Армянские рукописи

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ուղեղի արյան շրջանառության փորձարարական խանգարումների և դրանց հետևանքով առաջացող վարքային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով մեսեդինի կիրառմամբ համուղղման հնարավորություններին։ Գրքում ներկայացվում են ուղեղի իշեմիկ և հիպօքսիկ վիճակների մոդելավորման փորձարարական մոտեցումները, ինչպես նաև այդ պայմաններում կենդանիների վարքային, նյարդաֆիզիոլոգիական և կենսաքիմիական փոփոխությունները։ Հեղինակը վերլուծում է մեսեդինի ազդեցության մեխանիզմները՝ ընդգծելով նրա նյարդապաշտպանիչ հատկությունները, արյան շրջանառության կարգավորման և նեյրոմեդիատորային համակարգերի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև փորձարարական արդյունքների գնահատման չափանիշները, դեղաչափային կախվածությունները և բուժման արդյունավետության համեմատական վերլուծությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարքային փոփոխությունների՝ հիշողության, ուսուցման և շարժողական ակտիվության վերականգնման դինամիկային։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նյարդաբանների, դեղաբանների, փորձարարական բժշկության մասնագետների և կենսաբժշկական հետազոտողների համար՝ նպաստելով ուղեղի արյան շրջանառության խանգարումների բուժման նոր մոտեցումների զարգացմանը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ԴՆԹ-ի և ցիսպլատինային ու ցիս-դիքլորոդիամինային պլատինային միացությունների ձևավորած կոմպլեքսների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց կառուցվածքային և քիմիական փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում պլատին պարունակող միացությունների և ԴՆԹ-ի փոխազդեցությունն է, որը հատկապես կարևոր է հակաուռուցքային դեղանյութերի գործողության մեխանիզմների ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Ցիսպլատինը լայնորեն ուսումնասիրված պլատինային միացություն է, որի կենսաբանական ազդեցության կարևոր փուլերից մեկը ԴՆԹ-ի հետ կապվելն ու դրա կառուցվածքի փոփոխությունն է։ Այդ փոխազդեցությունները կարող են խաթարել ԴՆԹ-ի բնականոն կրկնապատկումը և տրանսկրիպցիան՝ արդյունքում ազդելով բջջի կենսագործունեության և բաժանման վրա։ Աշխատության մեջ երկու կոմպլեքսների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պլատինային կենտրոնի, լիգանդների և ԴՆԹ-ի կառուցվածքային հատվածների փոխազդեցությունների տարբերությունները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների հետ կապման բնույթին, կոմպլեքսների երկրաչափական կառուցվածքին, կապերի կայունությանը, հնարավոր կոնֆորմացիոն փոփոխություններին և այն գործոններին, որոնք պայմանավորում են տարբեր պլատինային միացությունների փոխազդեցության առանձնահատկությունները ԴՆԹ-ի հետ։ Նման համեմատական մոտեցումը կարևոր է, քանի որ նույնիսկ քիմիական կառուցվածքի համեմատաբար փոքր փոփոխությունները կարող են փոխել միացության ռեակտիվությունը, ԴՆԹ-ի հետ կապվելու ունակությունը և վերջնական կենսաբանական ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել ինչպես տեսական, այնպես էլ փորձարարական մեթոդների կիրառում՝ մոլեկուլային կառուցվածքի, կապերի բնույթի և կոմպլեքսների ֆիզիկաքիմիական հատկությունների գնահատման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել պլատինային միացությունների և նուկլեինաթթուների փոխազդեցության մեխանիզմների ավելի խորքային ըմբռնմանը, ինչպես նաև հակաուռուցքային ակտիվությամբ նոր միացությունների ուսումնասիրման և նպատակային նախագծման գործընթացին։ Թեման հետաքրքրություն է ներկայացնում դեղաքիմիայի, կենսաքիմիայի, մոլեկուլային կենսաբանության և քիմիական ֆիզիկայի մասնագետների համար, ինչպես նաև այն հետազոտողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ԴՆԹ-ի հետ մետաղակոմպլեքսների փոխազդեցությունները և դրանց կենսաբանական նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համեմատական տեսանկյունից ուսումնասիրել երկու պլատինային-ԴՆԹ կոմպլեքսների հատկությունները և պարզել, թե դրանց կառուցվածքային տարբերություններն ինչպես կարող են պայմանավորել ԴՆԹ-ի հետ փոխազդեցության բնույթն ու կայունությունը։

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է Rhodiola rosea (վարդագինշիկ) դեղաբույսի ակտիվ բաղադրամասերի դեղակինետիկայի և մետաբոլիզմի ուսումնասիրությանը՝ ֆարմակոլոգիայի և կենսաբժշկական գիտությունների շրջանակում։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են բույսի կենսաակտիվ միացությունները՝ ներառյալ ռոզավինները, սալիդրոզիդը և այլ ֆենոլային գլիկոզիդները, դրանց կլանման, բաշխման, նյութափոխանակության և արտազատման առանձնահատկությունները օրգանիզմում։ Աշխատությունում ներկայացվում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ակտիվ նյութերը անցնում են կենսաբանական թաղանթներով, փոխազդում պլազմայի սպիտակուցների հետ և հասնում թիրախային հյուսվածքներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լյարդային մետաբոլիզմի դերին՝ ներառյալ ֆազ I և ֆազ II կենսաքիմիական ռեակցիաները, ինչպես նաև ակտիվ մետաբոլիտների առաջացման և դրանց կենսաբանական ազդեցության հարցերը։ Վերլուծվում են դեղակինետիկ մոդելավորման մոտեցումները՝ կոնցենտրացիա-ժամանակ կախվածությունների գնահատման համար, ինչպես նաև տարբեր ընդունման ձևերի ազդեցությունը կենսամատչելիության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև Rhodiola rosea-ի ադապտոգեն հատկությունների և սթրեսային պատասխանների կարգավորման հնարավոր մեխանիզմները՝ կապված նյարդային և էնդոկրին համակարգերի հետ։

Литература

Գիրքը Հարիեթ Բիչեր Սթոուի հայտնի վեպի հայերեն թարգմանությունն է, որը համաշխարհային գրականության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստրկության և մարդկային արժանապատվության հարցերի գեղարվեստական ներկայացման շնորհիվ։ Ստեղծագործության կենտրոնում ստրկատիրական հասարակության պայմաններում ապրող մարդկանց ճակատագրերն են, նրանց առօրյա դժվարությունները, ընտանեկան կապերը, հավատը և ազատության ձգտումը։ Հեղինակը պատկերում է ստրկության անմարդկային հետևանքները՝ անդրադառնալով մարդկանց նկատմամբ բռնությանը, ընտանիքների բաժանմանը, բարոյական ընտրությանը և մարդկային կարեկցանքի նշանակությանը։ Վեպում հակադրվում են շահագործման ու դաժանության դրսևորումները և այն արժեքները, որոնք հիմնված են սիրո, խղճի, քրիստոնեական հավատքի ու մարդասիրության վրա։ Ստեղծագործությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել ստրկության վերաբերյալ հասարակական քննարկումների վրա և դարձել այդ երևույթի քննադատության գրական կարևոր օրինակներից մեկը։ Հայերեն հրատարակությունը նշանակալի է նաև թարգմանական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ հայ ընթերցողին հասանելի է դարձրել համաշխարհային գրականության լայնորեն հայտնի ստեղծագործություններից մեկը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել համաշխարհային գրականությամբ, ամերիկյան հասարակության պատմությամբ, ստրկության թեմայով և տասնիններորդ դարի թարգմանական գրականության զարգացմամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Культура

Բ. Ն. Առաքելյանի աշխատությունն ուսումնասիրում է Հին Հայաստանի արվեստի զարգացումը մ. թ. ա. VI դարից մինչև մ. թ. III դարն ընկած ժամանակաշրջանում՝ ներկայացնելով գեղարվեստական մշակույթի տարբեր դրսևորումներն ու պատմական առանձնահատկությունները։ Հետազոտության հիմքում հնագիտական հուշարձանների, նյութական մշակույթի առարկաների և արվեստի պահպանված նմուշների ուսումնասիրությունն է։ Դրանց միջոցով բացահայտվում են հին հասարակության գեղագիտական պատկերացումները, ստեղծագործական ավանդույթները, վարպետության ձևերն ու գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները։ Աշխատության շրջանակում կարևորվում են ճարտարապետության, քանդակագործության, զարդարվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ուսումնասիրությունները, ինչպես նաև դրանց կապը հասարակական կյանքի, կրոնական պատկերացումների և մշակութային փոխազդեցությունների հետ։ Հին Հայաստանի արվեստը դիտարկվում է Հայկական լեռնաշխարհի պատմական միջավայրի և հարևան քաղաքակրթությունների հետ ունեցած կապերի համատեքստում՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տեղական ավանդույթների առանձնահատկություններն ու արտաքին ազդեցությունների դերը։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը նպաստում է գեղարվեստական ձևերի և ոճական փոփոխությունների զարգացման ընթացքը դիտարկելուն։ Գիրքը կարևոր ուսումնասիրություն է Հայաստանի հնագույն արվեստի, նյութական մշակույթի և գեղարվեստական ժառանգության պատմությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Религия

Գիրքը պարունակում է Նոր Կտակարանի առաջին ավետարանը, որը ներկայացնում է Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքը, ծնունդը, գործունեությունը, քարոզչությունը, հրաշքները, չարչարանքները, խաչելությունն ու հարությունը։ Մատթեոսի Ավետարանը կարևոր տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական Սուրբ Գրքում՝ իր բովանդակությամբ բացահայտելով Հիսուսի՝ որպես խոստացված Մեսիայի և Աստծո Որդու կերպարը, ինչպես նաև նրա առաքելության հոգևոր ու աստվածաբանական նշանակությունը։ Ավետարանը ներառում է Քրիստոսի ծագման և ծննդյան պատմությունը, Հովհաննես Մկրտչի քարոզչությանն առնչվող իրադարձությունները, Հիսուսի մկրտությունն ու փորձությունը, աշակերտների ընտրությունը, քարոզներն ու առակները, բժշկություններն ու հրաշքները, Երուսաղեմ մուտքը, վերջին ընթրիքը, դատավարությունը, խաչելությունը և հարության վկայությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Լեռան քարոզը և դրանում արտահայտված բարոյական ու հոգևոր սկզբունքները՝ սերը, ներողամտությունը, խոնարհությունը, ողորմածությունը, արդարությունը և Աստծո կամքին հետևելը։ Աշխատությունն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու Հիսուսի ուսմունքին, քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարներին և ավետարանական պատմությունների բարոյական պատգամներին։ Այն կարևոր է ինչպես անձնական աղոթքի, հոգևոր ընթերցանության և կրոնական կրթության, այնպես էլ աստվածաշնչյան տեքստերի, քրիստոնեության պատմության ու հայերեն կրոնական գրականության ուսումնասիրության համար։ Մատթեոսի Ավետարանը նաև նշանակալի աղբյուր է քրիստոնեական մշակույթի, գրականության և արվեստի մեջ լայնորեն տարածված պատկերացումների ու խորհրդանիշների ընկալման համար։