Ապահովագրական շուկայի զարգացման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Медицина

Монография посвящена токсикологическим свойствам фторида трибутилолова, оценке его воздействия на организм человека и обоснованию гигиенических нормативов содержания вещества в воздухе рабочей зоны; в работе рассматриваются пути поступления токсиканта в организм, механизмы его биологического действия, острые и хронические эффекты, включая поражение нервной системы, печени и иммунных реакций, а также результаты экспериментальных и эпидемиологических исследований; значительное внимание уделяется методам санитарно-гигиенического контроля, расчету предельно допустимых концентраций и принципам нормирования производственных воздействий с целью профилактики профессиональных отравлений и обеспечения безопасности труда.

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական համադրություն՝ ընդգրկելով հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն, պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն։ Այն նպատակ ունի ապահովել գիտական հանրության, ուսանողների և հետազոտողների համար արդի տեղեկատվական հոսքի հասանելիություն՝ ներկայացնելով տարբեր ոլորտներում հրապարակված նոր աշխատությունների ընդհանուր պատկերը և թեմատիկ բազմազանությունը։ Ցանկում ներառված հասարակական-քաղաքական գիտությունների բաժինը անդրադառնում է ժամանակակից քաղաքական գործընթացներին, պետական կառավարման մոդելներին, միջազգային հարաբերություններին և հասարակական զարգացման միտումներին։ Բանասիրական և լեզվաբանական բաժինները ընդգրկում են լեզվի կառուցվածքի, պատմական զարգացման, խոսքի գործառական առանձնահատկությունների և գրական տեքստերի վերլուծության նոր մոտեցումները։ Գրականագիտության հատվածում ներկայացվում են տարբեր գրական ուղղությունների, հեղինակային ոճերի և գեղարվեստական համակարգերի ուսումնասիրություններ։

Религия

Աշխատությունը վերաբերում է քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ շնորհի գաղափարին և դրա նշանակությանը մարդու հոգևոր կյանքի ու փրկության ընկալման մեջ։ Քրիստոնեական ուսմունքում շնորհը դիտարկվում է որպես Աստծո պարգևած բարեհաճություն և հոգևոր օգնություն, որի միջոցով մարդը զորանում է հավատքի մեջ, ձգտում բարոյական կատարելության և մոտենում աստվածային ճշմարտությանը։ Շնորհի մասին աստվածաբանական խորհրդածությունները կապված են հավատքի, ապաշխարության, մեղքերի թողության, փրկության, աստվածային ողորմության և մարդու ազատ կամքի փոխհարաբերության հարցերի հետ։ Այս թեման կարևոր տեղ ունի քրիստոնեական դավանաբանության մեջ, քանի որ անդրադառնում է Աստծո և մարդու հարաբերություններին, հոգևոր վերափոխման հնարավորությանը և հավատացյալի կյանքի նպատակին։ Նման աշխատությունները նպաստում են կրոնական հասկացությունների համակարգված ընկալմանը և աստվածաբանական գիտելիքների տարածմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ քրիստոնեական մտքի, աստվածաբանական գրականության և կրոնական կրթության պատմության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով 19-րդ դարի հայերեն տպագիր հոգևոր գրականության թեմատիկ ուղղվածություններից մեկը։

Экономика

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական կառավարման համակարգի գործառութային բարեփոխումների արդյունավետության բարձրացման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կառավարման գործող մեխանիզմների հիմնախնդիրները և առաջարկել դրանց կատարելագործման արդյունավետ մոտեցումներ։ Հետազոտության շրջանակում պետական կառավարման համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված ինստիտուտների, գործառույթների, ընթացակարգերի և կառավարչական գործընթացների ամբողջություն, որի արդյունավետությունը պայմանավորված է լիազորությունների հստակ բաշխմամբ, պետական մարմինների միջև համակարգված համագործակցությամբ, մարդկային ռեսուրսների որակով և որոշումների կայացման արդյունավետությամբ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կառավարման մարմինների գործառույթների հստակեցմանը և կրկնվող կամ փոխկապակցված լիազորությունների տարանջատմանը, քանի որ դրանց անհստակությունը կարող է հանգեցնել կառավարման գործընթացների դանդաղեցման, պատասխանատվության սահմանների անորոշության և ռեսուրսների ոչ արդյունավետ օգտագործման։ Ուսումնասիրվում են նաև քաղաքականությունների մշակման և իրականացման, ռազմավարական պլանավորման, կատարողականի գնահատման, պետական ծառայության զարգացման և հանրային ծառայությունների որակի բարելավման խնդիրները։ Կարևորվում է արդյունքահեն կառավարման անցումը, որի դեպքում պետական մարմինների գործունեությունը գնահատվում է ոչ միայն իրականացված գործողությունների և ընթացակարգերի, այլև դրանց արդյունքում ստացված չափելի արդյունքների հիման վրա։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է պետական ծառայողների մասնագիտական կարողությունների զարգացումը, արդյունավետ կատարողականի գնահատման համակարգերի ներդրումը, արժանիքների վրա հիմնված առաջխաղացման ապահովումը և պետական ծառայության գրավչության բարձրացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև կառավարման թվայնացման և էլեկտրոնային ծառայությունների ընդլայնման հնարավորությունները, տվյալների վրա հիմնված որոշումների ընդունումը, գործընթացների ավտոմատացումը և պետական մարմինների միջև տեղեկատվության փոխանակման բարելավումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում թափանցիկության, հաշվետվողականության, բարեվարքության և հանրային մասնակցության մեխանիզմների կատարելագործմանը, քանի որ արդյունավետ պետական կառավարումը ենթադրում է ոչ միայն արագ և որակյալ որոշումների ընդունում, այլև հանրության նկատմամբ պատասխանատու և հաշվետու գործելակերպ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև պետական ֆինանսների արդյունավետ կառավարմանը, ծրագրային բյուջետավորմանը և պետական ռեսուրսների բաշխման ու օգտագործման արդյունքայնության բարձրացմանը։ Հետազոտության արդյունքում կարող են առաջարկվել գործառույթների օպտիմալացման, կառավարման գործընթացների պարզեցման, պետական մարմինների համագործակցության ամրապնդման, թվային կառավարման զարգացման, մարդկային ռեսուրսների կառավարման կատարելագործման և կատարողականի գնահատման ժամանակակից մեխանիզմների ներդրման ուղղություններ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի Հանրապետությունում ավելի արդյունավետ, ճկուն, քաղաքացիակենտրոն, թափանցիկ և հաշվետու պետական կառավարման համակարգի ձևավորման համար՝ նպաստելով պետական քաղաքականությունների իրականացման որակի և հանրային ծառայությունների արդյունավետության բարձրացմանը։

Биология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում հանդիպող ձեռքաթևավորների՝ չղջիկների, տեսակային կազմի, տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների, մակաբույծների և բնության ու մարդու համար ունեցած նշանակության համալիր ուսումնասիրությանը։ Տարածաշրջանի լեռնային ռելիեֆը, տարբեր բարձրությունների գոտիականությունը, քարանձավների և ժայռային ապաստարանների առկայությունը, ինչպես նաև անտառային, տափաստանային և կիսաանտառային կենսավայրերի համադրությունը բարենպաստ պայմաններ են ստեղծում չղջիկների բազմազան համայնքների ձևավորման համար։ Նախկին ուսումնասիրություններում տարածաշրջանի ձեռքաթևավորները ներկայացվել են մի քանի ընտանիքներով, իսկ տեսակների թիվը հետագա կարգաբանական վերանայումների արդյունքում փոփոխվել է՝ ընդգրկելով մոտ երկու տասնյակ և ավելի տեսակներ։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է տարածաշրջանի ձեռքաթևավորների տեսակային կազմի ճշգրտումը։ Դրա համար կարող են օգտագործվել կենդանիների արտաքին և գանգաբանական հատկանիշների ուսումնասիրություն, չափագրական տվյալներ, տարածման քարտեզագրում, ինչպես նաև ժամանակակից կարգաբանական և գենետիկական մեթոդներ։ Տեսակների ճիշտ տարբերակումը հատկապես կարևոր է, քանի որ արտաքինից միմյանց նման չղջիկների որոշ տեսակներ կարող են էապես տարբերվել իրենց կենսաբանությամբ, ապրելավայրերի ընտրությամբ և պահպանության կարգավիճակով։ Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի ձեռքաթևավորների վերաբերյալ առանձին ուսումնասիրություններում, օրինակ, ուսումնասիրվել են սովորական երկարաթևի ձևաբանական և նյարդակազմաբանական առանձնահատկությունները և քննարկվել է տարածաշրջանում ենթատեսակային տարբերակման հնարավորությունը։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը կենդանիների կենսաբանության ուսումնասիրությունն է։ Կարող են դիտարկվել դրանց կենսակերպը, սննդառությունը, ակտիվության սեզոնային փոփոխությունները, բազմացումը, ձմեռումը, գաղթերը, ապաստարանների ընտրությունը և տարածքային վարքագիծը։ Չղջիկների մեծ մասը գիշերային ակտիվություն ունեցող միջատակեր կենդանիներ են, ուստի նրանց տարածվածությունը մեծապես կախված է սննդային ռեսուրսների առկայությունից և այնպիսի ապաստարանների պահպանվածությունից, ինչպիսիք են քարանձավները, ժայռաճեղքերը, ծառերի փչակները և որոշ շինություններ։ Տարբեր տեսակների կենսաբանական պահանջների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս հասկանալու դրանց տարածման օրինաչափությունները և գնահատելու շրջակա միջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև տեսակների տարածական բաշխվածությունը։ Լեռնային ռելիեֆի պայմաններում նույն տարածաշրջանի տարբեր բարձրադիր գոտիները կարող են ունենալ էապես տարբեր ջերմաստիճանային, խոնավության, բուսականության և սննդային պայմաններ, ինչն անդրադառնում է ձեռքաթևավորների տեսակային կազմի վրա։ Դաշտային դիտարկումների և որսումների տվյալների միջոցով հնարավոր է որոշել առանձին տեսակների հանդիպման հաճախականությունը, թվաքանակը և նախընտրելի կենսավայրերը։ Այսպիսի տվյալները կարող են հիմք հանդիսանալ տարածաշրջանի ձեռքաթևավորների ֆաունիստիկ քարտեզի կազմման համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մակաբույծների ուսումնասիրությունը։ Չղջիկների վրա կարող են հանդիպել տարբեր էկտոմակաբույծներ՝ տզեր, լվեր, հատուկ չղջիկային ճանճեր, տիզանման մակաբույծներ և այլ օրգանիզմներ, իսկ օրգանիզմի ներսում կարող են հանդիպել նաև էնդոմակաբույծներ։ Հայաստանի մանր կաթնասունների վերաբերյալ ժամանակակից հետազոտություններում չղջիկների մոտ հայտնաբերվել են, մասնավորապես, Hippoboscidae, Ixodidae, Argasidae, Spinturnicidae, Macronyssidae և Nycteribiidae ընտանիքներին պատկանող էկտոմակաբույծներ, ընդ որում առավել հաճախ արձանագրվել են Spinturnicidae և Macronyssidae ներկայացուցիչները։ Մակաբուծաբանական ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն չղջիկների առողջական վիճակը հասկանալու, այլև մակաբույծների և նրանց տերերի միջև փոխհարաբերությունները բացահայտելու համար։ Կարող են ուսումնասիրվել մակաբույծների տեսակային կազմը, տարածվածությունը, վարակվածության ինտենսիվությունը, սեզոնային փոփոխությունները և տարբեր չղջիկների տեսակների նկատմամբ դրանց ընտրողականությունը։ Այդ տվյալները հնարավորություն են տալիս բացահայտել այն էկոլոգիական պայմանները, որոնք նպաստում են մակաբույծների տարածմանը, ինչպես նաև հասկանալ դրանց հնարավոր դերը կենդանիների պոպուլյացիաների առողջական վիճակի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրության կարևոր բաժին կարող է լինել ձեռքաթևավորների էկոլոգիական նշանակության գնահատումը։ Չղջիկները բազմաթիվ միջատների բնական կարգավորիչներ են և կարող են զգալի քանակությամբ միջատներ ոչնչացնել, այդ թվում՝ գյուղատնտեսական նշանակություն ունեցող վնասատուներ։ Այդ պատճառով նրանց ներկայությունը կարող է նպաստել բնական էկոհամակարգերի հավասարակշռությանը և որոշ դեպքերում ունենալ տնտեսական նշանակություն՝ նվազեցնելով վնասատու միջատների պոպուլյացիաները։ Միաժամանակ նրանք սննդային շղթաների կարևոր օղակ են՝ ծառայելով որպես կեր այլ գիշատիչ կենդանիների համար։ Տարածաշրջանի կենսաբազմազանության պահպանության տեսանկյունից աշխատանքը կարող է առանձնացնել հազվագյուտ, քիչ ուսումնասիրված կամ վտանգված տեսակները։ Նախկին տվյալները ցույց են տվել, որ Լեռնային Ղարաբաղի տերիոֆաունայում առկա են հազվագյուտ և ռելիկտային տեսակներ, որոնց թվում կան պահպանության կարիք ունեցող ձեռքաթևավորներ։ Այս հանգամանքը կարևոր է հատկապես ապաստարանների պահպանության, քարանձավների և այլ բնական կենսավայրերի պաշտպանության, ինչպես նաև մարդու գործունեության հետևանքով առաջացող խանգարումների նվազեցման տեսանկյունից։ Աշխատության գործնական նշանակությունն այն է, որ ստացված տվյալները կարող են կիրառվել տարածաշրջանի կենսաբազմազանության գնահատման, հազվագյուտ տեսակների պահպանության, բնական ապաստարանների կառավարման և էկոլոգիական մոնիթորինգի ծրագրերի մշակման համար։ Տեսակների տարածման, կենսաբանության և մակաբուծների վերաբերյալ տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս ձեռքաթևավորներին դիտարկել որպես միասնական էկոլոգիական համակարգի բաղադրիչ, այլ ոչ միայն առանձին կենդանատեսակների հավաքածու։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի ամբողջական պատկերացում ձևավորել Լեռնային Ղարաբաղի ձեռքաթևավորների բազմազանության և կենսաբանության մասին՝ միաժամանակ բացահայտելով դրանց մակաբուծային համակարգերը, էկոլոգիական դերերը և պահպանության խնդիրները։ Այն արժեքավոր է կենդանաբանության, էկոլոգիայի, մակաբուծաբանության և բնության պահպանության մասնագետների համար, քանի որ համադրում է ֆաունիստիկ, կենսաբանական և մակաբուծաբանական տվյալները և դրանց հիման վրա գնահատում տարածաշրջանի չղջիկների գիտական ու բնապահպանական նշանակությունը։

Литература

«Երկու քույր» վերնագրով ստեղծագործությունը պատկանում է հայերեն գեղարվեստական գրականության ժառանգությանը և իր թեմատիկ կենտրոնում ունի քույրերի կերպարներն ու նրանց փոխհարաբերությունների հնարավոր զարգացումները։ Քույրերի հարաբերությունները գրականության մեջ հաճախ ներկայացվում են որպես ընտանեկան կապերի, սիրո, հոգատարության, փոխըմբռնման, խանդի կամ տարաձայնությունների բացահայտման միջոց։ Նման թեմաները հնարավորություն են տալիս անդրադառնալու ընտանիքի ներսում ձևավորվող արժեքներին, անհատական բնավորությունների տարբերություններին և այն հանգամանքներին, որոնք ազդում են մարդկանց փոխհարաբերությունների վրա։ 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական գրականության մեջ ընտանեկան և բարոյական հարցերը կարևոր տեղ էին զբաղեցնում՝ ծառայելով ոչ միայն ընթերցողին հետաքրքրող պատմությունների ստեղծմանը, այլև հասարակական վարքագծի, դաստիարակության և մարդկային պարտականությունների շուրջ մտորումների խթանմանը։ Այս հրատարակությունը կարող է դիտարկվել այդ գրական միջավայրի համատեքստում՝ որպես ընտանեկան թեմաներով հայերեն արձակի ուսումնասիրության նյութ։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության պատմությամբ, 19-րդ դարի ընթերցողական մշակույթով և ընտանեկան հարաբերությունների գեղարվեստական ներկայացմամբ զբաղվողների համար։ Գիրքը նաև մատենագիտական արժեք ունի՝ որպես ժամանակաշրջանի հայերեն գեղարվեստական հրատարակությունների օրինակ։