Իմացական գործընթացների պրակտիկում

Փիլիսոփայություն

«Գոսուդար» (итал. Il Principe) Մակավելիի քաղաքական-ֆիլիսոփայական գլուխգործոցն է, որը հանդիսանում է իշխանության և կառավարման մասին ռեալիստական ուղեցույց։ Գրքում Մակավելին ուսումնասիրում է, թե ինչպես պետք է տիրակալը պահի և ամրապնդի իր իշխանությունը՝ հաշվի առնելով մարդկային բնույթը, քաղաքական վտանգները և արտաքին ճնշումները։ Հեղինակը առանձնացնում է տարբեր պետության ձևեր՝ ժառանգական, նորաստեղծ, և քննարկում է, թե ինչպես պետք է տիրակալը կառավարի յուրաքանչյուր տեսակ։ Մակավելիի մոտեցումը զուսպ է և ռեալիստական. նա պնդում է, որ իշխանությունը հաճախ պահանջում է ոչ միայն բարոյական, այլև խիստ, հաշվարկված որոշումներ։ Գրքում ներկայացվում են մի շարք գաղափարներ՝ իշխանության կայունության համար անհրաժեշտ խիզախություն, հմտություն, և երբեմն՝ խաբեություն կամ բռնություն կիրառելու անհրաժեշտություն։ Նա նշում է, որ տիրակալը պետք է լինի «այդպես ասած՝ գայլ և առյուծ»՝ միաժամանակ հզոր ու խորամանկ։ Մակավելիի հայտնի գաղափարներից է այն, որ նպատակն արդարացնում է միջոցը, և որ քաղաքական կյանքում բարոյականությունը երբեմն զիջում է պետության շահերին։ «Գոսուդարը» մեծ ազդեցություն է ունեցել քաղաքական գիտության, պետական կառավարման և դիվանագիտության վրա, քանի որ առաջիններից էր, որ քաղաքականությունը դիտարկեց որպես իրոնա՝ գաղափարներից անկախ, և ներկայացրեց իշխանության դինամիկա՝ առանց իդեալացման։ Հրատարակիչ - Азбука Հրատ. տարեթիվ - 2014 ISBN - 978-5-389-07365-4

Արտասահմանյան գրականություն

«Երկինքն ընտրյալներ չունի» (Էրիխ Մարիա Ռեմարկ) գիրքը գրված է պատերազմական և հետպատերազմական ժամանակաշրջանի խոր զգացմունքներով, որտեղ մարդու ճակատագիրը կախված է պատահականությունից ու անհատական ընտրություններից։ Ռեմարկը ներկայացնում է, որ կյանքում ոչինչ հաստատված չէ, և մարդը հաճախ հայտնվում է իրավիճակներում, որոնք չեն կախվում նրա կամքից։ Գիրքը պատկերում է այն մարդկանց, ովքեր կորցրել են ամեն ինչ՝ տուն, սիրելիներ, աշխատանք, և փորձում են նորից կառուցել կյանքը։ Ռեմարկի հերոսները հաճախ ապրում են անհուսության, վախի և հուսահատության մեջ, բայց միևնույն ժամանակ ունեն ներքին ուժ և մարդասիրական հոգի։ Գիրքը շոշափում է պատերազմի հետքերը՝ հոգեկան, սոցիալական և բարոյական բնագավառներում՝ ցույց տալով, որ պատերազմը ոչ միայն մարմնական վնաս է բերում, այլև հոգին քայքայում է։ Ռեմարկը նկարագրում է մարդկանց օրինաչափ կյանքը՝ մեծատառի մեծ պատմությունների փոխարեն՝ մանրակրկիտ, մարդակենտրոն պատկերներով։ Հերոսների միջով ընթերցողը զգում է, որ յուրաքանչյուր մարդ կարող է «ընտրյալ» լինել, բայց ոչ մի իշխանություն չի երաշխավորում նրա բարեկեցությունը։ Գիրքը նաև ընդգծում է, որ մարդը պետք է սովորեն ընդունել իրականությունը, բայց պահպանել մարդկային արժանապատվությունը և գոնե փոքրիկ հույսը։ Ռեմարկի ոճը պարզ է, բայց հուզիչ՝ թույլ տալով ընթերցողին համակվել հերոսների զգացմունքներով։ Այս վեպը հարմար է նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են պատերազմի, մարդու հոգեբանության և կյանքում իմաստ փնտրելու թեմաներով։ Հրատարակիչ - Էդիթ Պրինտ Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-75-481-9

Գեղարվեստական հայ․

«Կյանքի ջութակը»՝ Կարա-Դարվիշի ստեղծագործությունը համարվում է հայ գրականության կարևորագույն գործերից մեկը։ Գրքում արտահայտված է կյանքի իմաստը, նրա բազմազան և հաճախ հակասական կողմերը, որոնք ներառում են ինչպես սիրո, այնպես էլ ցավի, կորուստի և մենության թեմաները։ Պատմությունն աչքի է ընկնում իր խորագույն փիլիսոփայական ուղղությամբ, որտեղ կարևորվում է մարդու ներքին աշխարհը, նրա ներածական որոնումները և գոյաբառերը։ Նա, ինչպես հանճարեղ արվեստագետ, «կյանքի ջութակը» խաղում է մարդկանց դարդերի ու ուրախությունների միջով, թույլ տալով ընթերցողին հասնել այն հասկացություններին, որոնք մարդու վախերն ու տառապանքները վերածում են արվեստի։ Ջութակը, որպես հիմնական խորհրդանիշ, դառնում է կյանքի ու պայքարի մեղեդի՝ որոշակիորեն խորհրդանշելով կյանքի անխուսափելիությունը։ Կարա-Դարվիշը օգտագործում է այս պատկերն այնպես, որ այն շոշափելի է դառնում՝ սիրո, տառապանքի, նվիրումի և կորստի միջոցով։ Գրքում ասված մտքերն ու ներկայացված թեմաները խոսում են ժամանակի ու սեփական գոյության մասին, այն մասին, թե ինչպես ենք մենք պատրաստվում դիմակայել կյանքի ամենատարբեր դժվարություններին՝ և՛ մարդկային հարաբերություններում, և՛ ներքին հոգևոր աշխարհում։ «Կյանքի ջութակը» մելանխոլիկ ու երազկոտ գիրք է՝ մարդկանց հոգևոր ճանապարհը բանալու և ինքնախոհուն հոգու ներաշխարհը բացահայտելու փորձ։ Վեպի մեջ, Կարա-Դարվիշը խոր է փորձում հասկանալ մարդկային կյանքի ծայրամասերը՝ անձնական կյանքի ու սիրո բացթողումները, կյանքի անարդարությունը, սակայն նաև դրա մեջ տեսնելու ու ականատեսը լինելու եղած գեղեցկությունը։ Նրա ամեն բառը շոշափում է կյանքը՝ որպես երաժշտական ստեղծագործություն, որտեղ տրոփի ու զովի մեջ կոտրված դարերը պարուրված են միևնույն ժամանակ լուռության ու փառասիրության մեղեդիներով։ Այս ստեղծագործությունը կրում է այն յուրահատկությունը, որ յուրաքանչյուր ընթերցող կարող է դրա մեջ գտնել իր կյանքը՝ այն սահմանափակ օրերին ու նորից վերապրելով յուրաքանչյուր պահի կարևորը։ «Կյանքի ջութակը»՝ որպես արվեստի ստեղծագործություն, համաշխարհային մակարդակի արվեստագետների մի տեսակ «մեղեդի է», որն արտացոլում է այն բոլոր երևույթները, որոնց հետ ապրում է մարդը՝ այս կյանքի «քաղցր ու դառն» մեղեդիին։ Հրատարակիչ - Դարակ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-9222-8-7

Բնապահպանություն

Այս դասագիրքը նվիրված է էկոլոգիայի հիմունքներին՝ ուսումնասիրելով կենդանի օրգանիզմների և շրջակա միջավայրի փոխհարաբերությունները։ Այն ներկայացնում է էկոլոգիական հիմնական հասկացությունները պարզ և համակարգված ձևով՝ հարմար ուսանողական ուսուցման համար։ Գրքում ընդգրկված են՝ Էկոլոգիայի հիմնական հասկացություններ և խնդիրներ Օրգանիզմների և միջավայրի փոխազդեցություն Պոպուլյացիաներ և էկոհամակարգեր Էներգիայի հոսք և նյութերի շրջապտույտ բնության մեջ Բիոսֆերայի կառուցվածք և գործառույթ Մարդու ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա Դասագիրքը նպաստում է էկոլոգիական մտածողության ձևավորմանը և բնապահպանական գիտելիքների ամրապնդմանը։

Պատմություն

Այս գիրքը ուսումնական-մեթոդական ձեռնարկ է, որը հատուկ մշակված է սփյուռքի մեկօրյա հայկական դպրոցների աշակերտների համար։ Արտակ Մովսիսյանը հայոց պատմությունը ներկայացնում է հստակ, պարզ և մատչելի լեզվով՝ հաշվի առնելով երեխաների տարիքային առանձնահատկությունները և սահմանափակ ուսումնական ժամանակը։ Ձեռնարկում ընդգրկված են հայոց պատմության հիմնական փուլերը՝ հնագույն ժամանակներից մինչև նորագույն շրջան, առանց ծանր գիտական բարդությունների։ Գրքում օգտագործված են ժամանակագրական աղյուսակներ, քարտեզներ և ամփոփ նյութեր, որոնք նպաստում են պատմական նյութի հեշտ ընկալմանը և հիշելուն։ Հեղինակը մեծ ուշադրություն է դարձնում ազգային ինքնության, մշակույթի և պետականության գաղափարների փոխանցմանը։ Այս ձեռնարկը ծառայում է որպես կարևոր միջոց սփյուռքահայ երեխաների մեջ հայ պատմության նկատմամբ հետաքրքրություն ձևավորելու և ազգային գիտակցությունը պահպանելու համար։ Հրատարակիչ - ԵՊՀ Հրատ. տարեթիվ - 2011 ISBN - 978-5-8084-1471-6

Մշակույթ

Գրքում ներկայացվում են մշակույթի բովանդակությունը, կառուցվածքը, գործառույթները և նրա դերը հասարակությունում՝ զուգորդված հայ մշակույթի առանձնահատկությունների ու պատմական փուլերի վերլուծությամբ։ Անդրադառնում է թե նյութական, թե հոգևոր մշակութային արժեքներին, մշակութային երևույթների ձևավորմանը, փոխանցման մեխանիզմներին և պահպանման գործընթացներին։ Աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, գիտնականների և մշակույթով հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ տրամադրելով համապարփակ գիտելիքներ մշակույթի տեսության և հայ մշակույթի պատմության վերաբերյալ, օգնելով հասկանալ մշակութային գործընթացների էվոլյուցիան և հայկական մշակույթի յուրահատկությունները։