրախություն, հույս, սիրո ջերմություն կամ ներքին բավարարվածություն, մինչդեռ արցունքը կապված է ցավի, կորստի, հիասթափության, կարոտի և հոգեկան ապրումների արտահայտման հետ։ Այսպիսի վերնագրով գրական երկը կարող է ընթերցողին հրավիրել խորհելու մարդկային հարաբերությունների, անձնական փորձառությունների և այն իրադարձությունների մասին, որոնք ձևավորում են մարդու զգացմունքային աշխարհը։ Հակադրությունների միջոցով գրական ստեղծագործությունները հաճախ բացահայտում են նաև հասարակական կյանքի տարբեր կողմերը՝ անհատի հույսերն ու սպասումները համադրելով իրականության դժվարությունների հետ։ Միաժամանակ վերնագիրը կարող է մատնանշել տարբեր բնույթի գրական նյութերի ժողովածու՝ ընդգրկելով քնարական, պատմողական կամ խոհական ստեղծագործություններ։ Առանց բովանդակության լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ հստակեցնել հրատարակության ժանրային կառուցվածքը կամ առանձին երկերի թեմաները, ուստի վերնագիրը հիմք է տալիս այն դիտարկելու որպես մարդկային զգացմունքների և կյանքի հակադրությունների շուրջ ձևավորված գրական հրատարակություն։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրականության, արևմտահայ տպագրության և ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար։