Արցախի միջնադարյան արվեստը

Сельское хозяйство

Աշխատության մեջ սկզբում ներկայացվում են գենետիկայի հիմնարար հասկացությունները՝ ժառանգականություն, փոփոխականություն, գեն, գենոտիպ և ֆենոտիպ։ Բացատրվում է, թե ինչպես են գեները փոխանցվում սերունդներին և ինչ օրինաչափություններով են ձևավորվում կենդանիների տարբեր հատկանիշները՝ արտադրողականություն, դիմացկունություն հիվանդությունների նկատմամբ, վերարտադրողական ունակություն և այլն։ Նյութը նաև անդրադառնում է սելեկցիայի հիմունքներին՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է ընտրության և խաչասերման միջոցով բարելավել ցանկալի հատկանիշները։ Կենսատեխնոլոգիական բաժնում քննարկվում են ժամանակակից մեթոդներ, որոնք կիրառվում են կենդանաբուծության մեջ։ Դրանցից են արհեստական սերմնավորումը, սաղմերի փոխպատվաստումը, ինչպես նաև գենետիկական ինժեներիայի որոշ տարրեր։ Այս տեխնոլոգիաները հնարավորություն են տալիս արագացնել սելեկցիոն գործընթացները, բարձրացնել կենդանիների արտադրողականությունը և պահպանել արժեքավոր գենետիկական հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև մոլեկուլային գենետիկայի դերին։ Ներկայացվում են ԴՆԹ-ի կառուցվածքը, գենոմի կազմակերպվածությունը և այն մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել և վերահսկել կենդանիների գենետիկական հատկությունները։ Սա կարևոր է հատկապես հիվանդությունների կանխարգելման և առողջ, բարձրարժեք սերունդ ստանալու համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ գրականության մեջ պատմական ողբերգության ժանրի ձևավորման, զարգացման և գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում այն դրամատիկական ստեղծագործությունները, որոնցում ազգային պատմության նշանակալի իրադարձությունները, հասարակական հակասությունները և պատմական անհատների ճակատագրերը վերածվում են ողբերգական բախումների գեղարվեստական հիմքի։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական փաստի և գրական երևակայության հարաբերակցությանը՝ պարզաբանելով, թե հեղինակներն ինչպես են սկզբնաղբյուրներից, պատմագրական ավանդույթից և ազգային հիշողությունից վերցված նյութը վերափոխել դրամատիկական գործողության։ Ուսումնասիրվում են սյուժեի կառուցման, կերպարների ստեղծման, հակամարտությունների զարգացման և ողբերգական հանգուցալուծման սկզբունքները, ինչպես նաև պատմական միջավայրի վերարտադրման լեզվաոճական միջոցները։ Կարևորվում է անհատի և պատմական անհրաժեշտության, անձնական ընտրության և հասարակական պարտքի, իշխանության և բարոյական պատասխանատվության փոխհարաբերությունների քննությունը, որոնք ժանրի գաղափարական կառուցվածքում հաճախ ստանում են առանցքային նշանակություն։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայրենիքի, ազգային ինքնության, ազատության, պատմական հիշողության և հասարակական պատասխանատվության թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Պատմական հերոսների կերպարները դիտարկվում են ոչ միայն իրենց ժամանակաշրջանի իրադարձությունների մասնակիցներ, այլև որոշակի բարոյական ու գաղափարական խնդիրներ մարմնավորող գրական կերպարներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում եվրոպական դրամատուրգիական ավանդույթների և հայկական պատմագրական ու գրական ժառանգության փոխազդեցությանը՝ բացահայտելով դրանց նշանակությունը արևմտահայ դրամայի ժանրային զարգացման մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու նաև պատմական նյութի գեղարվեստական մեկնաբանության փոփոխություններին տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններում և հասկանալու, թե ինչպես է անցյալի վերաիմաստավորումը ծառայել ժամանակակից հասարակական ու մշակութային հարցերի արտահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գրականագիտական, ժանրաբանական և պատմամշակութային մոտեցումները՝ նպաստելով արևմտահայ դրամատուրգիայի զարգացման, պատմական թեմատիկայի և ազգային գրական հիշողության փոխհարաբերությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը։

Медицина

Փորձարարական ստոմատոլոգիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ ամինաթթուների հեքսաֆտորսիլիկատների ազդեցության ուսումնասիրությանը դենտինային խողովակների փակման գործընթացի վրա։ Քննության են առնվում համապատասխան միացությունների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դենտինի կառուցվածքի հետ դրանց փոխազդեցության առանձնահատկությունները և խողովակների անցանելիության նվազեցման հնարավոր մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր նյութերի կիրառման պայմաններում դենտինային մակերեսի և խողովակների կառուցվածքային փոփոխությունների փորձարարական գնահատմանը։ Վերլուծվում են նյութերի խողովակները փակելու արդյունավետության, առաջացող նստվածքների կամ պաշտպանիչ շերտերի ձևավորման և դրանց կայունության հետ կապված ցուցանիշները։ Քննարկվում են նաև ստացված արդյունքների գնահատման լաբորատոր մեթոդները և ուսումնասիրվող միացությունների հնարավոր կիրառական նշանակությունը դենտինի գերզգայունության հետ կապված ստոմատոլոգիական խնդիրների համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները դենտինային խողովակների օբտուրացիայի նյութագիտական և կենսաքիմիական հիմքերի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել թերապևտիկ ստոմատոլոգիայի, ատամնաբուժական նյութագիտության և փորձարարական ստոմատոլոգիայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

История

Հրայր Դժողքը, որի իրական անունը Արմենակ Ղազարյան էր, հայ ազգային-ազատագրական շարժման հայտնի գործիչներից և ֆիդայական պայքարի կարևոր առաջնորդներից մեկն էր։ Նա ծնվել է Մուշում և երիտասարդ տարիքից ներգրավվել ազգային-հեղափոխական գործունեության մեջ՝ նպատակ ունենալով պաշտպանել արևմտահայության իրավունքներն ու պայքարել Օսմանյան կայսրության բռնությունների դեմ։ Հրայր Դժողքը հայտնի էր իր խիզախությամբ, կազմակերպչական ունակություններով և ժողովրդի նկատմամբ նվիրվածությամբ։ Նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հայկական ինքնապաշտպանական շարժումներին և դարձել ժողովրդի վստահելի առաջնորդներից մեկը։ Նրա գործունեությունը հատկապես կապված էր Սասունի ազատագրական պայքարի հետ, որտեղ նա փորձել է միավորել ժողովրդին և կազմակերպել դիմադրություն թուրքական իշխանությունների դեմ։ Հրայր Դժողքը մեծ կարևորություն էր տալիս ազգային միասնությանը և ժողովրդի ինքնապաշտպանությանը։ Նա համոզված էր, որ հայ ժողովուրդը կարող է գոյատևել միայն համախմբված պայքարի միջոցով։ Իր գործունեության ընթացքում նա համագործակցել է ժամանակի հայտնի ֆիդայական առաջնորդների հետ և մասնակցել բազմաթիվ մարտերի։ Նրա կերպարը ժողովրդի մեջ դարձել էր անվախության և արդարության խորհրդանիշ։ Հրայր Դժողքը նաև հայտնի էր իր գաղափարական համոզմունքներով, քանի որ նա պայքարը դիտում էր ոչ միայն որպես ռազմական գործողություն, այլ նաև որպես ազգային արժանապատվության պահպանման միջոց։ 1904 թվականի Սասունի ապստամբության ժամանակ նա հերոսաբար զոհվեց, սակայն նրա անունը մնաց հայ ազատագրական պայքարի պատմության մեջ որպես անձնազոհության և հայրենասիրության օրինակ։

Литература

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Սանկտ Պետերբուրգի կերպարը XX դարի 60-ականների ռուսական պոեզիայում՝ վերլուծելով, թե ինչպես է քաղաքը ներկայացվում որպես մշակութային, պատմական և հոգեբանական խորհրդանիշ տարբեր բանաստեղծների ստեղծագործություններում։ Այն ուշադրություն է դարձնում այն գրական միտումներին, որոնք ձևավորվել են այդ ժամանակաշրջանում՝ կապված հետստալինյան «ձնհալի» մշակութային մթնոլորտի հետ, երբ պոեզիան ավելի ազատ կերպով սկսեց արտահայտել անհատի ներաշխարհը, քաղաքային փորձառությունը և պատմական հիշողության թեմաները։ Գրքում դիտարկվում է, թե ինչպես է Պետերբուրգը (Լենինգրադը) պատկերվում որպես հակասությունների քաղաք՝ միաժամանակ հանդիսանալով և՛ կայսերական անցյալի խորհրդանիշ, և՛ խորհրդային իրականության կենսատարածք, որտեղ համադրվում են գեղեցկությունը, մռայլությունը, պատմական ծանրությունը և հոգևոր որոնումները։ Վերլուծվում են տարբեր հեղինակների պոետական պատկերները, քաղաքային լանդշաֆտի փոխակերպումները, ինչպես նաև քաղաք-մարդ հարաբերության արտացոլումը, որտեղ Պետերբուրգը հաճախ հանդես է գալիս որպես կենդանի կերպար՝ ազդելով մարդու զգացմունքների և աշխարհընկալման վրա։ Աշխատությունը կարևոր է գրականագիտության համար, քանի որ օգնում է հասկանալ ոչ միայն տվյալ ժամանակաշրջանի պոետական մտածողությունը, այլ նաև քաղաքի մշակութային ինքնության ձևավորման գործընթացը ռուսական գրականության մեջ։

Математика

Курс дифференциального и интегрального исчисления. Том 3 աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի դասական բազմահատոր դասընթացի շարունակությունն է, որը կենտրոնանում է մաթեմատիկական անալիզի ավելի խորացված և բազմաչափ բաժինների վրա՝ ներկայացնելով բազմաչափ ֆունկցիաների դիֆերենցում, մասնակի ածանցյալներ, բազմակի ինտեգրալներ և դրանց կիրառությունները երկրաչափության ու ֆիզիկայի խնդիրներում, այն բացատրում է վեկտորական անալիզի հիմնական հասկացությունները՝ գրադիենտ, դիվերգենցիա և ռոտացիա, ինչպես նաև գծային և մակերեսային ինտեգրալների հաշվարկման մեթոդները և դրանց կապը Գաուսի, Սթոքսի և Գրինի թեորեմների հետ, գիրքը միաժամանակ ընդգրկում է բարդ խնդիրների լուծման տեխնիկաներ, որոնք անհրաժեշտ են դիֆերենցիալ հավասարումների և ֆիզիկական դաշտերի մոդելավորման համար, ներկայացնելով խիստ տեսական ապացույցներ և բազմաթիվ կիրառական օրինակներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր բարձրագույն մաթեմատիկայի և կիրառական գիտությունների խորացված ուսումնասիրության համար։