Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի ամրոցները

История

Գիրքը ուսումնասիրում է Պարսկաստանում տեղի ունեցած ժողովրդավարական շարժումը, որի նպատակն էր սահմանադրության ընդունումը, միապետական իշխանության սահմանափակումը և պետական բարեփոխումների իրականացումը։ Հիմնական բովանդակությունը․ Հեղափոխության պատճառները Սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամ, քաղաքական անարդարություն և հասարակական դժգոհություն։ Սահմանադրական շարժում Պայքար սահմանադրության ընդունման և խորհրդարանի (մեջլիս) ստեղծման համար։ Հայերի մասնակցությունը Հրաչիկ Սիմոնյան-ի ուսումնասիրությամբ՝ հայ համայնքները ակտիվ մասնակցություն են ունեցել հեղափոխական շարժումներին, մամուլին և քաղաքական կազմակերպություններին։ Քաղաքական և ռազմական զարգացումներ Հեղափոխական և հակահեղափոխական ուժերի պայքարը, ներքին բախումները։ Հեղափոխության հետևանքները Սահմանադրության հաստատում, բայց նաև երկարատև անկայունություն տարածաշրջանում։

Экономика

Փողի շարժը ցանցում և էլեկտրոնային տրանզակցիաները ինտերնետում ներկայացնում են ժամանակակից ֆինանսական համակարգի կարևոր բաղադրիչ, որտեղ դրամական փոխանցումները իրականացվում են թվային տեխնոլոգիաների միջոցով՝ առանց ֆիզիկական կանխիկի օգտագործման։ Այս համակարգը ներառում է բանկային քարտերով վճարումներ, առցանց բանկինգ, էլեկտրոնային դրամապանակներ, բջջային վճարումներ և միջազգային վճարային համակարգեր։ Էլեկտրոնային տրանզակցիաների հիմնական նպատակը ֆինանսական գործարքների արագ, անվտանգ և հարմար իրականացումն է, ինչը հնարավորություն է տալիս օգտվողներին կատարել վճարումներ, փոխանցումներ և գնումներ աշխարհի ցանկացած կետից։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն բանկերը, վճարային համակարգերը և ֆինանսական միջնորդ կազմակերպությունները, որոնք ապահովում են տվյալների փոխանցման անվտանգությունը, ստուգում են գործարքների օրինականությունը և կանխում են խարդախությունները։ Տեխնոլոգիական զարգացումների շնորհիվ լայնորեն կիրառվում են կոդավորված կապի համակարգեր, երկփուլային նույնականացում և բլոկչեյն տեխնոլոգիաներ, որոնք բարձրացնում են գործարքների վստահելիությունն ու թափանցիկությունը։ Միաժամանակ, այս համակարգը ենթակա է կիբեռռիսկերի, տվյալների գողության և տեխնիկական խափանումների, ինչի պատճառով անհրաժեշտ է բարձր մակարդակի պաշտպանություն և ֆինանսական կարգավորում։ Ընդհանուր առմամբ, էլեկտրոնային տրանզակցիաները ինտերնետում նպաստում են տնտեսության թվայնացմանը, արագացնում են վճարային գործընթացները և զարգացնում համաշխարհային ֆինանսական կապերը։

Педагогика

Մանկավարժական և կրթության կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հանրակրթական դպրոցներում ներդպրոցական վերահսկողության կազմակերպման, արդյունավետության բարձրացման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ կրթական բարեփոխումների ժամանակակից պահանջների համատեքստում։ Քննության են առնվում ներդպրոցական վերահսկողության էությունը, նպատակները, գործառույթները և դրա նշանակությունը ուսումնական գործընթացի որակի ապահովման ու դպրոցի կառավարման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցիչների մասնագիտական գործունեության գնահատման, դասավանդման որակի մշտադիտարկման, սովորողների կրթական արդյունքների վերլուծության և կրթական ծրագրերի իրականացման վերահսկման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են դպրոցի տնօրինության, մեթոդական միավորումների և մանկավարժական խորհրդի դերակատարությունները վերահսկողական աշխատանքների պլանավորման, կազմակերպման և արդյունքների ամփոփման գործընթացներում։ Քննարկվում են նաև վերահսկողության ավանդական և ժամանակակից մեթոդները, ինքնագնահատման, հետադարձ կապի, համագործակցային կառավարման և կրթական որակի ներքին գնահատման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ներդպրոցական վերահսկողության թափանցիկության, օբյեկտիվության և շարունակականության ապահովման, ինչպես նաև բացահայտված խնդիրների հիման վրա կառավարչական որոշումների ընդունման մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հանրակրթական հաստատությունների կառավարման համակարգի կատարելագործմանը և օգտակար լինել կրթության կառավարման, մանկավարժության, դպրոցական վերահսկողության և կրթության որակի գնահատման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Культура

Աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակված նոր գրականության համակարգված մատենագիտական ցանկ՝ ընդգրկելով տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի, արվեստի տարբեր ճյուղերի և դրանց զարգացմանն առնչվող գիտական, մասնագիտական ու տեղեկատվական նյութեր։ Ցանկի հիմնական նպատակն է մեկտեղել և համակարգված ներկայացնել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ առկա հրատարակությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել համապատասխան գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները գիտական, ուսումնական կամ մասնագիտական աշխատանքի համար։ Նյութերը կարող են ընդգրկել հայ կերպարվեստին, քանդակագործությանը, ճարտարապետությանը, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, գրականությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային ժառանգությանը, արվեստագետների գործունեությանը և մշակութային հաստատություններին վերաբերող գրքեր, հոդվածներ, ժողովածուներ, կատալոգներ, ակնարկներ ու այլ հրատարակություններ։ Մատենագիտական ցանկը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ արտացոլում է Հայկական ՍՍՀ-ի մշակութային և արվեստային կյանքի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում ձևավորված տեղեկատվական ու գիտական գրականությունը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ինչպես առանձին արվեստագետների և ստեղծագործությունների, այնպես էլ մշակութային գործընթացների մասին հրապարակումները։ Աշխատանքի կառուցվածքային և մատենագիտական մոտեցումը նպաստում է գրականության որոնման և օգտագործման դյուրացմանը՝ միաժամանակ ապահովելով թեմատիկ ուղղություններով աղբյուրների համախմբված ներկայացում։ Այն կարող է ծառայել որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք մշակութաբանների, արվեստաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, ուսանողների, դասախոսների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար։ Հավաքագրված նյութերը հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրման ուղղությունների, հրատարակչական գործունեության և մասնագիտական հետաքրքրությունների մասին։ Ցանկը կարող է օգտագործվել նաև հետագա գիտական հետազոտությունների համար անհրաժեշտ մատենագիտական հիմք ստեղծելու, առանձին թեմաների վերաբերյալ աղբյուրների բացահայտման և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ գրականության համակարգված ուսումնասիրման նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հանդես է գալիս որպես Հայկական ՍՍՀ-ի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության կողմնորոշիչ տեղեկատու՝ միավորելով տարբեր բնույթի հրատարակություններ և նպաստելով դրանց հասանելիությանն ու գիտական շրջանառությանը։

История

Այս աշխատության գլխավոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ հեղինակը չի սահմանափակվում միայն հայոց ներքին պատմությամբ՝ թագավորություններով, պատերազմներով կամ դինաստիաներով։ Փոխարենը, նա ցույց է տալիս, թե ինչպես են համաշխարհային խոշոր իրադարձությունները՝ կայսրությունների վերելքն ու անկումը, միգրացիոն շարժումները, տնտեսական և մշակութային փոխազդեցությունները, ազդել հայ ժողովրդի ձևավորման, զարգացման և ինքնության պահպանման վրա։ Այս մոտեցումը գիրքը դարձնում է ոչ միայն ազգային պատմության ուսումնասիրություն, այլև համաշխարհային պատմության մեջ հայերի տեղն ու դերը հասկանալու փորձ։ Աճառյանը մեծ ուշադրություն է դարձնում հայ ժողովրդի ծագման հարցերին՝ անդրադառնալով հին աղբյուրներին, լեզվաբանական տվյալներին և տարբեր գիտական տեսություններին։ Նա փորձում է բացատրել, թե ինչպես են հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի մեջ տեղավորվում հայերենը և հայերը, և ինչ կապեր ունեն հարակից ժողովուրդների հետ։ Այս հատվածներում զգացվում է հեղինակի մասնագիտական խորությունը, քանի որ պատմական փաստերը հաճախ ամրապնդվում են լեզվաբանական վերլուծություններով։ Գրքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև մշակույթի և հոգևոր կյանքի զարգացումը։ Աճառյանը չի դիտարկում պատմությունը միայն որպես քաղաքական իրադարձությունների շարք, այլ նաև որպես մշակութային շարունակականություն՝ գրականության, կրոնի, սովորույթների և լեզվի միջոցով։ Նա ցույց է տալիս, թե ինչպես են արտաքին ազդեցությունները՝ պարսկական, հելլենիստական, հռոմեական, բյուզանդական և արաբական, ներգործել հայկական մշակույթի վրա՝ միաժամանակ չվերացնելով դրա ինքնատիպությունը։ Հատկանշական է նաև, որ հեղինակը փորձում է խուսափել չափազանց ռոմանտիկ կամ միայն հայրենասիրական նկարագրություններից՝ փոխարենը առաջարկելով ավելի գիտական և համադրական մոտեցում։ Նա հաճախ համեմատում է հայկական պատմական զարգացումները այլ ժողովուրդների պատմության հետ՝ ընդգծելով ընդհանրությունները և տարբերությունները։ Այս համեմատական մեթոդը օգնում է ընթերցողին ավելի լավ հասկանալ ոչ միայն հայոց պատմությունը, այլև պատմության ընդհանուր օրինաչափությունները։

Лингвистика

Լեզվաբանական և տերմինաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միջմասնագիտական գիտակարգերում կիրառվող անգլերեն տերմինակերպ միավորների շարութաբանական կառուցվածքի, ձևավորման օրինաչափությունների և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գիտական տերմինաբանության զարգացման տեսական հիմքերը, տերմինակերպ միավորների բնորոշ հատկանիշները և դրանց դերը մասնագիտական գիտելիքի արտահայտման ու փոխանցման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաբաղադրիչ տերմինային կապակցությունների շարահյուսական կառուցվածքին, բաղադրիչների փոխհարաբերություններին, բառերի հաջորդականությանը և իմաստային ամբողջականության ձևավորման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են անգլերեն մասնագիտական տերմինաբանության մեջ հանդիպող գոյականական, ածականական և այլ կառուցվածքային կապակցությունները, դրանց քերականական կազմակերպումը և տարբեր գիտակարգերում կիրառման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև միջմասնագիտական տերմինների իմաստային փոխներթափանցման, գիտական հասկացությունների անվանման, տերմինային միավորների ընդլայնման և մասնագիտական հաղորդակցության ճշգրտության ապահովման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են շարութաբանական վերլուծության, կառուցվածքային դասակարգման, համատեքստային մեկնաբանության և տարբեր գիտակարգերի տերմինային համակարգերի համեմատության մեթոդաբանական հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տերմինակերպ միավորների թարգմանության, մասնագիտական բառարանների կազմման, գիտական տեքստերի լեզվական վերլուծության և անգլերենի՝ որպես միջազգային գիտական հաղորդակցության լեզվի նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ընդհանուր և կիրառական լեզվաբանության, տերմինագիտության, անգլերենի մասնագիտական ուսումնասիրության, թարգմանաբանության և գիտական խոսքի հետազոտությամբ զբաղվող մասնագետների ու ուսանողների համար։