Armenia: its present crisis and past history

Педагогика

Մանկավարժական և մեթոդաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ավագ դպրոցում մաթեմատիկայի ուսուցման գործընթացում սովորողների գեղագիտական արժեքների ձևավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում մաթեմատիկական կրթության դերը սովորողների գեղագիտական ընկալումների, ստեղծագործական մտածողության, տրամաբանական դատողության և արժեքային համակարգի զարգացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական օրինաչափությունների գեղեցկության, համաչափության, ներդաշնակության, պարզության և ճշգրտության գեղագիտական նշանակությանը։ Վերլուծվում են հանրահաշվի, երկրաչափության և մաթեմատիկական անալիզի տարրերի ուսուցման ընթացքում գեղագիտական դաստիարակության իրականացման հնարավորությունները, ինչպես նաև մաթեմատիկական խնդիրների լուծման տարբեր եղանակների և ապացույցների կառուցման գեղագիտական առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև ուսուցման մեթոդների, տեսողական նյութերի, երկրաչափական պատկերների, թվային տեխնոլոգիաների և միջառարկայական կապերի կիրառման հնարավորությունները՝ մաթեմատիկայի նկատմամբ հետաքրքրությունը և գեղագիտական ընկալունակությունը զարգացնելու նպատակով։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները, ուսուցչի մասնագիտական ու ստեղծագործական մոտեցումների նշանակությունը և կրթական միջավայրի ազդեցությունը արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում մաթեմատիկայի ուսուցման բովանդակության և մեթոդաբանության կատարելագործմանը, սովորողների ինքնուրույն մտածողության խթանմանը և կրթության ճանաչողական ու դաստիարակչական նպատակների համադրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկայի ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության մեթոդիստների և մաթեմատիկական կրթության տեսության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Математика

Մաթեմատիկական վերլուծության, դիֆերենցիալ հավասարումների և հակադարձ խնդիրների տեսության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ դիֆերենցիալ օպերատորների համար հակադարձ խնդիրների ձևակերպման, հետազոտման և լուծման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դիֆերենցիալ օպերատորների հիմնական հատկությունները, դրանց սպեկտրային բնութագրերը և համապատասխան ուղիղ ու հակադարձ խնդիրների մաթեմատիկական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնցում պահանջվում է որոշել օպերատորի անհայտ գործակիցները, պոտենցիալները կամ այլ բնութագրերը՝ հայտնի սպեկտրային, եզրային կամ լրացուցիչ տվյալների հիման վրա։ Վերլուծվում են հակադարձ խնդիրների լուծման գոյության, միակության և կայունության հիմնահարցերը, ինչպես նաև դրանց լուծելիությունն ապահովող մաթեմատիկական պայմանները։ Քննարկվում են դիֆերենցիալ օպերատորների սպեկտրային տեսության, ֆունկցիոնալ վերլուծության և օպերատորային մեթոդների կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել սովորական և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ օպերատորների տարբեր դասեր, դրանց սեփական արժեքների ու սեփական ֆունկցիաների հատկությունները և հակադարձ վերականգնման համապատասխան մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում հակադարձ խնդիրների ոչ կոռեկտության, սկզբնական տվյալների նկատմամբ զգայունության և լուծումների կայունացման մաթեմատիկական մոտեցումներին։ Կարևորվում է տեսական արդյունքների հնարավոր կիրառությունը մաթեմատիկական ֆիզիկայի, ալիքային գործընթացների, տատանումների տեսության և ֆիզիկական համակարգերի անհայտ պարամետրերի որոշման խնդիրներում։ Աշխատանքը կարող է նպաստել դիֆերենցիալ օպերատորների հակադարձ խնդիրների տեսության զարգացմանը և դրանց հետազոտման վերլուծական ու թվային մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկական վերլուծության, դիֆերենցիալ հավասարումների, սպեկտրային տեսության, մաթեմատիկական ֆիզիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Математика

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է մոտակա դաշտի տեսածրող նանոլուծունակությամբ մանրադիտման մեթոդների զարգացմանը և դրանց կիրառմանը միկրոալիքային ու օպտիկական տիրույթներում։ Աշխատությունում դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական դաշտի մոտակա տիրույթի փոխազդեցության առանձնահատկությունները նանոկառուցվածքային օբյեկտների հետ, ինչպես նաև տարածական լուծունակության սահմանափակումների հաղթահարման ֆիզիկական հիմքերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սքանավորող մոտակա դաշտի մանրադիտության (SNOM) և հարակից տեխնոլոգիաների վրա, որոնք թույլ են տալիս ստանալ ենթալուսային լուծունակությամբ պատկերներ՝ բացահայտելով նյութի օպտիկական և էլեկտրամագնիսական հատկությունները նանոմաշտաբում։ Քննարկվում են նաև միկրոալիքային և օպտիկական ազդանշանների համակցված կիրառման հնարավորությունները, սենսորային զգայունության բարձրացման մեթոդները և տվյալների վերամշակման ալգորիթմները։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է նանոֆոտոնիկայի, կիրառական ֆիզիկայի և բարձր լուծունակությամբ պատկերավորման տեխնոլոգիաների զարգացման գործում։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է հելիում-նեոնային լազերային թերապիայի ազդեցության ուսումնասիրությանը իշեմիկ ինսուլտով հիվանդների միկրոշրջանառության վիճակի և վերականգնողական գործընթացների վրա։ Քննարկվում են գլխուղեղի արյան շրջանառության սուր խանգարումների առաջացման հիմնական մեխանիզմները, իշեմիկ վնասման հետևանքով զարգացող ախտաֆիզիոլոգիական փոփոխությունները և միկրոշրջանառության խանգարումների նշանակությունը հիվանդության կլինիկական ընթացքի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մազանոթային արյան հոսքի, անոթային տոնուսի, հյուսվածքային թթվածնամատակարարման և արյան ռեոլոգիական հատկությունների փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են ցածր ինտենսիվության հելիում-նեոնային լազերային ճառագայթման կենսաբանական ազդեցության հնարավոր մեխանիզմները, դրա փոխազդեցությունը հյուսվածքների հետ և միկրոշրջանառության ցուցանիշների վրա հնարավոր ազդեցությունները։ Դիտարկվում են լազերային թերապիայի կիրառման առանձնահատկությունները, բուժման ընթացքում հիվանդների վիճակի գնահատման չափանիշները և միկրոշրջանառության փոփոխությունների ուսումնասիրության կլինիկական ու գործիքային մեթոդները։ Կարևորվում են իշեմիկ ինսուլտի ծանրության աստիճանի, հիվանդների ընդհանուր առողջական վիճակի, ուղեկցող հիվանդությունների և բուժման ժամանակահատվածի ազդեցությունները հետազոտվող ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել լազերային թերապիա ստացած և ստանդարտ բուժում ստացած հիվանդների կլինիկական ու ֆունկցիոնալ տվյալները՝ բուժական միջամտության հնարավոր ազդեցությունը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև միկրոշրջանառության խանգարումների և նյարդաբանական ախտանիշների միջև առկա փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև վերականգնողական բուժման արդյունավետության գնահատման խնդիրներին։ Առանձնացվում են լազերային ազդեցության անվտանգության, կիրառման նպատակահարմարության, բուժական արդյունքների հավաստիության և կլինիկական հետազոտությունների մեթոդաբանական առանձնահատկությունների հարցերը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ նման միջամտության հնարավոր արդյունավետությունը պետք է գնահատվի վերահսկվող կլինիկական հետազոտությունների և ապացուցողական բժշկության չափանիշների հիման վրա։ Աշխատությունը կարող է նպաստել գլխուղեղի անոթային հիվանդությունների ժամանակ միկրոշրջանառության խանգարումների ուսումնասիրությանը և ֆիզիոթերապևտիկ մեթոդների հնարավոր կիրառությունների գիտական գնահատմանը։ Այն օգտակար է նյարդաբանների, վերականգնողական բժշկության մասնագետների, ֆիզիոթերապևտների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի երկրորդ կեսի հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում պոլիֆոնիկ մտածողության և բազմաձայն գրելաոճի առանձնահատկությունների երաժշտագիտական ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է տարբեր ձայների ինքնուրույն զարգացման, դրանց փոխհարաբերությունների, հակադրության և միաժամանակյա հնչողության կազմակերպման սկզբունքների վրա՝ բացահայտելով պոլիֆոնիայի դերը երաժշտական ձևի և գեղարվեստական արտահայտչականության կառուցման գործընթացում։ Դիտարկվում են ավանդական պոլիֆոնիկ տեխնիկայի և ժամանակակից կոմպոզիցիոն միջոցների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնցով հայ հեղինակները վերաիմաստավորել են դասական բազմաձայնության սկզբունքները նոր երաժշտական լեզվի պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են իմիտացիոն զարգացումը, կանոնային և ֆուգային սկզբունքները, հակադիր ձայների համադրումը, թեմատիկ նյութի բազմաձայն մշակումը, օստինատային կառուցվածքները և պոլիֆոնիկ հյուսվածքի կազմակերպման այլ ձևեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պոլիֆոնիկ և հոմոֆոն-հարմոնիկ մտածողության փոխհարաբերությանը, դրանց միաձուլման եղանակներին և երաժշտական ստեղծագործության ընդհանուր դրամատուրգիայի մեջ բազմաձայնության կատարած գործառույթներին։ Քննարկվում է նաև հայկական ազգային երաժշտական ավանդույթների ազդեցությունը կոմպոզիտորական մտածողության վրա՝ ուսումնասիրելով ժողովրդական և հոգևոր երաժշտությունից բխող մեղեդային, ռիթմական ու ինտոնացիոն տարրերի ներգրավումը բազմաձայն կառուցվածքների մեջ։ Այս համատեքստում պոլիֆոնիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես տեխնիկական հնարքների համակարգ, այլև որպես անհատական հեղինակային ոճի և ազգային երաժշտական մտածողության արտահայտման կարևոր միջոց։ Տարբեր ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել կոմպոզիտորների մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, հետևել բազմաձայն գրելաոճի զարգացման միտումներին և գնահատել նորարարական լուծումների նշանակությունը ժամանակակից հայկական երաժշտության մեջ։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական կոմպոզիտորական դպրոցի ոճական առանձնահատկությունների, երաժշտական լեզվի զարգացման և եվրոպական մասնագիտական ավանդույթների հետ դրա փոխհարաբերությունների ուսումնասիրման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտության տեսաբանների, կատարողների, երաժշտական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոսների և ուսանողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է տեղային կիրառման համակցված դեղաձևերի ստեղծման դեղագործական և կենսաբժշկական սկզբունքների ուսումնասիրությանը, որոնցում նախատեսվում է համատեղել հակամանրէային և պրոբիոտիկ ազդեցությունները։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը տարբեր կենսաբանական ակտիվ բաղադրիչների համատեղելիության, պատրաստուկի կայունության, արդյունավետության և անվտանգության գնահատումն է՝ հաշվի առնելով, որ հակամանրէային բաղադրիչի ազդեցությունը չպետք է խոչընդոտի օգտակար միկրոօրգանիզմների կենսաբանական նշանակության պահպանմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դեղաձևի բաղադրության գիտական հիմնավորմանը, օժանդակ նյութերի դերին, ակտիվ բաղադրիչների ֆիզիկաքիմիական հատկություններին և պատրաստուկի կառուցվածքային ու տեխնոլոգիական բնութագրերին։ Կարևորվում է նաև դեղաձևի համապատասխանությունը տեղային կիրառման պահանջներին, ներառյալ միատարրությունը, կայունությունը, ակտիվ բաղադրիչների կանխատեսելի ազատումը և պահպանման ընթացքում որակական հատկանիշների պահպանումը։ Մանրէաբանական տեսանկյունից ուսումնասիրվում է հակամանրէային ազդեցության և բնական միկրոֆլորայի հավասարակշռության պահպանման փոխհարաբերությունը, իսկ պրոբիոտիկ բաղադրիչը դիտարկվում է որպես օգտակար միկրոօրգանիզմների բնական հավասարակշռությանն աջակցող գործոն։ Հետազոտական մոտեցումը կարող է ներառել պատրաստուկի որակի վերահսկման չափանիշների, ֆիզիկաքիմիական և մանրէաբանական ցուցանիշների, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների հնարավոր փոխազդեցությունների գնահատում՝ առանց սահմանափակվելու միայն առանձին ակտիվ նյութերի հատկությունների ուսումնասիրությամբ։ Առանձին նշանակություն ունի համակցված դեղաձևի կայունության խնդիրը, քանի որ տարբեր բնույթի բաղադրիչների միաժամանակյա առկայությունը կարող է պահանջել դրանց հատկությունների և փոխազդեցությունների մանրակրկիտ գնահատում։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է նաև դեղագործական ստանդարտացման և որակի ապահովման սկզբունքները, որոնք անհրաժեշտ են պատրաստուկի վերարտադրելի բնութագրերի և անվտանգ կիրառման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դեղագործական տեխնոլոգիայի, դեղաձևերի մշակման, բժշկական մանրէաբանության և պրոբիոտիկների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գիտականորեն հիմնավորել բազմագործառույթ տեղային դեղաձևերի ստեղծման հնարավորությունները և դրանց որակական առանձնահատկությունների գնահատման սկզբունքները։