Ամուսնությունը և հարսանիքը հայոց մեջ՝ ըստ մատենագրական աղբյուրների (V-XVIII դդ.)

Право

Աշխատությունը նվիրված է մարդու վերարտադրողական իրավունքների միջազգային-իրավական պաշտպանության գործիքների, դրանց իրականացման մեխանիզմների և իրավական կարգավորման ընթացքում առաջացող հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու հիմնարար իրավունքների համակարգում վերարտադրողական իրավունքների տեղն է, դրանց փոխկապակցվածությունը անձնական կյանքի անձեռնմխելիության, առողջության պահպանման, արժանապատվության, հավասարության և խտրականությունից պաշտպանության սկզբունքների հետ։ Քննվում են միջազգային իրավական փաստաթղթերի, պայմանագրային նորմերի, միջազգային կազմակերպությունների շրջանակում ձևավորված չափորոշիչների և վերահսկողական մեխանիզմների նշանակությունը պետությունների համապատասխան պարտավորությունների ձևավորման ու իրականացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջազգային նորմերի և ներպետական օրենսդրության փոխհարաբերությանը, քանի որ իրավական երաշխիքների գործնական արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն համապատասխան իրավունքների պաշտոնական ճանաչմամբ, այլև դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ իրավական, ինստիտուցիոնալ և դատական պաշտպանության միջոցների առկայությամբ։ Վերլուծվում են միջազգային պայմանագրային մարմինների, տարածաշրջանային իրավապաշտպան համակարգերի և այլ վերահսկողական կառույցների դերը՝ իրավական չափորոշիչների մեկնաբանման և պետությունների կողմից ստանձնած պարտավորությունների կատարման գնահատման գործում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում իրավական պաշտպանության մատչելիության, տեղեկացված համաձայնության, անձնական տվյալների և բժշկական գաղտնիության պաշտպանության, հավասար վերաբերմունքի և խոցելի խմբերի իրավունքների ապահովման խնդիրը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն հանգամանքին, որ տարբեր պետությունների իրավական համակարգերում վերարտադրողական ոլորտի կարգավորումը կարող է էապես տարբերվել՝ պայմանավորված իրավական ավանդույթներով, հանրային քաղաքականությամբ և սոցիալ-մշակութային առանձնահատկություններով։ Այդ պատճառով միջազգային չափորոշիչների իրականացումը դիտարկվում է որպես բազմաստիճան գործընթաց, որը պահանջում է միջազգային պարտավորությունների և ազգային իրավական մեխանիզմների փոխհամաձայնեցում։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է պետական հիգիենիկ և հակահամաճարակային հսկողության ծառայության բարեփոխումների պայմաններում հիգիենիկ ոլորտի կադրային ներուժի ներկա վիճակի, զարգացման միտումների և կատարելագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է ոլորտի մասնագիտական ռեսուրսների ձևավորման, կառավարման և արդյունավետ օգտագործման հիմնախնդիրները՝ գնահատելով առողջապահական համակարգի կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությունը մասնագիտական կարողությունների, աշխատուժի բաշխման և ծառայությունների որակի վրա։ Քննարկվում են կադրային քաղաքականության, մասնագետների պատրաստման, վերապատրաստման և շարունակական մասնագիտական զարգացման մեխանիզմները, ինչպես նաև ոլորտում մարդկային ռեսուրսների պլանավորման և կառավարման ժամանակակից մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրային առողջության պաշտպանության, սանիտարահիգիենիկ վերահսկողության և համաճարակաբանական անվտանգության ապահովման գործում բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների դերին, ինչպես նաև բարեփոխումների պայմաններում առաջացող կազմակերպչական և մասնագիտական մարտահրավերներին։ Հետազոտությունը ներկայացնում է տեսական հիմնավորումներ և գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված կադրային ներուժի ամրապնդմանը, առողջապահական կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը և պետական հիգիենիկ ու հակահամաճարակային ծառայությունների կայուն զարգացմանը։ Աշխատությունը նախատեսված է հանրային առողջապահության մասնագետների, հիգիենիստների, առողջապահության կազմակերպիչների, համաճարակաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և առողջապահական համակարգի զարգացման հիմնահարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է մանկաբարձագինեկոլոգիական պրոֆիլի պացիենտների ստորին վերջույթների երակային անբավարարության պայմաններում թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների առաջացման պատճառների, ռիսկի գործոնների, կանխարգելման և կլինիկական կառավարման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում են երակային արյան շրջանառության խանգարումների ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմները, հղիության, ծննդաբերության, հետծննդյան շրջանի և գինեկոլոգիական միջամտությունների հետ կապված հեմոդինամիկ փոփոխությունները, ինչպես նաև երակային թրոմբոզի և թոքային զարկերակի թրոմբոէմբոլիայի առաջացման վտանգի գնահատման ու նվազեցման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստորին վերջույթների քրոնիկական երակային անբավարարության կլինիկական առանձնահատկություններին, երակային փականների անբավարարությանը, արյան երակային վերադարձի խանգարմանը, երակային կանգի զարգացմանը և դրանց ազդեցությանը թրոմբային բարդությունների առաջացման հավանականության վրա։ Ուսումնասիրվում են հղիության ընթացքում կնոջ օրգանիզմում տեղի ունեցող ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, մասնավորապես՝ շրջանառվող արյան ծավալի մեծացումը, հորմոնային ազդեցությունները, արյան մակարդելիության համակարգի փոփոխությունները և կոնքի ու ստորին վերջույթների երակային անոթների վրա առաջացող մեխանիկական ճնշումը։ Կարևորվում է այդ գործոնների փոխազդեցությունը երակային համակարգի նախապես գոյություն ունեցող հիվանդությունների հետ, ինչը կարող է նպաստել թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների ռիսկի բարձրացմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակներում դիտարկվում են նաև գինեկոլոգիական վիրահատությունների, երկարատև անշարժության, ավելորդ վիրահատական բեռնվածության, ուղեկցող հիվանդությունների և ժառանգական կամ ձեռքբերովի թրոմբոֆիլիկ վիճակների նշանակությունը երակային թրոմբոզի զարգացման գործընթացում։ Առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում երակային թրոմբոէմբոլիայի ռիսկի անհատական գնահատմանը՝ հաշվի առնելով պացիենտների կլինիկական վիճակը, հիվանդության պատմությունը, երակային համակարգի ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները և մանկաբարձագինեկոլոգիական միջամտությունների բնույթը։ Քննարկվում են ստորին վերջույթների երակային անբավարարության ախտորոշման կլինիկական և գործիքային մեթոդները, այդ թվում՝ դուպլեքս ուլտրաձայնային հետազոտության հնարավորությունները, երակային արյան հոսքի գնահատումը և անոթային փոփոխությունների հայտնաբերման նշանակությունը։ Կարևորվում են արյան մակարդման համակարգի լաբորատոր ցուցանիշների ուսումնասիրությունը, դրանց մեկնաբանման առանձնահատկությունները և թրոմբոէմբոլիկ ռիսկի գնահատման համալիր մոտեցումները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կանխարգելիչ միջոցառումների արդյունավետության ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են ներառել վաղ շարժունակության ապահովումը, մեխանիկական կանխարգելման միջոցների կիրառումը և համապատասխան կլինիկական ցուցումների առկայության դեպքում դեղորայքային թրոմբոպրոֆիլակտիկան։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոմպրեսիոն թերապիայի կիրառման սկզբունքներին, ստորին վերջույթների երակային հոսքի բարելավման հնարավորություններին և կանխարգելիչ միջոցների ընտրության անհատականացված մոտեցումներին։ Անդրադարձ է կատարվում հակամակարդիչ դեղամիջոցների կիրառման կլինիկական հիմնավորումներին, դրանց արդյունավետության և անվտանգության գնահատմանը, ինչպես նաև հղիության, հետծննդյան շրջանի և վիրահատական միջամտությունների ընթացքում բուժական որոշումների կայացման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում է թրոմբոզի կանխարգելման և արյունահոսության վտանգի միջև հավասարակշռության ապահովումը, քանի որ մանկաբարձագինեկոլոգիական պացիենտների շրջանում կանխարգելիչ միջամտությունների ընտրությունը պահանջում է անհատական ռիսկերի մանրակրկիտ գնահատում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ծննդալուծման եղանակի, կեսարյան հատման, գինեկոլոգիական վիրահատությունների ծավալի և հետվիրահատական վերականգնման պայմանների ազդեցությանը թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների առաջացման հաճախականության վրա։ Քննարկվում են նախավիրահատական պատրաստման, ներվիրահատական հսկողության և հետվիրահատական կանխարգելման կազմակերպման հարցերը՝ ընդգծելով մանկաբարձ-գինեկոլոգների, անոթային վիրաբույժների, անեսթեզիոլոգների և այլ մասնագետների համագործակցության կարևորությունը։ Հատուկ ուշադրության են արժանանում կլինիկական դիտարկումների, համեմատական հետազոտությունների և վիճակագրական վերլուծության մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել կանխարգելիչ տարբեր մոտեցումների արդյունավետությունը և բացահայտել բարդությունների զարգացման առավել նշանակալի գործոնները։ Հետազոտության շրջանակներում կարևորվում է պացիենտների շարունակական հսկողությունը, երակային անբավարարության ախտանիշների ժամանակին հայտնաբերումը և կանխարգելիչ միջոցառումների համապատասխանեցումը կլինիկական վիճակի փոփոխություններին։ Աշխատությունն ունի գիտական և գործնական նշանակություն՝ նպաստելով մանկաբարձագինեկոլոգիական պրակտիկայում երակային թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների կանխարգելման մեթոդների կատարելագործմանը, պացիենտների անվտանգության բարձրացմանը և բժշկական օգնության որակի բարելավմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկաբարձ-գինեկոլոգների, անոթային վիրաբույժների, ֆլեբոլոգների, անեսթեզիոլոգ-ռեանիմատոլոգների, հեմատոլոգների, կլինիկական հետազոտողների, բժշկական բուհերի դասախոսների, օրդինատորների, ասպիրանտների և երակային անբավարարության ու թրոմբոէմբոլիկ բարդությունների կանխարգելման հարցերով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Психология

Գիրքը ընդգրկում է՝ հիշողության տեսակները, մեխանիզմները և զարգացման վարժություններ, մտածողության ձևերը, տրամաբանական գործողությունները և խնդիրների լուծման մոտեցումները, խոսքի և լեզվական մտածողության փոխկապակցվածությունը, երևակայության դերը ճանաչողական գործընթացներում և ստեղծագործական գործունեության մեջ, գործնական առաջադրանքներ՝ ուղղված կոգնիտիվ հմտությունների ամրապնդմանը։ Այն օգտակար է՝ հոգեբանության և մանկավարժության ուսանողների համար, դասախոսների և վերապատրաստողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են զարգացնել իրենց ճանաչողական և մտավոր կարողությունները։ Ընդհանուր առմամբ, ձեռնարկը համադրում է տեսությունը և գործնական վարժությունները՝ նպաստելով իմացական գործընթացների ավելի խորքային և կիրառական ըմբռնմանը։

Экономика

Գիրքը ուսումնասիրում է ավիացիոն ոլորտում չվերթների շահութաբերության հաշվարկման մեթոդաբանությունը՝ ներկայացնելով ավիաընկերությունների տնտեսական արդյունավետության գնահատման հիմնական սկզբունքները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են չվերթի եկամուտների և ծախսերի կառուցվածքը, ուղևորափոխադրումների և բեռնափոխադրումների եկամտաբերության ձևավորման գործոնները, ինչպես նաև ինքնարժեքի հաշվարկման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է ծախսերի տեսակներին՝ վառելիք, անձնակազմ, օդանավի սպասարկում, օդանավակայանային վճարներ և լոգիստիկ ծախսեր, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ընդհանուր շահութաբերության վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև բեռնվածության գործակիցի (load factor), տոմսերի գնագոյացման, երթուղիների օպտիմալացման և շուկայի պահանջարկի գնահատման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ավիացիոն ոլորտում կառավարման որոշումների տնտեսական հիմնավորմանը, ռիսկերի գնահատմանը և մրցակցային միջավայրի ազդեցությանը շահութաբերության վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ձևավորել ամբողջական պատկերացում չվերթների շահութաբերության հաշվարկի վերաբերյալ՝ օգտակար լինելով ավիացիոն տնտեսագետների, ֆինանսիստների, լոգիստիկայի մասնագետների և ուսանողների համար։

Экономика

Արժեքի աշխատանքային տեսությունը տնտեսական տեսություն է, որը բացատրում է ապրանքների արժեքի ձևավորումը՝ որպես դրանց արտադրության համար անհրաժեշտ աշխատանքի արդյունք։ Այս տեսության էությունը կայանում է նրանում, որ ապրանքի արժեքը որոշվում է այն հասարակորեն անհրաժեշտ աշխատաժամանակով, որը ծախսվում է դրա արտադրության վրա։ Այսինքն՝ որքան ավելի շատ աշխատանք է պահանջվում որևէ ապրանքի ստեղծման համար, այնքան բարձր է նրա արժեքը։ Տեսությունը զարգացել է դասական տնտեսագետների՝ Ադամ Սմիթի, Դավիդ Ռիկարդոյի աշխատություններում և հետագայում առավել ամբողջական ձևով ներկայացվել է Կարլ Մարքսի կողմից։ Մարքսը տարբերակում էր ապրանքի օգտագործման արժեքը և փոխանակային արժեքը՝ նշելով, որ փոխանակային արժեքի հիմքում ընկած է մարդկային աշխատանքը։ Նրա մոտեցմամբ՝ աշխատանքի միջոցով է ստեղծվում հավելյալ արժեք, որը կապիտալիստական համակարգում յուրացվում է գործատուի կողմից որպես շահույթ։ Արժեքի աշխատանքային տեսությունը կարևոր դեր է խաղացել տնտեսագիտության զարգացման մեջ, քանի որ այն փորձել է բացատրել տնտեսական հարաբերությունները արտադրության իրական գործընթացների միջոցով։ Սակայն ժամանակակից տնտեսագիտության մեջ այս տեսությունը համարվում է մասնակի բացատրություն, քանի որ ապրանքի արժեքի վրա ազդում են նաև այլ գործոններ՝ պահանջարկը, առաջարկը, տեխնոլոգիաները և սպառողների նախասիրությունները։ Այդուհանդերձ, աշխատանքային տեսությունը շարունակում է մնալ տնտեսական մտքի պատմության կարևոր հիմքերից մեկը և օգտագործվում է տնտեսական համակարգերի վերլուծության մեջ։