Արամյան տարեցույց․ 1873 թվականի քրիստոնեական և 4365 թվականի հայկական թվականությամբ

Математика

Բարձրագույն մաթեմատիկա. Մաս II-ը բարձրագույն մաթեմատիկայի շարունակական ուսումնական ձեռնարկ է, որը խորացնում է առաջին մասում ներկայացված հիմնարար գիտելիքները և ընդգրկում է մաթեմատիկական անալիզի, գծային հանրահաշվի և վեկտորային հաշվարկի ավելի զարգացած թեմաները, աշխատությունում ներկայացվում են բազմաչափ ֆունկցիաների ուսումնասիրությունը, մասնակի ածանցյալները, բազմակի և անորոշ ինտեգրալները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունները ֆիզիկայի և ինժեներական խնդիրներում, միաժամանակ դիտարկվում են շարքերի համընկման չափանիշները, Ֆուրյեի շարքերը և դիֆերենցիալ հավասարումների հիմունքները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների խստությանը, խնդիրների լուծման տրամաբանական մեթոդներին և կիրառական մոդելավորմանը, աշխատությունը ներառում է բազմաթիվ օրինակներ և վարժություններ՝ նպաստելով բարձր մակարդակի վերլուծական մտածողության և կիրառական մաթեմատիկական հմտությունների զարգացմանը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է նվազ էներգասպառմամբ թվային ինտեգրալ սխեմաների նախագծման համար նախատեսված ստանդարտ տարրերի գրադարանի մշակման և դրա հիմնական էլեկտրական ու գործառական բնութագրերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տրամաբանական տարրերի այնպիսի կառուցվածքների ձևավորումն է, որոնք ապահովում են անհրաժեշտ արագագործություն և հուսալիություն՝ միաժամանակ նվազեցնելով ստատիկ ու դինամիկ էներգասպառումը։ Քննվում են թվային բազային հանգույցների՝ տրամաբանական փականների, ինվերտորների, տրիգերների և այլ ստանդարտ բջիջների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց փոխկապակցման սկզբունքները և ինտեգրալ սխեմաների նախագծման ավտոմատացված գործընթացներում օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էներգասպառման, ազդանշանի տարածման ուշացման և բջջի զբաղեցրած մակերեսի միջև փոխզիջմանը, քանի որ այդ ցուցանիշների համատեղ օպտիմալացումը թվային միկրոէլեկտրոնիկայի նախագծման կարևոր խնդիրներից է։ Ուսումնասիրվում են սնուցման լարման, աշխատանքային հաճախականության, բեռնվածության և տեխնոլոգիական պարամետրերի փոփոխությունների ազդեցությունները տարրերի աշխատանքի վրա։ Կարևորվում է նաև անցումային գործընթացների ժամանակ առաջացող էներգետիկ կորուստների գնահատումը և այն կառուցվածքային լուծումների համեմատությունը, որոնք նպաստում են անարդյունավետ էներգասպառման սահմանափակմանը։ Գրադարանի յուրաքանչյուր տարրի համար կարող են ձևավորվել համապատասխան մոդելներ և բնութագրեր, որոնք անհրաժեշտ են ավելի բարդ թվային համակարգերի տրամաբանական սինթեզի, ժամանակային վերլուծության և էներգետիկ գնահատման համար։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է մշակված տարրերի աշխատանքային կայունության ուսումնասիրությունը տարբեր պայմաններում՝ հաշվի առնելով տեխնոլոգիական շեղումները և արտաքին գործոնների հնարավոր ազդեցությունները։ Գրադարանային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բազմակի օգտագործման համար ստեղծել նախապես ուսումնասիրված և բնութագրված տարրերի միասնական հավաքածու՝ արագացնելով ինտեգրալ սխեմաների նախագծման գործընթացը և բարձրացնելով ստացված նախագծերի կանխատեսելիությունը։ Աշխատանքի կիրառական նշանակությունը կապված է շարժական սարքավորումների, ներկառուցված համակարգերի և էներգետիկ արդյունավետություն պահանջող այլ էլեկտրոնային համակարգերի համար թվային սխեմաների նախագծման կատարելագործման հետ։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է միկրոէլեկտրոնիկայի, թվային սխեմատեխնիկայի, ինտեգրալ սխեմաների նախագծման և էներգաարդյունավետ հաշվարկային համակարգերի մոտեցումները՝ ցածր էներգասպառմամբ թվային սարքերի նախագծման համար արդյունավետ տարրային բազա ձևավորելու նպատակով։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի բնակչության մահացության ցուցանիշների և եկամուտների մակարդակի ու բաշխման միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների սոցիալ-տնտեսական և վիճակագրական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում բնակչության առողջական և ժողովրդագրական ցուցանիշները դիտարկվում են ոչ միայն բժշկական ու կենսաբանական, այլև սոցիալական պայմանների համատեքստում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով նյութական բարեկեցության տարբերություններին։ Քննվում է այն հարցը, թե եկամուտների մակարդակի փոփոխությունները և հասարակության տարբեր խմբերի միջև դրանց անհավասար բաշխումը որքանով կարող են կապված լինել մահացության ընդհանուր մակարդակի և դրա կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սոցիալ-տնտեսական և ժողովրդագրական տվյալների համադրումը՝ համապատասխան վիճակագրական կապերի բացահայտման նպատակով։ Կարող են դիտարկվել բնակչության միջին եկամուտները, եկամուտների անհավասարությունը բնութագրող ցուցանիշները, աղքատության մակարդակը և սոցիալական տարբերակվածությունը՝ դրանք համադրելով մահացության ընդհանուր կամ տարիքային ցուցանիշների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հանգամանքին, որ վիճակագրական կապը ինքնին չի նշանակում անմիջական պատճառահետևանքային հարաբերություն, քանի որ մահացության վրա կարող են միաժամանակ ազդել բազմաթիվ այլ գործոններ՝ տարիքային կառուցվածքը, կենսապայմանները, աշխատանքի բնույթը, շրջակա միջավայրը, կրթությունը և առողջապահական ծառայությունների հասանելիությունը։ Այդ պատճառով կարևորվում է բազմագործոն վերլուծության կիրառումը և հնարավոր խառնող գործոնների հաշվառումը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են օգտագործվել ժամանակային շարքերի, հարաբերակցային և ռեգրեսիոն վերլուծության մեթոդներ՝ եկամուտների ցուցանիշների և մահացության փոփոխությունների միջև վիճակագրական հարաբերությունների գնահատման համար։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել բնակչության տարբեր սոցիալ-տնտեսական խմբերի համեմատությանը՝ պարզելու համար, թե նյութական պայմանների տարբերությունները ինչպես են համադրվում ժողովրդագրական ցուցանիշների հետ։ Քննվում է նաև եկամուտների բաշխման անհավասարության նշանակությունը՝ այն դիտարկելով հասարակության սոցիալական շերտավորման և առողջության սոցիալական տարբերությունների ավելի լայն համատեքստում։ Կարևորվում է օգտագործվող տվյալների համադրելիությունը, ցուցանիշների հաշվարկման մեթոդաբանությունը և դիտարկվող ժամանակահատվածների ճիշտ ընտրությունը, քանի որ դրանցից կախված է ստացված վիճակագրական գնահատականների հուսալիությունը։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել սոցիալ-տնտեսական պայմանների և բնակչության առողջության միջև հնարավոր հարաբերությունների մասին։ Աշխատությունը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ հանրային առողջության, սոցիալական քաղաքականության, ժողովրդագրական գործընթացների և բնակչության կենսամակարդակի ուսումնասիրության համար՝ ապահովելով վերլուծական հիմք սոցիալական անհավասարությունների և առողջական ցուցանիշների փոխկապակցվածության հետագա հետազոտությունների համար։

Педагогика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է ճարպկության՝ որպես մարդու կարևոր շարժողական կարողության, տեսական և գործնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրա զարգացմանն ուղղված արդյունավետ մեթոդիկայի մշակմանը։ Աշխատության շրջանակում ճարպկությունը դիտարկվում է որպես շարժումները արագ, ճշգրիտ և նպատակային փոխելու, փոփոխվող իրավիճակներին հարմարվելու, հավասարակշռությունը պահպանելու և շարժողական առաջադրանքները տարբեր պայմաններում արդյունավետ կատարելու կարողություն։ Ուսումնասիրվում են ճարպկության կառուցվածքային բաղադրիչները, դրա կապը արագության, ուժի, դիմացկունության, ճկունության, հավասարակշռության, տարածական կողմնորոշման և շարժումների կոորդինացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճարպկության դրսևորման պայմաններին և այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել դրա մակարդակի վրա, այդ թվում՝ մարզվողի տարիքին, ֆիզիկական պատրաստվածությանը, նյարդամկանային համակարգի առանձնահատկություններին, շարժողական փորձին և մարզման կազմակերպման պայմաններին։ Աշխատության գործնական հատվածում ներկայացվում են ճարպկության զարգացման համար նախատեսված վարժությունների և մեթոդների ընտրության ու կիրառման սկզբունքները։ Կարող են ուսումնասիրվել ուղղության և շարժման արագ փոփոխությամբ, տարբեր մեկնարկային դիրքերով, խոչընդոտների հաղթահարմամբ, տարածական կողմնորոշմամբ և արագ արձագանքով պայմանավորված վարժություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում շարժողական առաջադրանքների աստիճանական բարդացմանը, վարժությունների բազմազանությանը, կրկնությունների քանակի և ինտենսիվության ճիշտ ընտրությանը, ինչպես նաև մարզման անհատականացմանը։ Հետազոտության ընթացքում հնարավոր է կիրառել շարժողական թեստեր՝ ճարպկության սկզբնական մակարդակը որոշելու, մարզման ընթացքում դրա փոփոխությունները գնահատելու և մշակված մեթոդիկայի արդյունավետությունը ստուգելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համադրել ճարպկության զարգացման տեսական դրույթները և գործնական մարզման փորձը՝ ձևավորելով դրա նպատակային կատարելագործման համար կիրառելի մոտեցումներ։ Մշակվող մեթոդիկան կարող է կիրառվել ֆիզիկական դաստիարակության դասերին, մարզական խմբերում, տարբեր մարզաձևերի նախապատրաստական և հատուկ մարզման փուլերում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել շարժողական պատրաստվածության բարձրացմանը, շարժումների կոորդինացման կատարելագործմանը և տարբեր ֆիզիկական առաջադրանքների կատարման արդյունավետության մեծացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիկական դաստիարակության ուսուցիչներին, մարզիչներին, սպորտային մանկավարժներին, ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կաթնասունների տարբեր հյուսվածքներում մետաղ պարունակող սպիտակուցների և ֆերմենտների ակտիվության փոփոխությունների ուսումնասիրությանը մոլիբդենի ու կադմիումի ազդեցության պայմաններում՝ կենտրոնանալով բջջային նյութափոխանակության խանգարումների և դրանց կարգավորման կենսաքիմիական մեխանիզմների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում մետաղական իոնների մասնակցությամբ գործող սպիտակուցային համակարգերն են, որոնք կարևոր դեր ունեն օքսիդավերականգնման գործընթացներում, հակաօքսիդանտային պաշտպանության, էներգետիկ նյութափոխանակության և բջջային հոմեոստազի պահպանման մեջ։ Քննվում է, թե տարբեր հյուսվածքներում այդ համակարգերի ակտիվությունն ինչպես կարող է փոփոխվել թունաբանական ազդեցության պայմաններում և ինչպիսի հյուսվածքային առանձնահատկություններ կարող են դրսևորվել օրգանիզմի պատասխանային ռեակցիաներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մոլիբդենի՝ որպես որոշ ֆերմենտային համակարգերի բնական բաղադրիչի և կադմիումի՝ որպես կենսաբանական գործընթացները խանգարող թունավոր մետաղի ազդեցությունների տարբերություններին։ Դիտարկվում է մետաղական իոնների հավասարակշռության խախտման հնարավոր կապը ֆերմենտային ակտիվության, սպիտակուցների կառուցվածքային վիճակի և բջջային օքսիդավերականգնման գործընթացների փոփոխությունների հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օքսիդատիվ սթրեսի և հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգերի փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը, քանի որ ծանր մետաղների ազդեցությունը կարող է ուղեկցվել բջջային հավասարակշռության զգալի փոփոխություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր օրգանների և հյուսվածքների կենսաքիմիական ցուցանիշները՝ բացահայտելու առավել զգայուն համակարգերը և պատասխանային փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափությունները։ Կարգավորման խնդիրը դիտարկվում է օրգանիզմի բնական հարմարվողական և պաշտպանական մեխանիզմների տեսանկյունից՝ գնահատելով, թե ինչպես են բջիջները փորձում պահպանել մետաղային հոմեոստազը և ֆերմենտային համակարգերի գործառական կայունությունը։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր են մետաղների կենսաբանական դերի, թունաբանական ազդեցությունների և բջջային պաշտպանության մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենսաքիմիայի, թունաբանության, մոլեկուլային կենսաբանության և մետաղապրոտեինների կենսաբանության մոտեցումները՝ կաթնասունների հյուսվածքներում մետաղներով պայմանավորված նյութափոխանակային փոփոխությունները բնութագրելու նպատակով։

Экономика

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում բանկային վերահսկողության համակարգի արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման, բանկային ռիսկերի կանխարգելման և կարգավորող մարմինների վերահսկողական գործիքների կատարելագործման հարցերը։ Հետազոտության կենտրոնում է բանկային վերահսկողության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը՝ հիմնականում Կենտրոնական բանկի դերակատարությունը, ինչպես նաև միջազգային ստանդարտների՝ Բազելի համաձայնագրերի պահանջների ներդրման և կիրառման մակարդակը հայկական բանկային համակարգում։ Առանձնացվում են մի շարք հիմնախնդիրներ՝ վերահսկողական մեխանիզմների կանխարգելիչ բնույթի սահմանափակումները, բանկերի ռիսկային վարքագծի վաղ հայտնաբերման դժվարությունները, կորպորատիվ կառավարման թերությունները, ինչպես նաև ոչ բանկային ֆինանսական հոսքերի վերահսկման բարդությունները։ Միաժամանակ դիտարկվում են նաև ֆինանսական տեխնոլոգիաների արագ զարգացումը, թվային բանկային ծառայությունների ընդլայնումը և դրանց հետ կապված նոր ռիսկերը, որոնք պահանջում են վերահսկողության նոր մոտեցումներ և գործիքներ։ Հետազոտությունը ընդգծում է նաև տվյալների վերլուծության, սթրես-թեստավորման, ռիսկերի մոնիթորինգի համակարգերի կատարելագործման և միջազգային համագործակցության կարևորությունը, ինչը կարող է բարձրացնել բանկային համակարգի կայունությունը և նվազեցնել ֆինանսական ճգնաժամերի հավանականությունը։