Английская классическая проза и армянская литература

Другие предметы

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1963 թվականի ընթացքում հայագիտության, Հայաստանի երկրագիտության և հարակից գիտական ու մշակութային բնագավառների վերաբերյալ գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատվական և կողմնորոշիչ աղբյուր՝ տվյալ ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերի, հոդվածների, ուսումնասիրությունների և այլ գիտական ու տեղեկատու նյութերի վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում կազմելու համար։ Նյութերը դասակարգված են թեմատիկ և մատենագիտական սկզբունքներով, ինչը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին արագ գտնել իրեն հետաքրքրող ոլորտին վերաբերող հրատարակությունները և հետևել համապատասխան գիտական գրականության զարգացմանը։ Ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են առնչվել Հայաստանի պատմությանը, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը, ազգագրությանը, լեզվին, գրականությանը, մշակույթին, արվեստին և հայագիտության այլ ուղղություններին։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հատկապես իր ժամանակաշրջանի գիտական տեղեկատվությունը պահպանելու և համակարգելու տեսանկյունից, քանի որ այն արտացոլում է 1963 թվականին հայագիտական ու երկրագիտական ուսումնասիրությունների շրջանակում առկա գրական ժառանգությունը։ Մատենագիտական տվյալները կարող են օգտակար լինել հետագա գիտական ուսումնասիրությունների, գրականության որոնման, թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման և տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական մտքի զարգացման ընթացքը հետազոտելու համար։ Աշխատանքը կարող է ծառայել որպես կարևոր օժանդակ աղբյուր պատմաբանների, գրականագետների, լեզվաբանների, աշխարհագրագետների, մշակութաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, հետազոտողների և հայագիտությամբ զբաղվող ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով համակարգված կերպով ուսումնասիրել տվյալ տարվա գիտական և մշակութային հրատարակությունների շրջանակը։

Лингвистика

Աշխատությունը նախատեսված է հայերենի և անգլերենի քերականական կառուցվածքներն ուսումնասիրելու և երկու լեզուների միջև համապատասխանություններն ու տարբերությունները հասկանալու համար։ Երկլեզու քերականական ձեռնարկի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ սովորողը կարող է ծանոթանալ ոչ միայն յուրաքանչյուր լեզվի առանձին կանոններին, այլև համեմատել դրանց արտահայտման միջոցները՝ ավելի հստակ ընկալելով լեզվական համակարգերի կառուցվածքը։ Նման աշխատություններում սովորաբար ներկայացվում են խոսքի մասերը, գոյականների և դերանունների գործածությունը, ածականների ու մակբայների կիրառությունը, բայերի ժամանակները, եղանակներն ու խոնարհման ձևերը, ինչպես նաև նախադասության կառուցման կանոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն բառերի շարադասության, հարցական և ժխտական կառույցների, նախդիրների, կապերի ու քերականական համաձայնության տարբերությունները։ Հայերեն բացատրությունների և անգլերեն լեզվական նյութի համադրությունը կարող է հեշտացնել օտար լեզվի յուրացումը՝ սովորողին հնարավորություն տալով նոր կանոնները կապելու արդեն ծանոթ լեզվական գիտելիքների հետ։ Ձեռնարկը կարևոր է նաև թարգմանության և միջլեզվային հաղորդակցության տեսանկյունից, քանի որ նպաստում է երկու լեզուներով ճիշտ և հստակ արտահայտվելու կարողության զարգացմանը։ Այն արտացոլում է հայալեզու կրթական միջավայրում անգլերենի ուսուցման և եվրոպական լեզուների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորման վաղ շրջանի ավանդույթը՝ միաժամանակ ծառայելով որպես հայերեն և անգլերեն քերականական գիտելիքների համադրման պատմական օրինակ։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մաքսային հսկողության ոլորտում ռիսկերի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը և դրա բարելավման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում մաքսային ռիսկերի բացահայտման, գնահատման, կանխատեսման և նվազեցման գործընթացներն են, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն միաժամանակ օրինական արտաքին առևտրի խթանման, պետական եկամուտների պաշտպանության և մաքսային խախտումների կանխարգելման համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մաքսային հսկողության կազմակերպման սկզբունքները, ռիսկերի առաջացման հիմնական պատճառները և այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ապրանքների ու տրանսպորտային միջոցների մաքսային ձևակերպման գործընթացի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկերի կառավարման ժամանակակից մեթոդներին, այդ թվում՝ տվյալների վերլուծությանը, ռիսկային չափանիշների սահմանմանը, տեղեկատվական համակարգերի կիրառմանը և ընտրողական մաքսային հսկողության կազմակերպմանը։ Աշխատությունը կարևորում է այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որի պայմաններում մաքսային մարմինները կարող են ռեսուրսներն առավել արդյունավետ կենտրոնացնել բարձր ռիսկայնություն ունեցող գործարքների և բեռների նկատմամբ՝ միաժամանակ նվազեցնելով բարեխիղճ արտաքին տնտեսական գործունեություն իրականացնող անձանց համար վարչական և ժամանակային բեռը։ Հայաստանի օրինակով ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ մաքսային ռիսկերի կառավարման առկա մեխանիզմների արդյունավետությանը, դրանց կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրներին և տեղեկատվական ու կազմակերպական բացերին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաքսային տվյալների որակին, տարբեր պետական և մասնավոր տեղեկատվական աղբյուրների փոխկապակցմանը, թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ռիսկերի գնահատման ավտոմատացման հնարավորություններին։ Հետազոտությունը կարող է դիտարկել նաև մաքսային հսկողության և արտաքին առևտրի ազատականացման միջև հավասարակշռության ապահովման խնդիրը, քանի որ չափազանց խիստ վերահսկողությունը կարող է բարդացնել առևտրային գործընթացները, իսկ ոչ բավարար վերահսկողությունը՝ մեծացնել մաքսային խախտումների և պետական եկամուտների կորստի ռիսկերը։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել մաքսային հսկողության արդյունավետության բարձրացման, ռիսկերի կանխատեսման մեխանիզմների կատարելագործման, վերահսկողական ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման և մաքսային վարչարարության թվայնացման ուղղությամբ առաջարկների մշակման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մաքսային ծառայության մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, տնտեսագետներին, արտաքին առևտրի մասնագետներին, իրավաբաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ՀՀ մաքսային հսկողության ոլորտում ռիսկերի կառավարման համակարգի համալիր ուսումնասիրություն՝ շեշտադրելով ռիսկերի վաղ հայտնաբերման, տվյալահեն վերլուծության, ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման և վերահսկողության արդյունավետության ու արտաքին առևտրի դյուրացման միջև հավասարակշռության պահպանման կարևորությունը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի արևելահայ հասարակական-քաղաքական և իրավական մտքի զարգացման առանձնահատկությունների, գաղափարական ուղղությունների և ազատական աշխարհայացքի ձևավորման պատմական նախադրյալների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը անդրադառնում է այն ժամանակաշրջանին, երբ արևելահայ հասարակությունը գտնվում էր քաղաքական, սոցիալական և մշակութային նշանակալի փոփոխությունների փուլում, իսկ ազգային մտավորականության շրջանում աստիճանաբար տարածվում էին ազատության, իրավահավասարության, սահմանադրականության, քաղաքացիական իրավունքների և հասարակական առաջընթացի գաղափարները։ Ուսումնասիրության առանցքում են ազատական գաղափարախոսության ձևավորման գործընթացները, եվրոպական և ռուսական հասարակական-քաղաքական մտքի ազդեցությունը հայ մտավորականության վրա, ինչպես նաև ազգային ինքնագիտակցության վերելքի և իրավական մտածողության զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի ազատության, օրենքի գերակայության, պետական իշխանության սահմանափակման, հասարակական կառավարման բարեփոխումների և քաղաքացիական հասարակության ձևավորման վերաբերյալ գաղափարական մոտեցումներին։ Քննարկվում են արևելահայ առաջադեմ մտածողների հայացքները հասարակության ժողովրդավարացման, կրթության տարածման, ազգային իրավունքների պաշտպանության և սոցիալական արդարության հաստատման հարցերի շուրջ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն մասին, թե ինչպես էին ազատական գաղափարները ներթափանցում հայ հասարակական կյանք, ինչպիսի հակասությունների էին հանդիպում ավանդական հասարակական հարաբերությունների պայմաններում և ինչ դեր էին կատարում ազգային քաղաքական մտածողության արդիականացման գործընթացում։ Կարևորվում է նաև ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական հրապարակախոսության, իրավական քննարկումների և մտավորական բանավեճերի նշանակությունը նոր գաղափարների տարածման գործում։ Ուսումնասիրությունը լուսաբանում է ազատական իրավաքաղաքական մտքի կապը ազգային ազատագրական ձգտումների, հասարակական ինքնակազմակերպման և հայ ժողովրդի քաղաքական ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների հետ։ Ներկայացվող հիմնախնդիրները դիտարկվում են պատմական իրադարձությունների, Ռուսական կայսրության քաղաքական ու իրավական համակարգի և արևելահայ հասարակության ներքին զարգացման համատեքստում։ Աշխատությունն ունի պատմագիտական, իրավագիտական և քաղաքագիտական նշանակություն՝ նպաստելով հայ հասարակական մտքի զարգացման օրինաչափությունների, ազատական գաղափարների պատմական արմատների և ազգային իրավաքաղաքական ավանդույթների առավել խորքային ընկալմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, իրավագետների, քաղաքագետների, հասարակական մտքի պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հայ քաղաքական գաղափարախոսության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռեդյարդ Քիփլինգի հեքիաթների հայերեն թարգմանություններում գեղարվեստական համարժեքության խնդրին՝ դիտարկելով, թե որքանով են բնագրի ոճական, պատկերավոր և իմաստային առանձնահատկությունները պահպանվում թարգմանության գործընթացում։ Վերլուծության ընթացքում առանձնացվում են այն հիմնական թարգմանական դժվարությունները, որոնք առաջանում են անգլերեն բնագրի մշակութային ենթատեքստի, խորհրդանշական համակարգի և լեզվական խաղերի փոխանցման ժամանակ հայերեն միջավայր, ինչպես նաև քննարկվում են տարբեր թարգմանիչների կողմից կիրառված ռազմավարությունները՝ բառացի, իմաստային և ստեղծագործական վերարտադրության ձևերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են պահպանվում հեքիաթների ռիթմը, պատմողական պարզությունը և բարոյական ենթատեքստը, միաժամանակ ապահովելով հայ ընթերցողի համար բնական և ընկալելի լեզվական ձևավորում։ Աշխատանքում նաև ընդգծվում է, որ գեղարվեստական համարժեքությունը ոչ միայն լեզվական ճշգրտության խնդիր է, այլ նաև մշակութային ադապտացիայի բարդ գործընթաց, որտեղ թարգմանիչը հաճախ ստիպված է հավասարակշռել բնագրին հավատարմությունն ու թիրախ լեզվի գեղարվեստական նորմերը՝ ստեղծելով նոր, բայց բնագրին հավատարիմ տեքստային իրականություն։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին հաստատուն մագնիսական դաշտում էլեկտրահաղորդիչ ուղղանկյուն թիթեղների տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մեխանիկական տատանումների և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների համատեղ դիտարկումը, երբ հաղորդիչ մարմնի շարժումը մագնիսական դաշտում առաջացնում է էլեկտրական հոսանքներ, իսկ դրանց փոխազդեցությունը մագնիսական դաշտի հետ իր հերթին ազդում է թիթեղի մեխանիկական շարժման վրա։ Այսպիսի փոխկապակցված համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն օրինաչափությունները, որոնցով արտաքին մագնիսական դաշտը կարող է փոխել կառուցվածքի տատանողական բնութագրերը, բնական հաճախականությունները, տատանումների ամպլիտուդը և դինամիկական կայունությունը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ուղղանկյուն թիթեղի երկրաչափական և մեխանիկական պարամետրերին, էլեկտրահաղորդականությանը, մագնիսական դաշտի ուժգնությանը և համակարգի սահմանային պայմաններին։ Համապատասխան մաթեմատիկական մոդելի միջոցով հնարավոր է նկարագրել թիթեղի դեֆորմացիաները և դրանց առաջացման ընթացքում ձևավորվող էլեկտրամագնիսական ազդեցությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մագնիսական դաշտի ազդեցության ուսումնասիրությունը տարբեր տատանման ռեժիմների և թիթեղի բնութագրերի վրա։ Նման խնդիրների լուծումը կարող է իրականացվել դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային կամ անալիտիկ մեթոդների կիրառմամբ։ Արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել այն տեխնիկական համակարգերի համար, որոնցում համատեղվում են առաձգական կառուցվածքները և էլեկտրամագնիսական դաշտերը։ Ուսումնասիրությունը կիրառական նշանակություն կարող է ունենալ էլեկտրամեխանիկական սարքերի, մագնիսական դաշտում աշխատող հաղորդիչ տարրերի, չափիչ համակարգերի և տարբեր ինժեներական կառուցվածքների նախագծման ու դինամիկական վարքի գնահատման համար։ Այսպիսով, աշխատանքը միավորում է պինդ մարմնի մեխանիկայի և էլեկտրամագնիսականության խնդիրները՝ ուսումնասիրելով մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ հաղորդիչ թիթեղների տատանողական վարքը և դրա մաթեմատիկական նկարագրության հնարավորությունները։