Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловМатематика
Теория электронного парамагнитного резонанса и оптических спектров кристаллов, допированных ионами переходных металлов
Աշխատությունը նվիրված է անցումային մետաղների իոններով լեգիրված բյուրեղների էլեկտրոնային կառուցվածքի, մագնիսական հատկությունների և օպտիկական սպեկտրների տեսական ուսումնասիրությանը՝ էլեկտրոնային պարամագնիսական ռեզոնանսի և սպեկտրոսկոպիական երևույթների փոխկապակցված վերլուծության հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում բյուրեղային միջավայրում պարամագնիսական իոնների էներգիական մակարդակների ձևավորումն է և դրանց փոփոխությունը բյուրեղային դաշտի, սպին–ուղեծրային փոխազդեցության, արտաքին մագնիսական դաշտի և տեղային կառուցվածքային առանձնահատկությունների ազդեցությամբ։ Քննվում են չզույգված էլեկտրոններ պարունակող անցումային մետաղների իոնների մագնիսական վիճակները և դրանց միջև հնարավոր անցումները, որոնք պայմանավորում են ռեզոնանսային սպեկտրների կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սպինային համիլտոնյանի պարամետրերի տեսական նկարագրությանը, արդյունավետ g-գործոնի, նուրբ և գերնուրբ փոխազդեցությունների, ինչպես նաև զրոյական դաշտում մակարդակների ճեղքման առանձնահատկություններին։ Այս պարամետրերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղեկություններ ստանալ լեգիրող իոնի տեղային շրջապատի, բյուրեղային դաշտի համաչափության և էլեկտրոնային խտության բաշխման վերաբերյալ։ Օպտիկական սպեկտրների տեսության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրոնային էներգիական մակարդակների միջև անցումները, կլանման և լուսարձակման սպեկտրների ձևավորման օրինաչափությունները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը բյուրեղային մատրիցի կառուցվածքից և լեգիրող կենտրոնի հատկություններից։ Կարևորվում է բյուրեղային դաշտի տեսության կիրառումը, որի միջոցով հնարավոր է նկարագրել անցումային մետաղների իոնների էլեկտրոնային մակարդակների ճեղքումը և տարբեր սպեկտրային գծերի առաջացումը։ Քննվում է նաև ցանցային թրթռումների և էլեկտրոնային վիճակների փոխազդեցության դերը սպեկտրային գծերի դիրքի, լայնության և ինտենսիվության ձևավորման մեջ։ Էլեկտրոնային պարամագնիսական ռեզոնանսի և օպտիկական սպեկտրոսկոպիայի տվյալների համատեղ տեսական մեկնաբանությունը հնարավորություն է տալիս ստանալ բյուրեղում լեգիրող կենտրոնների մասին առավել ամբողջական պատկեր՝ կապելով մագնիսական բնութագրերը էլեկտրոնային կառուցվածքի և օպտիկական հատկությունների հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տարբեր համաչափություն ունեցող բյուրեղներում իոնների տեղակայման հնարավոր դիրքերի և տեղային կառուցվածքային աղավաղումների գնահատման համար։ Տեսական մոդելների և փորձարարական սպեկտրների համադրումը կարող է ծառայել համապատասխան պարամետրերի ճշգրտմանը և բյուրեղային միջավայրում ընթացող միկրոսկոպիկ փոխազդեցությունների բնույթի բացահայտմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի պինդ մարմնի ֆիզիկայի, քվանտային մագնիսականության և սպեկտրոսկոպիայի համար՝ նպաստելով ֆունկցիոնալ բյուրեղային նյութերի էլեկտրոնային ու օպտիկական հատկությունների խորքային ըմբռնմանը։
Обновлено. 2026-09-19
Биология
Субкортикальные механизмы процессов научения аспекте эволюционных преобразований мозга
Նյարդաֆիզիոլոգիական և էվոլյուցիոն կենսաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ուսուցման և նոր հմտությունների ձեռքբերման գործընթացներում գլխուղեղի ենթակեղևային կառուցվածքների մասնակցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ուղեղի էվոլյուցիոն զարգացման համատեքստում։ Քննության են առնվում նյարդային համակարգի տարբեր մակարդակներում տեղեկատվության մշակման, փորձառության կուտակման և վարքային արձագանքների ձևավորման ֆիզիոլոգիական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ենթակեղևային նյարդային կենտրոնների, մասնավորապես՝ հիմային հանգույցների, թալամուսի և լիմբիական համակարգի որոշ կառուցվածքների դերին ուսուցման, հիշողության, շարժողական հմտությունների և հարմարվողական վարքագծի ձևավորման գործընթացներում։ Վերլուծվում են նյարդային կապերի փոփոխականության, պայմանական ռեֆլեքսների ձևավորման և նյարդային համակարգի տարբեր բաժինների փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև ողնաշարավոր կենդանիների գլխուղեղի էվոլյուցիոն փոփոխությունները, ենթակեղևային և կեղևային կառույցների գործառական փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ուսուցման մեխանիզմների աստիճանական բարդացման հնարավոր օրինաչափությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրելու նյարդաֆիզիոլոգիական և համեմատական-էվոլյուցիոն մոտեցումները՝ բացահայտելու ուսուցման գործընթացների կենսաբանական հիմքերն ու դրանց զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նյարդաֆիզիոլոգիայի, էվոլյուցիոն նյարդաբանության, վարքաբանության և ճանաչողական գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-08
Культура
Նոր գրականություն կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ցանկ
Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ծառայում է որպես մասնագիտական տեղեկատվական գործիք՝ հնարավորություն տալով գիտաշխատողներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, դասախոսներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և այլ հետաքրքրված ընթերցողներին հետևել համապատասխան բնագավառներում հրատարակվող գրականությանը և արագ գտնել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Նյութերի ընդգրկման շրջանակը բազմաբնույթ է և ներառում է մշակութային կյանքի, մշակութային-լուսավորական գործունեության, թանգարանագիտության, պատմամշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ հրատարակություններ։ Տեղեկատվական ցանկում կարող են ներկայացվել ինչպես առանձին գրքեր և ժողովածուներ, այնպես էլ պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածներ ու մասնագիտական այլ նյութեր։ Հատուկ նշանակություն ունի գրականության թեմատիկ համակարգումը, որի շնորհիվ ընթերցողը կարող է ընդհանուր տեղեկատվական զանգվածից առանձնացնել իրեն հետաքրքրող ոլորտի հրապարակումները։ Մատենագիտական նկարագրությունների կազմակերպված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ աշխատության նույնականացումը և գրադարանային հավաքածուներում դրա որոնումը։ Նման հրատարակությունները միաժամանակ կատարում են ընթացիկ մատենագիտության գործառույթ՝ արձանագրելով որոշակի ժամանակահատվածում գիտական և մշակութային շրջանառության մեջ հայտնված նոր նյութերը։ Դրանք հնարավորություն են տալիս հետևելու նաև տարբեր ոլորտների հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին, հրատարակչական ակտիվությանը և մշակութային կյանքի թեմատիկ ուղղություններին։ Առանձին կարևորություն ունի հայկական մշակույթին և արվեստին վերաբերող գրականության ընդգրկումը, քանի որ այդ կերպ մեկ տեղեկատվական համակարգում կարող են համախմբվել ինչպես հանրապետությունում, այնպես էլ դրա սահմաններից դուրս հրատարակված համապատասխան նյութերի մասին տվյալները։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմական աղբյուրագիտական արժեք. տարիների ընթացքում կազմված նման ցանկերի հաջորդական ուսումնասիրությունը կարող է պատկերացում տալ տարբեր ժամանակաշրջաններում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված գրականության ծավալի, թեմատիկ կառուցվածքի և մասնագիտական հետաքրքրությունների մասին։ Այս առումով այն ոչ միայն գործնական որոնողական միջոց է, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային ու գիտական տեղեկատվական միջավայրն արտացոլող մատենագիտական փաստաթուղթ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գրադարանային սպասարկման, գիտական աշխատանքի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության պահպանման ու համակարգման համար։
Обновлено. 2026-09-18
Медицина
Նեյրոպաթիկ ցավի կառավարումը նոր սինթեզված ԳԱԿԹ պիրոգլուտամատային կարճ պեպտիդներով
Աշխատությունը նվիրված է նյարդային համակարգի ախտահարման կամ գործունեության խանգարման հետ կապված ցավային վիճակների վերահսկման հնարավորությունների փորձարարական ուսումնասիրությանը՝ նոր սինթեզված կարճ պեպտիդային միացությունների կենսաբանական ազդեցությունների գնահատման միջոցով։ Հետազոտության առանցքում ԳԱԿԹ-ային համակարգի և պիրոգլուտամատային կառուցվածքային բաղադրիչների հետ կապված պեպտիդների հնարավոր նյարդաբանական ազդեցություններն են, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը ցավային ազդակների ձևավորման և փոխանցման մեխանիզմների կարգավորման համատեքստում։ Քննվում են նեյրոպաթիկ ցավի առաջացման նյարդաքիմիական և բջջային հիմքերը, հատկապես գրգռիչ ու արգելակիչ նյարդային գործընթացների հավասարակշռության փոփոխությունները և կենտրոնական ու ծայրամասային նյարդային համակարգերի մասնակցությունը երկարատև ցավային զգացողության ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ԳԱԿԹ-ին՝ որպես նյարդային համակարգի կարևոր արգելակիչ նյարդամիջնորդանյութի, և այն հարցին, թե դրա հետ գործառականորեն կապված նոր պեպտիդային միացությունները ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ ցավի կարգավորման մեխանիզմների վրա։ Նոր սինթեզված միացությունների ուսումնասիրությունը կարող է ներառել դրանց կենսաբանական ակտիվության, ազդեցության առանձնահատկությունների և նյարդային համակարգի տարբեր գործընթացների հետ հնարավոր փոխազդեցությունների համեմատական գնահատում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև կառուցվածքի և կենսաբանական ազդեցության միջև կապի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե պեպտիդային մոլեկուլների կառուցվածքային փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ դրանց գործառական հատկությունների վրա։ Հետազոտության շրջանակում ստացված փորձարարական տվյալները կարող են համադրվել նեյրոպաթիկ ցավի ժամանակ դիտվող վարքային, նյարդաքիմիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների հետ՝ ուսումնասիրվող միացությունների հնարավոր ազդեցությունը բնութագրելու նպատակով։ Միաժամանակ կարևորվում է դրանց անվտանգության և անցանկալի ազդեցությունների գիտական գնահատումը՝ հետագա հետազոտությունների նպատակահարմարությունը որոշելու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդակենսաբանության, նյարդադեղաբանության, կենսաքիմիայի և պեպտիդային միացությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել նեյրոպաթիկ ցավի մեխանիզմների վերաբերյալ պատկերացումները և գնահատել նոր կենսաակտիվ միացությունների հետազոտական ներուժը։
Обновлено. 2026-09-21
Культура
Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
Հրատարակությունը ՀՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատու է, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ոլորտի մասնագետներին արագ տեղեկություն տրամադրել տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված համապատասխան գրականության մասին։ Նյութում ընդգրկվում են մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, կատալոգներ, տեղեկատու և այլ տպագիր նյութեր՝ հնարավորություն տալով հետևելու ոլորտի վերաբերյալ նոր գրականության համալրմանը։ Մատենագիտական տեղեկատվությունը կազմակերպված է այնպիսի սկզբունքով, որը հեշտացնում է անհրաժեշտ նյութի որոնումն ու նույնականացումը և հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ՀՍՍՀ մշակութային ու արվեստագիտական կյանքի վերաբերյալ ձևավորվող գիտական և տեղեկատվական գրականության շրջանակի մասին։ Տեղեկատուն կարող է ներառել գրականության մատենագիտական նկարագրություններ՝ հեղինակային տվյալներով, վերնագրերով, հրատարակության վայրի և ժամանակի, հրատարակչական այլ տվյալների և անհրաժեշտ լրացուցիչ տեղեկությունների նշմամբ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն ընթացիկ բնույթն է․ այն ոչ միայն պահպանում է արդեն հրապարակված գրականության մասին տեղեկությունը, այլև պարբերաբար ներկայացնում է նոր հրատարակությունները՝ նպաստելով գիտական և մշակութային տեղեկատվության օպերատիվ տարածմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանների, մշակութաբանների, պատմաբանների, գրականագետների, երաժշտագետների, թանգարանների և գրադարանների աշխատակիցների, դասախոսների, ուսանողների և հայ մշակույթի ու արվեստի ուսումնասիրությամբ զբաղվող այլ մասնագետների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է մատենագիտական որոնումների, թեմատիկ գրականության հավաքագրման, գիտական աշխատանքների պատրաստման և ՀՍՍՀ մշակութային ժառանգության վերաբերյալ հրատարակությունների բացահայտման ու ուսումնասիրման գործընթացում։ Տեղեկատուն միաժամանակ արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական հրատարակչական ակտիվությունը՝ հանդես գալով որպես նոր գրականության մասին արագ կողմնորոշվելու գործնական աղբյուր։
Обновлено. 2026-09-03
Другие предметы
Նոր գրքեր օտար լեզուներով: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги на иностранных языках= New books in foreign languages (1978, Ապրիլ, թիվ 4)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով նոր լույս տեսած և գրադարանային հավաքածուներում համալրված գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, ուսանողներին և մասնագետներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն միջազգային հրատարակչական դաշտի նոր գրականության մասին։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական, մշակութային և կրթական բնույթի աշխատություններ, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտության, մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման ժամանակակից միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ կողմնորոշվել օտարալեզու նոր գրականության մեջ, ծանոթանալ տարբեր երկրների հեղինակների և հետազոտողների աշխատանքներին, ինչպես նաև ընտրել համապատասխան աղբյուրներ ուսումնական, գիտահետազոտական և մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է միջազգային գիտելիքների տարածմանը, միջմշակութային հաղորդակցության զարգացմանը և համաշխարհային գրական ու գիտական ժառանգության հասանելիության ընդլայնմանը։
Обновлено. 2026-08-21